XÃ HỘI
Cập nhật 11:04 | 23/08/2019 (GMT+7)
.
Giảm tranh chấp về lao động

Xây dựng cơ chế đối thoại thực chất

08:47 | 23/04/2019
Đối thoại xã hội giúp ngăn cản nguy cơ một bên nào đó quyết định tất cả vấn đề; tạo nên sự công bằng, dân chủ giữa các bên, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững chung. Để có thể thực hiện tốt việc này, cần có sự tôn trọng những quyền cơ bản của công ước quốc tế và đối thoại xã hội là một mục tiêu của Liên Hợp Quốc.

Còn mang tính hình thức

Không đáp ứng được nhu cầu, lợi ích của người lao động là một trong những nguyên nhân dẫn đến tranh chấp lao động tập thể, gây ảnh hưởng đến xấu đến hiệu quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Chính vì vậy, việc đối thoại giữa người lao động với lãnh đạo doanh nghiệp và việc ký kết thỏa ước lao động tập thể nhóm doanh nghiệp mang lại lợi ích cho tất cả các bên liên quan. Mục đích cuối cùng của đối thoại hướng đến là tất cả các bên cùng có lợi.

Đối thoại xã hội theo định nghĩa của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) bao gồm tất cả các loại đàm phán, thương lượng, hoặc đơn giản là sự trao đổi thông tin giữa các đại diện của các chính phủ, người sử dụng lao động và người lao động về các vấn đề mà các bên cùng quan tâm, liên quan đến chính sách kinh tế và xã hội, nếu có thể, xây dựng các giải pháp phù hợp với các bên.

Theo đó, đối thoại xã hội có thể diễn ra dưới dạng ba bên bao gồm chính phủ, người lao động và doanh nghiệp với chính phủ như một bên chính thức tham gia đối thoại, hoặc có thể bao gồm các mối quan hệ hai bên chỉ giữa người lao động và lãnh đạo doanh nghiệp hoặc các tổ chức công đoàn và các tổ chức của người sử dụng lao động có hoặc không có sự tham gia gián tiếp chính phủ. Mục tiêu chính của đối thoại xã hội là thúc đẩy xây dựng sự đồng thuận và sự tham gia dân chủ giữa các bên liên quan chính trong thế giới việc làm. Đối thoại xã hội có thể diễn ra ở cấp quốc gia, khu vực, ngành hoặc doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, hoạt động đối thoại được chú trọng và tổ chức thường xuyên ở nhiều cấp, góp phần nâng cao nhận thức, chia sẻ trách nhiệm giữa người sử dụng lao động và người lao động, xây dựng quan hệ lao động hài hòa và tiến bộ… Tuy nhiên, thực tế công tác đối thoại và xây dựng, ký kết thỏa ước lao động tập thể tại các doanh nghiệp vẫn còn những tồn tại, hạn chế. Trong đó nổi lên là việc thương lượng tập thể còn chưa thực chất, chưa đúng trình tự, quy định của pháp luật; chất lượng các bản thỏa ước lao động tập thể còn nhiều hạn chế, số bản thỏa ước lao động tập thể có nội dung về tiền lương, tiền thưởng, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, bữa ăn ca còn ít; vai trò hỗ trợ, hướng dẫn của công đoàn cấp trên cơ sở chưa tương xứng; việc mở rộng, triển khai thỏa ước lao động tập thể ngành còn chậm, không đạt chỉ tiêu đề ra …

Đánh giá việc triển khai thực hiện ký thỏa ước lao động tập thể, đại diện Liên đoàn Lao động tỉnh Bình Định cho biết, phần lớn các thỏa ước lao động tập thể chưa tiến hành đúng quy trình thương lượng, chất lượng chưa cao, chưa bắt nguồn từ ý chí của người lao động. Rất ít công đoàn cơ sở thương lượng được những quy định có lợi cho người lao động về tiền lương, tiền thưởng, trợ cấp và nâng lương.

Tương tự, đại diện Liên đoàn Lao động TP Đà Nẵng cũng cho rằng, thỏa ước lao động tập thể đang tồn tại “4 cái không thật”, đó là đối tác không thật - thương lượng không thật - nội dung không thật - thực hiện không thật. Hiện nay tại nhiều doanh nghiệp, người sử dụng lao động còn xem thỏa ước lao động tập thể chỉ là sự “đòi quyền lợi” của tổ chức công đoàn và người lao động đối với doanh nghiệp; chính vì vậy, công tác xây dựng thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể ở nhiều doanh nghiệp chưa được người sử dụng lao động hiểu và nhìn nhận một cách đúng đắn, vẫn còn những bản thỏa ước lao động tập thể mang tính hình thức và chưa thực chất.

Đối thoại cởi mở

Nhằm xây dựng cơ chế làm việc cởi mở, bình đẳng, từ năm 2018, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Công đoàn Hà Lan triển khai thực hiện thí điểm trong ngành dệt may tại 3 tỉnh, thành phố là Hưng Yên, TP Hồ Chí Minh và Đồng Nai, nhằm thúc đẩy đối thoại giữa người lao động - Ban giám đốc công ty và thương lượng tập thể hiệu quả tại các doanh nghiệp trong ngành dệt may Việt Nam. Dự án được triển khai trong vòng 3 năm tập trung đào tạo và hướng dẫn đại diện của người sử dụng lao động và người lao động đối thoại với nhau, hướng đến xây dựng thỏa ước lao động tập thể nhóm doanh nghiệp. Dự án thí điểm này sẽ đưa ra mô hình điển hình về đối thoại giữa người lao động - Ban giám đốc công ty và thương lượng tập thể nhóm doanh nghiệp, để từ đó có thể nhân rộng và triển khai tại các doanh nghiệp khác trong ngành dệt may hoặc thậm chí trong các ngành khác, ở các tỉnh, thành phố khác.

Tuy mới được triển khai nhưng đánh giá những lợi ích mà đối thoại xã hội đem lại, Chủ tịch Liên đoàn Lao động huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên Tôn Kim Thúy cho biết, Liên đoàn Lao động huyện thường xuyên mời một số doanh nghiệp may tham gia tổ chức các buổi tập huấn để từ đó tăng cường nhận thức về đối thoại xã hội tại doanh nghiệp doanh nghiệp. Thông qua những buổi đối thoại, người lao động có thể tiếp cận ban quản lý dễ dàng. Điều này làm công nhân cảm thấy tiếng nói của mình luôn được lắng nghe và công nhân không còn muốn đình công nữa.

Không riêng gì ở Hưng Yên, đại diện Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Nai và TP Hồ Chí Minh đều cho rằng, đối với các doanh nghiệp, vai trò của việc đối thoại giữa người lao động - Ban giám đốc công ty và kết quả thỏa ước lao động tập thể nhóm doanh nghiệp có thể mang lại nhiều lợi ích như giảm tranh chấp lao động và đình công, người lao động gắn bó với doanh nghiệp hơn, lực lượng lao động tại doanh nghiệp ổn định hơn; người sử dụng lao động và người lao động hiểu nhau hơn nhờ đó đưa ra những giải pháp thực tiễn giúp tiết kiệm chi phí, tăng năng suất lao động và tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao hơn, mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp tại thị trường quốc tế…

Theo các chuyên gia của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), các yếu tố quyết định sự thành công của công tác đối thoại xã hội và thương lượng tập thể là phải có tầm nhìn dài hạn, những thành quả không chỉ đạt được trong ngày một ngày hai, phải có sự đầu tư. Phải xây dựng mối quan hệ lao động thật tốt, để có sự thấu hiểu lẫn nhau. Các thương lượng phải minh bạch, tôn trọng ý kiến của các bên. Đây là một quá trình cần sự nỗ lực, quan tâm, từng ngày.

Thái Yến
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
21:44 14/08/2019
“Tâm tình, Tinh thần, Thân thiện, Trung thực, Tự tin, Thi thật, Toàn thắng và Thành tích!” Đó là 16 chữ T mà Thứ trưởng Bộ LĐ-TB,XH Lê Tấn Dũng tặng Đoàn Việt Nam tham dự Kỳ thi tay nghề thế giới lần thứ 45 tại Kazan, Liên bang Nga trong Lễ xuất quân chiều 14.8. Theo Thứ trưởng, mỗi chữ T đã được chính các thí sinh, chuyên gia, nhà tài trợ và toàn thể đại biểu tham dự buổi Lễ chia sẻ, gửi gắm, bày tỏ quyết tâm đạt kết quả tốt nhất với tinh thần thi đấu trung thực, “fairplay”.
Quay trở lại đầu trang