XÃ HỘI
Cập nhật 19:40 | 23/05/2019 (GMT+7)
.

Những Robinson trên đảo đá Long Châu

18:19 | 01/02/2019
“Chưa đến Long Châu, chưa biết Cát Bà”, nơi đó có những người ngày đêm miệt mài, thầm lặng trên đảo đá tai mèo sắc lạnh, chống chọi với thiên nhiên khắc nghiệt để canh giữ ngọn Hải đăng luôn sáng trong đêm… Nơi ấy, suốt những năm dài khói lửa, chịu đựng hàng nghìn tấn bom đạn của giặc thù, ngọn Hải đăng cổ xưa và lớn nhất Việt Nam vẫn được gìn giữ nguyên bản suốt 125 năm với tên gọi thân thương “mắt thần”, “mắt ngọc” ngạo nghễ dẫn đường, khẳng định chủ quyền giữa điệp trùng sóng vỗ...

Sóng dữ, đá tai mèo và… rắn

Có lẽ bởi tất cả những điều trên, mà khi được Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cát Bà, Trung tá Hoàng Thanh Hải thông báo có tàu ra đảo Long Châu là chúng tôi không ngần ngại xách ba lô ra khơi, bất chấp cảnh báo về những khó khăn mà trước tiên là sóng dữ. Ai cũng bảo đi Long Châu sợ nhất là sóng. Có đoàn ra rồi mắc kẹt lại vài ngày đợi sóng yên, biển lặng… Nơi vụng nước này, có lẽ do luồng nước, tàu thuyền không neo đậu được mà phải thả xuồng từ xa mới vào được đảo.

Và sau gần hai giờ rét buốt lênh đênh trên biển - nơi cửa ngõ Đông Bắc, cuối cùng ngọn đèn biển vòi vọi mang trong nó bao nhiêu thăng trầm và kì tích cũng đã ở trước mắt.  Khi tàu chạy từ từ vào trong vụng, trên bờ 5 - 6 cán bộ của Trạm hải đăng và Đài quan sát Long Châu đã đứng đợi chúng tôi, niềm vui hiện trên khuôn mặt từng người. Đó là hầu hết “quân số” trên đảo. Nếu như các cán bộ chiến sĩ mang quân hàm xanh với nhiệm vụ quan sát trên không, mặt biển, nắm tình hình an ninh trật tự khu vực Long Châu - là lực lượng chính cơ động trong tìm kiếm cứu nạn tại khu vực thì Trạm quản lý đèn biển chính là những “thần đèn” luôn bảo đảm cho ngọn đèn lung linh từ 18 giờ - 6 giờ sáng hôm  sau.


Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Thành trong một chuyến thăm đảo Long Châu

Đặt chân lên đảo, chúng tôi mới biết nơi này còn rất nhiều “không”: Không điện, không nước, không có người dân sinh sống. Cách Cát Bà khoảng 9 hải lý, Long Châu là một quần đảo gồm trên 30 đảo nhỏ nằm rải rác, đảo đèn lớn nhất với khoảng 2km2. Ngoài con đường được lát bê tông dẫn vào “nhà đài” và “nhà đèn” được hoàn thành năm 2009, những bao tải hoa nhỏ được Đoàn thanh niên tình nguyện mang đất ra đảo trồng từ mùa hè khiến chúng tôi ngỡ như đang ở một khu sinh thái với núi đá bao quanh vụng biển xanh ngắt.

 Bởi sự khắc nghiệt của thời tiết, ở đây chỉ có hai lực lượng là cán bộ chiến sĩ Trạm quan sát Biên phòng Long Châu (thuộc Đồn Biên phòng Cát Bà) và cán bộ Công ty Bảo đảm an toàn Hàng hải Hải Phòng làm nhiệm vụ gác đèn. Cứ như thế, hàng ngày, khi trên đảo đông nhất cũng chỉ có 10 người đàn ông vừa canh cho ngọn hải đăng Long Châu sáng đèn, đỏ lửa vừa tuần tra, kiểm soát biên phòng bảo đảm an ninh từ tuyến tiền tiêu của Tổ quốc. Bởi thế mỗi khi có khách là “nhà đèn” và “nhà đài” lại chạy qua nhau để bếp núc rộn ràng. Ngày thường họ là “hàng xóm” tối lửa tắt đèn có nhau! Thời chưa có sóng điện thoại, hễ câu được con cá hay có món gì tươi ngon là các anh lại “đánh kẻng” để gọi nhau. Bây giờ họ “ới” nhau thuận tiện hơn nhiều rồi. Nhiều năm trước, những “Robinson” trên đảo còn nhiều thiếu thốn, cách biệt với đất liền nhưng những năm trở lại đây, ở đảo các anh có đầy đủ phương tiện thông tin liên lạc và nghe nhìn như tivi, sóng điện thoại di động, máy tính nối mạng internet nên cũng đỡ biền biệt với vợ con. Tuy nhiên “nguồn điện” vẫn là eo hẹp nhất, điện phải dùng phát máy nổ cho những sinh hoạt cần thiết từ 6 giờ - 9 giờ tối.

Thượng úy Cao Văn Quyết, Đài trưởng Trạm quan sát Trạm Long Châu  cho biết: Cả quần đảo đều được cấu tạo từ 100% đá tai mèo trơ xám. Bởi thuần núi đá nên ở đây khắc nghiệt nhất, không có nước ngọt, cây cối cũng khó sống. Họa hoằn lắm có một vài cây cỏ cựa mình len đá trồi lên. Những cây cỏ ấy sau khi gồng mình, vận hết nội lực chắt chiu sinh khí của đá mà sống đều trở thành những cây thuốc quý. Và điều trớ trêu, dẫu sống giữa mênh mông nước, nhưng nước ngọt luôn là sự khát khao, là tài sản vô giá của các chiến sĩ đảo - đèn. Chỉ có vào mùa mưa, lượng nước mới tạm đủ. Cán bộ chiến sĩ trên đảo phải tìm mọi cách để trữ nước. Đến mùa khô, hàng ngày mỗi người lính trên đảo phải thay nhau cuốc bộ hàng giờ đồng hồ vượt dốc xuống bến tàu mua nước của bà con dân chài. Nước quý như vậy, nên mọi người phải tái sử dụng đến nhiều lần trước khi mang tưới rau xanh. Mặc dù ở đây mỗi đơn vị có 1 vườn rau nhưng đều rất nhỏ, đất trồng rau cũng phải mang từ đất liền ra. Vào mùa khô, người còn thiếu nước sinh hoạt nên vườn rau cũng rất cằn cỗi.

 Và chưa hết, ở Long Châu còn có hai “đặc sản” là sét và rắn. Sét ở Long Châu phải xếp vào hàng khó có “đối thủ”. Trong cơn mưa, bầu trời Long Châu liên tục bị xé nát bằng những tia chớp và tiếng sét liên hồi. Mỗi khi sấm sét, dẫu có bịt chặt tai lại vẫn không khỏi inh tai, nhức óc vì những chuỗi sét kinh hoàng. Còn về rắn, ở Long Châu có nhiều loại rắn độc, trong đó có rắn lục, rắn nâu và rắn xanh. Thế nên, buổi tối, dù là thổ địa nơi này, các anh ra ngoài lúc nào cũng phải cầm theo đèn pin, dù vội vã đến đâu cũng phải soi đèn trước khi bước đi. Và mùa xuân, mưa phùn, thay đổi thời tiết, ấy là mùa rắn sinh sôi nảy nở. Rắn vắt vẻo trên cây bàng (thứ cây lâu năm duy nhất sinh tồn được trên đảo), rắn treo trên cửa sổ, rắn ngủ trong chăn, rắn chui trong giầy, bất kể nơi nào cũng là rắn… Sống ở trên đảo, anh em truyền kinh nghiệm cho nhau về loài rắn, đặc biệt vào mùa chúng lột xác, đẻ trứng. Do vậy ai đi đường, nhất là vào ban đêm, phải căng mắt ra quan sát, kẻo dẫm phải chúng là không có cơ hội “sửa sai”. Mấy chị em chúng tôi trước khi ngủ lại trên đảo một đêm, cũng không ít “hoang mang” khi được các anh nhắc: “Nhớ đóng chặt cửa, kéo khóa ba lô, túi xách kẻo rắn chui vào”…

“Nếu không muốn ở lại, chúng tôi có thể về đất liền”

Dẫn chúng tôi tận mắt quan sát từng ngóc ngách của ngọn hải đăng Long Châu, anh Trần Vũ Đức, Phó Trạm trưởng Trạm Hải đăng tự hào giới thiệu, ngay từ lúc được người Pháp xây dựng vào năm 1894 đến nay, 125 năm đã trôi qua, nhà đèn “uy nghi” vẫn được giữ nguyên bản. Ngọn hải đăng là một kiến trúc hình vòm độc đáo với những ô kính cường lực bao xung quanh. Ở đúng tâm của căn phòng là tổ hợp các chóa đèn phẳng, to như tấm phản với chi chít những bóng đèn nhỏ, được gọi là tim đèn. Và cũng chưa một đêm nào ngọn đèn này ngừng chiếu sáng dù cuộc sống sinh tồn khắc nghiệt, trải qua mấy cuộc chiến tranh, cả nghìn tấn bom rơi đạn nổ, bởi bất cứ người lính đèn nào khi ra đảo nhận nhiệm vụ đều hiểu rằng hải đăng Long Châu là vô cùng quan trọng với Cảng biển Bắc Bộ. Hiện ngọn hải đăng Long Châu đã gia nhập Hiệp hội Hải đăng quốc tế. Trong đêm đen, nhờ những tần số đèn phát ra, thủy thủ trong nước và quốc tế, ngư dân trên biển đều biết mình đang cách Long Châu bao xa…

Anh Đức cho biết, những người gác đèn như anh đều thuộc biên chế của Tổng công ty Bảo đảm an toàn Hàng hải miền Bắc (Hải Phòng). Khắc nghiệt bởi thời tiết, khó khăn vất vả không thể nói hết nhưng các anh không ai bỏ cuộc trở về đất liền. Anh Đức cho hay, ngay như anh, đã trong nghề 20 năm, nhưng hồi mới được phân công ra đây, cũng được thông báo, nếu không thích có thể làm đơn xin chuyển về đảo khác thuận lợi hoặc về đất liền… Ở đảo, “thần đèn” lâu năm nhất là anh Hùng (Trạm trưởng), đang nghỉ luân phiên (cứ ba tháng - 100% thời gian trên đảo, lại có 1 tháng được về với gia đình) anh Hùng đã gắn bó với “thần đèn” gần 20 năm… Những ngày Tết, các anh thường phân công nhau năm trực, năm về nhà ăn Tết với gia đình. Ngày thường, các anh sống đã đơn giản, bởi chợ búa khó khăn, thì những ngày Tết ở đây cũng đơn giản lắm. Chỉ mấy cân giò và mấy cân thịt gà là anh em có Tết. Sau giao thừa, các anh gọi điện về nhà cho bố mẹ, vợ con mà nước mắt cứ rơi trong lời chúc Tết đầu năm mới. Bạn của các anh trong những ngày Tết là những chú chó và những chú dê chạy khắp núi đá này sang núi đá khác…

 Chia tay những người lính kiên cường bên ngọn hải đăng kì vĩ, đẹp đẽ nhưng đầy khắc nghiệt, chúng tôi nhớ mãi về những nụ cười hiền hậu, những người lính, những chàng trai để lại vợ con nơi quê nhà, người Nam Định, Thái Bình, Hải Dương, Quảng Ninh, Cát Bà… với gia cảnh chẳng mấy khấm khá nhưng họ đã có một tình yêu tha thiết, gắn bó với đảo đá khắc nghiệt, với ngọn hải đăng, bởi ở đó với họ là niềm tự hào, là máu và hoa. Thẳm sâu trong tâm hồn là tình yêu thầm lặng và cháy bỏng với từng tấc đất, mỏm đá nơi phên dậu Tổ quốc… Chúng tôi bịn rịn xuống tàu trước khi thủy triều lên, cô bé phóng viên trẻ không kìm được nước mắt! Và họ, đã luôn kiên cường như thế, chào tạm biệt chúng tôi, miệng cười nói với cô bé: “Bọn anh ở đây không buồn đâu”…

 Trên đảo Long Châu hiện còn ngôi mộ của liệt sĩ Cao Quang Viên được an nghỉ ở vị trí hết sức trang trọng. Liệt sĩ Viên là cán bộ của Tổng Công ty Bảo đảm an toàn Hàng hải miền Bắc, được cử ra điều hành đèn biển Long Châu vào những năm giặc Mỹ đánh phá vịnh Bắc Bộ. Trong thời gian chiến tranh, hải đăng Long Châu cùng hải đăng Hòn Dáu đóng vai trò tối quan trọng khi dẫn tuyến cho hàng loạt chuyến tàu 0 số vận tải vũ khí và hàng hóa vào tiền tuyến miền Nam. Với vai trò huyết mạch như vậy, giặc Mỹ đã điên cuồng bắn phá và trút xuống hai địa điểm trên hàng nghìn tấn bom đạn. Để chống trả lại, liệt sĩ Viên và các cán bộ chiến sĩ nơi đây thành lập tổ tự vệ, quyết tâm sống chết bảo vệ chủ quyền biển đảo cũng như sự sáng liền mạch của ngọn hải đăng. Trong một trận càn vào năm 1967, khi thấy ngọn đèn bị bắn hỏng, liệt sĩ Viên đã xung phong trèo lên đỉnh tháp để sửa chữa. Đúng lúc đèn vừa sáng lại, anh cũng bị trúng đạn và mãi mãi ra đi ở tuổi 20.

Miên Thảo - Đông Bắc
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
22:14 16/12/2018
Ngày 16.12, tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức “Ngày Hội khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên năm 2018”. Tham dự lễ khai mạc có Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Dân vận Trung ương Trương Thị Mai; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam; Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ, cùng đại diện lãnh đạo một số bộ, ban, ngành Trung ương.
Quay trở lại đầu trang