KINH TẾ
Cập nhật 00:19 | 10/04/2020 (GMT+7)
.

Điều chỉnh tỷ giá - lựa chọn khó khăn

08:44 | 07/02/2013
Tỷ giá được giữ ổn định trong năm 2012 là một thành tích trong điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Nhưng về phía doanh nghiệp xuất khẩu lại cho rằng, tỷ giá giữ ổn định trong khi lạm phát tăng cao đang khiến họ tăng thiệt thòi.

Theo Vụ trưởng Vụ Quản lý ngoại hối, Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Quang Huy, điều hành tỷ giá và thị trường ngoại tệ trong năm 2012 đã đạt được kết quả khả quan. Tỷ giá giao dịch không còn căng thẳng mà diễn biến linh hoạt theo cung cầu ngoại tệ và ở mức hợp lý hỗ trợ xuất khẩu. Doanh số giao dịch trên thị trường ngoại tệ tăng mạnh, thanh khoản ngoại tệ trên thị trường cải thiện rõ rệt so với những năm trước. Nhu cầu mua, bán ngoại tệ hợp lý và hợp pháp của các doanh nghiệp cũng như người dân được hệ thống tổ chức tín dụng đáp ứng đầy đủ, kịp thời. Do tỷ giá ổn định, các doanh nghiệp có thể chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh. Tâm lý găm giữ ngoại tệ của người dân đã giảm đáng kể. Xu hướng dịch chuyển tiền gửi ngoại tệ sang tiền đồng liên tục được duy trì cả năm. Đến cuối năm 2012, tiền gửi ngoại tệ của dân cư giảm hơn 13% so với cuối  năm 2011 trong khi tiền gửi bằng tiền đồng tăng 36%. Tình trạng đô la hóa được đẩy lùi một bước, tỷ lệ tiền gửi bằng ngoại tệ trên thị trường M2 giảm còn dưới 13%.

Không thể phủ nhận những tác động tích cực từ việc duy trì tỷ giá ổn định trong thời gian qua. Song khi giá hàng hóa, dịch vụ trong nước và trên thế giới đều giảm thì việc tỷ giá được duy trì ổn định cũng có nghĩa sức mua thực tế của đồng nội tệ tăng lên. Hơn nữa, khi các đồng ngoại tệ giảm giá do chính sách hạ lãi suất và nới lỏng tín dụng nhằm kích cầu đầu tư và tiêu dùng trong liệu pháp cả gói chống suy giảm kinh tế ở các nước phát triển mà tỷ giá VNĐ không đổi trong suốt thời gian dài thì có nghĩa là đồng nội tệ đang được định giá cao hơn. Và theo tính toán của chuyên gia kinh tế Lê Xuân Nghĩa, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, VNĐ được đánh giá cao hơn so với đồng USD khoảng 20 - 21% và được đánh giá cao hơn 3 - 4% so với 19 đồng tiền mà nước ta đang có quan hệ thương mại. Trong khi đó, đồng nội tệ được định giá cao thường sẽ làm mất lợi thế và sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu của nước ta, cũng như tạo ra một số hệ lụy kinh tế – xã hội khó lường kèm theo. Đó là tình trạng giảm sút quy mô và thu nhập ngoại tệ từ hàng xuất khẩu, thu hẹp sản xuất, gia tăng thất nghiệp và các áp lực an sinh xã hội khác.

Dù vậy, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Bích Lâm cho rằng, tuy tăng trưởng kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu nhưng phần lớn nguyên nhiên liệu và phụ liệu cho sản xuất phải nhập khẩu. Mà về nguyên tắc, doanh nghiệp xuất khẩu sẽ chỉ được lợi nếu như giá trị xuất khẩu cao hơn so với giá nguyên nhiên liệu nhập khẩu. Từ năm 2000 đến năm 2008, tỷ lệ này ở nước ta là 1, có nghĩa là càng xuất khẩu càng có lãi. Song từ năm 2009 đến nay, tỷ lệ này luôn xuống thấp hơn 1, có nghĩa càng xuất khẩu càng thiệt. Điều này có nghĩa nếu lựa chọn phá giá VNĐ trong thời điểm hiện nay sẽ không có lợi cho nền kinh tế.

Song đa phần ý kiến cho rằng, điều chỉnh tỷ giá VNĐ là cần thiết. Bởi giá trị VNĐ thay đổi sẽ khiến nhập khẩu hàng tiêu dùng bị hạn chế do giá đắt lên, đồng thời khuyến khích sản xuất trong nước để thay thế hàng nhập khẩu. Giá nguyên nhiên liệu nhập khẩu có thể tăng lên, nhưng khi chuyển thành hàng xuất khẩu thì thường được cộng thêm giá trị gia tăng. Do đó, Ngân hàng Nhà nước nên chủ động phá giá VNĐ ở mức 3 - 4% trong cả năm, thực hiện theo một số bước, với biên độ phá giá 1 - 1,5%. Trong thời gian tới, nếu cán cân thanh toán vẫn thặng dư, thì có thể tăng cường mua USD dự trữ để phá giá VNĐ thêm nữa. Điều hành tỷ giá theo hướng này sẽ giúp tăng dự trữ ngoại hối, trong khi mức điều chỉnh cũng không phá vỡ cán cân vãng lai.

Giữ tỷ giá ổn định hay thực hiện phá giá đều có cả ưu và nhược điểm, nên không có một cơ chế điều hành nào là tối ưu trong mọi trường hợp. Thực tế cũng cho thấy, giữ được tỷ giá ổn định dựa trên việc tìm kiếm thường xuyên sự cân đối tối ưu giữa tính chất tự thân thị trường với sự can thiệp của Nhà nước là điều kiện tốt cho tăng trưởng kinh tế trong từng thời kỳ nhất định. Vì vậy, chính sách tỷ giá ngày càng được nhiều quốc gia lựa chọn là điều chỉnh vừa linh hoạt, vừa thận trọng và thích ứng với những biến động dựa trên quan hệ cung cầu thị trường, có sự điều tiết tích cực của Nhà nước.

Lê Bình
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang