XÃ HỘI
Cập nhật 10:52 | 03/04/2020 (GMT+7)
.
Chấm dứt bệnh lao vào năm 2030

Không thể từ một phía

09:06 | 26/03/2019
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam khẳng định, “bệnh lao tuy lây nhiễm nhưng không đáng sợ và với tiến bộ của y học ngày nay, bệnh lao không còn là bệnh nan y khó chữa”. Song, để có thể tiến tới chấm dứt bệnh lao vào năm 2030, cần sự nỗ lực từ nhiều phía, đặc biệt từ chính những người mắc bệnh.

Gánh nặng bệnh lao

Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam có khoảng 124.000 người mắc lao mới. Đặc biệt, số người chết do lao năm 2017 ở Việt Nam là khoảng 12.000 người, cao hơn nhiều so với con số tử vong do tai nạn giao thông. Dịch tễ bệnh lao trên toàn quốc hiện là 289/100.000 dân, trong đó số bệnh nhân nam mắc lao cao hơn nữ tới 4,2 lần.

Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương PGS.TS. Nguyễn Viết Nhung cho biết, với số người mắc cao, Việt Nam đang nằm trong số 30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất thế giới, đứng thứ 16 về số người mắc lao, đứng thứ 15 về gánh nặng lao kháng đa thuốc. Đặc biệt, với tỷ lệ bệnh nhân mắc lao kháng thuốc tới gần 40%, họ đang phải chịu gánh nặng chi phí rất nặng nề do điều trị dài ngày. Nếu điều trị lao thường có thể chỉ tốn dưới 10 triệu đồng nhưng với lao đa kháng thuốc có thể mất tới 70 - 80 triệu đồng. Với mức chi phí đó cùng với con số mắc lao của Việt Nam vẫn còn rất cao, gánh nặng của căn bệnh này là rất lớn.

Theo các chuyên gia, Việt Nam đang hội tụ gần đủ các yếu tố chấm dứt bệnh lao vào năm 2030. Cụ thể, trong 10 năm qua, kết quả 2 lần nghiên cứu điều tra toàn quốc cho thấy, số người mắc bệnh lao ở Việt Nam đã giảm trung bình 3,8%/năm, tốc độ giảm nhanh hơn nhiều lần. Hàng năm cả nước phát hiện và đưa vào điều trị hơn 100.000 người mắc lao. Bên cạnh đó, Việt Nam đã làm chủ được các kỹ thuật phát hiện, chẩn đoán, điều trị với kết quả cao, đã xây dựng được một hệ thống mạng lưới điều trị từ Trung ương đến địa phương.

Nỗ lực từ phía bệnh viện

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nêu rõ, phòng chống bệnh lao là trách nhiệm của cả hệ thống và điều quan trọng là làm sao để người dân nhận thức được rằng khi có triệu chứng bị bệnh thì cần được khám phát hiện, điều trị. Vì vậy rất cần có sự quan tâm thường xuyên của bác sĩ, của nhân viên y tế.

Xác định được nhiệm vụ quan trọng đó, Giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Nội Phạm Hữu Thường cho biết, năm 2018, chương trình chống lao của Thành phố đã phát hiện đươc 4.681 bệnh nhân lao mọi thể, tương ứng với tỷ lệ 63 người bệnh/100.000 dân. Số lượng người bệnh lao được thu nhận điều trị trong năm 2018 giảm 0,6% so với năm 2017. Có được kết quả trên là do bệnh viện đã áp dụng các kỹ thuật hiện đại trong việc chẩn đoán nhanh, chính xác người bệnh mắc lao.

Không dừng lại tại đó, Bệnh viện Phổi Hà Nội còn ứng dụng phác đồ điều trị mới giúp người bệnh rút ngắn thời gian dùng thuốc, ít bị tác dụng phụ, giảm chi phí điều trị, chỉ trong vòng 6 tháng đối với lao thông thường và 9 tháng đối với lao kháng thuốc. Phó Giám đốc Bệnh viện Hoàng Văn Huấn cho biết, với phác đồ mới, do thời hạn điều trị ngắn, nhân viên y tế có thể theo dõi bệnh nhân sát sao hơn, công tác kiểm tra nhân lực, vật lực cũng nhiều thuận lợi hơn. Kết quả điều trị bằng phương pháp mới rất khả quan, trên 90% bệnh nhân khỏi bệnh. Nếu trước đây, bệnh nhân tiền siêu kháng thuốc, siêu kháng thuốc chỉ được chăm sóc giảm nhẹ, hỗ trợ dinh dưỡng, gần như không có cơ hội điều trị thì hiện nay, phác đồ mới mang lại hiệu quả cao, 80% số bệnh nhân được điều trị khỏi bệnh. Không chỉ dừng ở phác đồ 6 tháng, với hy vọng đẩy lùi lao nhanh chóng, hiện tại, bệnh viện cũng đang tiến hành thí điểm, nghiên cứu phương pháp điều trị lao chỉ trong 4 tháng.

Còn đối với Trung tâm Y tế huyện Krông Pắc, Đắk Lắk, với quyết tâm giảm tỷ lệ mắc lao xuống mức thấp nhất, tăng số người được khám, phát hiện và điều trị kịp thời, đơn vị đã thường xuyên cử cán bộ ở tuyến xã xuống thôn buôn để tuyên truyền, giải thích những thắc mắc, nghi ngờ về bệnh lao cho người dân. Cán bộ chuyên trách ở tuyến xã và cộng tác viên y tế thôn buôn còn đến tận nhà từng bệnh nhân lao để động viên họ kiên trì điều trị để khỏi bệnh hoàn toàn, hạn chế trường hợp bỏ điều trị nửa chừng, gây nguy cơ lao kháng thuốc.

Nhờ xây dựng được mạng lưới chống lao phủ rộng nên tỷ lệ điều trị thành công của người bệnh trên địa bàn huyện đạt tương đối cao. Trưởng khoa Kiểm soát dịch bệnh, Trung tâm Y tế huyện Krông Pắc Nguyễn Quy cho biết, năm 2018, Trung tâm quản lý và điều trị 111 trường hợp mắc lao tại tất cả 16 xã, thị trấn của huyện. Trong đó tỷ lệ điều trị khỏi đạt 91%; hoàn thành điều trị là 95%. 


Hàng năm cả nước phát hiện và điều trị hơn 100.000 người mắc lao
Nguồn: ITN

Cần sự chung tay

Hiện trên cả nước đã có 48/63 tỉnh, thành thành lập bệnh viện phổi, bệnh viện lao. Chương trình Chống lao quốc gia vẫn duy trì mục tiêu triển khai công tác chống lao tại 100% số quận, huyện và 100% số xã, phường, giúp tỷ lệ dân số được chương trình chống lao tiếp cận đạt 100%.

Mặc dù đã có sự nỗ lực từ phía bác sĩ, cơ sở y tế song trên con đường phấn đấu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030 không thể thiếu sự chung tay từ chính người bệnh. Bởi thực tế vẫn còn không ít người có suy nghĩ tiêu cực, nhận thức sai lầm về bệnh lao, khiến bệnh không được phát hiện sớm hoặc đến khi phát hiện thì quá muộn, bệnh đã bước sang giai đoạn khó có thể điều trị dứt điểm.

Theo PGS. TS. Nguyễn Viết Nhung, hiện nay vẫn còn tới 20% bệnh nhân mắc lao chưa được phát hiện, đây là nguồn lây nhiễm nguy hiểm cho cộng đồng. Trong khi đó, hiểu biết của một bộ phận người dân về bệnh lao và cách phòng chống vẫn hạn chế, xã hội còn kỳ thị bệnh nhân lao dẫn đến người bị bệnh thường giấu bệnh.

Điều đáng nói, để điều trị lao, bệnh nhân thường phải trải qua một phác đồ rất dài, dao động từ 6 - 20 tháng. Đa phần người bệnh thường bị phản ứng phụ của thuốc, nhẹ thì buồn nôn, say thuốc, nặng có thể bị đau cơ xương khớp… Chính vì vậy, không ít bệnh nhân lao chấp nhận ngừng điều trị theo phác đồ chuẩn. Thay vào đó, họ tìm đến các bài thuốc nam, thuốc tễ… được bào chế từ thảo dược và tin rằng chỉ cần uống những loại lá cây đó, bệnh sẽ hoàn toàn bị tiêu diệt.

Trưởng Khoa Nội II, Bệnh viện Phổi Hà Nội Nguyễn Văn Khiêm cho biết, qua quá trình điều trị, bác sĩ chứng kiến rất nhiều bệnh nhân từ chối, bỏ điều trị lao vì tin vào các thông tin thiếu căn cứ. Những thông tin này đánh trúng tâm lý người bệnh như chữa khỏi nhanh chóng, không tác dụng phụ, không dùng thêm thuốc. Đối với các bệnh nhân đang điều trị mà bỏ thuốc, sẽ rất nguy hiểm vì dễ bị khuyếch đại kháng thuốc. Với lao kháng thuốc, lần điều trị tiếp vẫn có thể khỏi nhưng thời gian điều trị lâu hơn, phức tạp hơn. Chính vì vậy, kết quả trị bệnh phụ thuộc vào quyết tâm và hiểu biết của bệnh nhân, cần tuân thủ chỉ định, tái khám thường xuyên. Đặc biệt, bệnh nhân không nên tin vào những thông tin thiếu căn cứ, tránh tình trạng “tiền mất tật mang”, có thể phải đánh đổi bằng tính mạng.

Dương Cầm
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
16:06 31/10/2019
Với tinh thần “thượng tôn pháp luật, đồng thuận chấp hành, chủ động sáng tạo”, là nguyên lý “thuận tự nhiên”, tạo ra không khí phấn khởi, thoải mái, vui tươi cho người lao động, anh em tự ý thức “làm hết việc chứ không chờ hết giờ”, “mình vì mọi người”… là phương châm được TS Nguyễn Ngọc Thạch, Giám đốc Cảng vụ Đường thủy nội địa Khu vực III quán triệt đến từng cán bộ trong đơn vị.
Quay trở lại đầu trang