XÃ HỘI
Cập nhật 07:46 | 19/10/2019 (GMT+7)
.

Giúp trẻ sống có trách nhiệm và hài hòa

08:17 | 29/08/2019
Theo chuyên gia giáo dục UNICEF Khu vực Đông Á - Thái Bình Dương MONISHA DEWAN, giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội giúp trẻ biết cảm thông, chia sẻ, trân trọng những giá trị văn hóa, đạo đức xã hội chính là nền tảng, cơ sở để trẻ trở thành người có trách nhiệm và sống hài hòa trong tương lai. Tuy nhiên, Việt Nam chưa chú trọng việc này.

Đưa cho trẻ những lựa chọn tốt đẹp

- Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức lớp tập huấn Hướng dẫn thực hiện giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên mầm non. Thưa bà, tại sao phải phát triển năng lực này ở hệ thống giáo dục, đặc biệt là giáo dục mầm non?

- Ở Việt Nam cũng như các nước khác, giáo dục mầm non đang được quan tâm. Từ năm 2013 - 2014, Ủy ban UNICEF Khu vực Đông Á - Thái Bình Dương đã xây dựng Bộ công cụ đánh giá sự phát triển của trẻ em trên nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó có năng lực tình cảm xã hội. Bộ công cụ này được xây dựng với sự tham gia của nhiều nước trong khu vực Đông Á - Thái Bình Dương, qua khảo sát có vấn đề tồn tại là trẻ ở khu vực này thường gặp vấn đề về cảm xúc, khó khăn khi ứng phó với cảm xúc của mình. Trẻ dễ giận dữ hơn, ví dụ ở sân chơi, dù là những tranh chấp nhỏ, trẻ cũng không biết giải quyết mà thường dẫn đến những hành vi phản ứng mạnh mẽ.

Ở đây, tôi muốn nhắc tới việc xây dựng hành vi hoà bình, đoàn kết cho trẻ thì không đợi đến khi lớn mới dạy cho con mà cần dạy ngay từ nhỏ. Ví dụ như khi trẻ chơi với nhau xảy ra xung đột như giật đồ chơi của bạn, cấu bạn, đánh bạn… thì chúng ta dạy bằng cách quát nạt, đòn roi hay thỏa thuận với bạn? Hãy đưa ra cho trẻ những lựa chọn tốt đẹp hơn giúp cho trẻ hiểu điều trẻ nên làm, có lựa chọn hành vi phù hợp hơn. Có thể nói, phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội là một trong những nhiệm vụ thiết yếu và đầy thử thách của thời thơ ấu, đóng vai trò rất quan trọng cho sự phát triển của trẻ.

- Thực tế, việc phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội vẫn còn là điều xa lạ với nhiều người Việt. Bà có thể khái quát về nội dung, những kỹ năng này?

Giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội giúp trẻ biết cảm thông, chia sẻ với mọi người, biết yêu thương, trân trọng những giá trị văn hóa, đạo đức xã hội chính là nền tảng, cơ sở để trẻ trở thành người có trách nhiệm và sống hài hòa trong tương lai. Cụ thể, giáo dục kỹ năng tình cảm xã hội được thể hiện qua năng lực về áp dụng các quy tắc xã hội, hài hòa với thiên nhiên, tôn trọng sự đa dạng, bảo vệ tự nhiên, năng lực tự chủ, tích cực, năng lực giải quyết xung đột... đây là những năng lực cần phát triển ở trẻ.

Tuy nhiên, trước khi xây dựng ở trẻ thì chúng tôi cho rằng, cần phải xây dựng chương trình phát triển kỹ năng, tình cảm xã hội đối với người lớn - những người sẽ trực tiếp tác động đến cuộc sống của trẻ như giáo viên, cha mẹ, nhà quản lý. Họ phải hiểu biết về các năng lực này thì sau đó, thông qua các hoạt động chuyên môn sẽ tác động và xây dựng được các năng lực này ở trẻ.

“Nói đi đôi với làm”

- Ở Việt Nam, điều kiện kinh tế xã hội tại các vùng miền không đồng đều, đi cùng đó cũng là trình độ giáo viên không cân xứng, theo bà, việc giảng dạy kỹ năng tình cảm xã hội có thể áp dụng tại tất cả trường học?

- Tôi đến từ Ấn Độ và những thách thức (sự khác biệt, đa dạng vùng miền) mà Việt Nam đang phải đối diện cũng là vấn đề ở đất nước của tôi. Tôi đã đến các vùng nông thôn và thành thị ở Việt Nam, đúng là có sự khác nhau rất đa dạng. Mặc dù vậy chúng ta phải xác định bàn về giáo dục thì luôn phải đồng nhất và khi đó cần lồng ghép vào các chương trình giáo dục trong nhà trường.

Thực tế, trong quá trình đi khảo sát một số trường mầm non ở Gia Lai, tôi nhận thấy đây là nơi có hoàn cảnh khó khăn, điều kiện thiếu thốn, lớp học đơn giản, cô giáo không phải là người có trình độ cao về sư phạm, tuy nhiên cô lại có kỹ năng dạy tình cảm xã hội cho trẻ rất tuyệt vời. Thông qua đam mê của cô đối với nghề, tình yêu đối với trẻ, cô luôn đặt trẻ làm trọng tâm của công tác giáo dục. Vì vậy, tôi nghĩ với những bối cảnh khác nhau, việc chúng ta dạy cho trẻ kỹ năng tình cảm xã hội là hoàn toàn có thể thực hiện được.

- Theo bà, giáo viên cần làm gì để phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ?

Đối với người lớn hay trẻ em học về phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội không phải để đi kiếm tiền, thêm thu nhập mà là xây dựng kỹ năng để sống và làm việc. Do đó, các giáo viên, khi đã dạy cho trẻ thì phải thực tế, có kỹ năng, kiến thức và các điều cần thiết như môi trường và con người để có thể giúp trẻ hình thành thái độ, hành vi tốt ngay từ nhỏ. Chỉ nói thôi chứ không có hành động cụ thể thì sẽ không đem lại hiệu quả. Tôi cho rằng UNICEF và Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam cần ngồi lại với nhau để đưa giáo dục tình cảm xã hội thành một nội dung trong chương trình đào tạo, thành các hoạt động cụ thể, bài bản, đem lại hiệu quả trong giáo dục mầm non.

- Xin cảm ơn bà!

Khải Minh ghi
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang