KINH TẾ
Cập nhật 21:12 | 23/07/2014 (GMT+7)
.
Kinh tế Việt Nam 2012 xuất siêu:

Mừng và lo

11:40 | 08/02/2013
Lần đầu tiên sau 20 năm, kinh tế Việt Nam đã xuất siêu 284 triệu USD trong năm 2012. Không lạc quan như các nhà quản lý, nhiều chuyên gia kinh tế nhìn nhận sự kiện xuất siêu năm qua với sự thận trọng nhất định. Mừng đấy, mà cũng lo đấy.

Sau nhiều năm chỉ biết đến nhập siêu, kết thúc năm 2012, lần đầu tiên kinh tế Việt Nam đã xuất siêu 284 triệu USD. Tuy nhiên, theo số liệu của Tổng cục Thống kê, đóng góp vào thành tích xuất siêu chủ yếu là các doanh nghiệp khu vực FDI, còn doanh nghiệp trong nước năm qua vẫn nhập siêu. Cụ thể, khu vực FDI có mức xuất siêu đạt 12 tỷ USD, tập trung ở nhóm hàng gia công lắp ráp, trong khi khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 11,7 tỷ USD.
 
Nhìn vào số liệu có thể thấy, tăng trưởng của nhập khẩu năm qua thấp hơn so với tăng trưởng xuất khẩu. Trong khi kim ngạch xuất khẩu năm 2012 ước tính đạt 114,6 tỷ USD so với cùng kỳ thì kim ngạch nhập khẩu đạt 114,34 tỷ USD, tăng 7,1%. Ts Võ Trí Thành cho rằng, thành tích xuất siêu của năm 2012 không xuất phát từ việc tăng trưởng xuất khẩu một cách bền vững mà nó là biểu hiện của sự giảm sút về sản xuất kinh doanh và tiêu dùng trong nước, dẫn tới giảm nhập khẩu. Điều này phản ánh đúng tình trạng khó khăn của sản xuất kinh doanh trong nước.

 

Trong nhóm hàng xuất siêu chính là điện thoại và linh kiện điện tử, điện tử máy tính, thực chất thu nhập của Việt Nam chỉ được hưởng phần gia công lắp ráp với một số ít việc làm tạo ra trong khi giá trị nhập khẩu linh kiện đầu vào cho nhóm hàng này cũng rất cao, nên tính tỷ lệ xuất siêu thực chỉ bằng gần nửa con số được thống kê. Như vậy, xét về giá trị, hiệu quả xuất khẩu từ nhóm ngành hàng này mang lại ít giá trị thực sự cho kinh tế quốc gia và thiếu hẳn tính bền vững. Cái lợi từ việc xuất siêu trong năm qua có lẽ nằm ở phần công ăn việc làm cho người lao động mà nhóm hàng này đã tạo ra.
 
Nhìn nhận hiện tượng xuất siêu của nền kinh tế dưới sự đóng góp của khu vực kinh tế FDI, chuyên gia kinh tế Bùi Trinh đưa ra cảnh báo về hiện tượng "âm thầm" diễn ra quá trình chuyển đổi về cơ cấu sở hữu khi khu vực kinh tế FDI ngày càng lấn át khu vực kinh tế trong nước. Theo chuyên gia Bùi Trinh, xu hướng nhập khẩu và xuất khẩu của khu vực FDI ngày càng lấn lướt khu vực kinh tế trong nước. Cơ cấu xuất khẩu hàng hóa của khu vực kinh tế trong nước năm 2000 là 52,98%, giảm xuống còn 36,93% năm 2012; khu vực FDI từ 47,02% năm 2000 tăng lên 63,37% năm 2012. Về cơ cấu nhập khẩu, tính chung giai đoạn 2000 - 2012, khu vực kinh tế trong nước phải “nhường” 24,9% thị phần cho khu vực FDI. Điều đáng nói là, khu vực kinh tế FDI dù có tạo ra được một phần giá trị tăng thêm để tính vào GDP nhưng không phải toàn bộ người dân Việt Nam được hưởng mà phần lớn phải chi trả sở hữu cho quốc gia khác.
 
Cảnh báo này cũng rất đáng suy ngẫm, khi mà sức lan tỏa từ khu vực FDI sang khu vực kinh tế trong nước là chưa đáng kể, từ công nghệ cho đến trình độ quản lý, quản trị doanh nghiệp. Trong khi, tốc độ tăng của tổng thu nhập quốc gia (GNI) ngày càng thấp hơn tốc độ tăng trưởng GDP, giai đoạn 2006 -2010 trong khi mức tăng bình quân của GDP là 6,7% thì mức tăng bình quân của GNI là 5,7%. Qua phân tích số liệu, chuyên gia Bùi Trinh kết luận, khu vực FDI đang đóng vai trò chính của hiện tượng luồng tiền đi ra khỏi đất nước ngày một lớn. Cùng với đó, do tỷ lệ GNI ngày càng giảm so với GDP dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm từ nền kinh tế cũng giảm sút một cách rõ rệt, ảnh hưởng đến nguồn lực đầu tư bền vững của quốc gia.
 
Như vậy, cần phải nhìn nhận lại hiệu quả của quá trình kêu gọi đầu tư nước ngoài với những định hướng cụ thể. Đồng thời, cần đánh giá lại xem hiệu quả cũng như những mục tiêu của chính sách ưu đãi đầu tư nước ngoài đang ở mức độ nào để có những điều chính nhất định. Nhiều chuyên gia cho rằng, sự lan tỏa từ khu vực kinh tế FDI sang khu vực kinh tế trong nước là hết sức mờ nhạt, từ công nghệ cho đến trình độ quản trị doanh nghiệp. Nhà nước, các hiệp hội doanh nghiệp cần có những cơ chế chính sách cũng như hành động cụ thể thúc đẩy sự lan tỏa từ khu vực kinh tế FDI sang các khu vực còn lại của nền kinh tế, tạo động lực phát triển cho khu vực kinh tế trong nước.

Tự Cường
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang