XÃ HỘI
Cập nhật 22:35 | 14/11/2019 (GMT+7)
.
Chống buôn lậu thuốc lá

Phải kiểm soát đầu ra

07:17 | 15/11/2018
Việt Nam là một trong những quốc gia đi đầu thực thi Công ước khung về kiểm soát thuốc lá của Tổ chức Y tế Thế giới, việc sản xuất và kinh doanh thuốc lá được quản lý chặt chẽ theo luật song tình trạng thuốc lá lậu vẫn rất nhức nhối. Do vậy, việc kiểm soát buôn lậu thuốc lá đòi hỏi cần chặt chẽ hơn, trong đó phải tổng kết, rà soát để sửa đổi luật có liên quan.

Chỉ 1 vụ bị xử lý hình sự

Theo Phó Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan Nguyễn Khánh Quang, thời gian qua, buôn lậu thuốc lá luôn diễn biến phức tạp, có lúc tăng, lúc giảm, lúc cao trào, lúc có vẻ trầm lắng nhưng “chưa bao giờ có dấu hiệu chấm dứt”. Buôn lậu thuốc lá diễn ra ở tất cả tuyến biên giới và tuyến biển. Đặc biệt, tuyến hàng không cũng đã có dấu hiệu tuồn các loại thuốc lá đắt tiền vào nội địa.

Trong thị trường nội địa, thuốc lá buôn lậu cũng rất phức tạp, nhất là ở các “điểm nóng” như chợ An Lạc (TP Hồ Chí Minh) và khu vực Hàng Hành, Hà Nội. Mặc dù phương thức không mới song các đối tượng vận chuyển ngày một liều lĩnh khi vận chuyển bằng mô tô, xe máy với tốc độ rất cao để lực lượng chức năng không thể ngăn chặn. “Họ sẵn sàng đâm thẳng vào lực lượng chặn bắt ở khu vực biên giới như hải quan hay biên phòng; sẵn sàng dùng công cụ vũ khí thô sơ để chống lại lực lượng chức năng, gây thương tích cho các chiến sĩ làm nhiệm vụ”, đại diện Tổng cục Quản lý thị trường Phạm Hồng Sơn cho biết.

Toàn cảnh tọa đàm trực tuyến “Vấn nạn buôn lậu thuốc lá - những vấn đê đặt ra” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức ngày 13.11
Ảnh: Quang Khánh

Thuốc lá lậu không chỉ gây thiệt hại cho ngân sách mà còn có nguy cơ ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe người tiêu dùng. Phân tích của Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an và Viện Kinh tế kỹ thuật thuốc lá cho thấy, thuốc lá lậu không ai kiểm soát, không in hình cảnh báo và hàm lượng nicotin vượt ngưỡng tới 50% cho phép, đặc biệt trong một số loại thuốc lá nhập lậu có hàm lượng chất coumarin có trong thuốc diệt chuột.

Mặc dù vậy, chế tài xử lý đối với thuốc lá lậu dường như vẫn chưa thực sự đủ mạnh. Số liệu của cơ quan hải quan cho thấy, từ năm 2014 - 2018 đã bắt 1.033 vụ, với 153 đối tượng và gần 3 triệu bao thuốc lá, xử lý hành chính hơn 800 vụ, trong khi xử lý hình sự chỉ có 01 vụ!

Vá lỗ hổng chính sách

Để xảy ra tình trạng buôn lậu thuốc lá diễn biến phức tạp, chưa có giải pháp thực sự hữu hiệu, Phó trưởng Ban Dân nguyện Lưu Bình Nhưỡng cho rằng, có trách nhiệm quản lý cũng như chưa quyết liệt trong xử lý. “Còn lúng túng thì còn thờ ơ. Và câu hỏi đặt ra ở đây là có hay không dấu hiệu nhóm lợi ích, về sự bảo kê trong vấn đề này?”, ông Nhưỡng đặt vấn đề.

Do vậy, để công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá trong thời gian tới thực sự hiệu quả, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Mạnh Cường cho rằng: Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá cần tổng kết xem bất cập ở chỗ nào và tiến hành sửa đổi. Đồng thời hoàn thiện Luật Xử lý vi phạm hành chính, pháp luật về thuế. Cần tuyên truyền nâng cao nhận thức; bảo đảm đủ nhân lực, kinh phí cho hoạt động này. Định kỳ phải thanh tra, kiểm tra, xử lý hành vi kinh doanh thuốc lá lậu.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, cần có thái độ kiên quyết trong xử lý thuốc lá lậu. Mặt khác, phải tăng cường phối hợp với các cơ quan hữu quan quốc tế, nhất là các nước có chung đường biên giới với Việt Nam. Có cơ chế khuyến khích về vật chất, tinh thần đối với người tích cực tố cáo, tố giác hành vi buôn lậu. Bên cạnh đó, cần xử lý nghiêm hành vi buôn lậu, xử lý hành vi tiêu cực của lực lượng chức năng. Đặc biệt là giải quyết nguyên nhân sâu xa của tội phạm, tức là phải bảo đảm việc làm, phát triển kinh tế thì mới xóa được tận gốc mọi hành vi tội phạm.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Sỹ Cương, thuế cũng là một giải pháp tốt. Song, đây không phải là tất cả. Các nước giáp biên giới với Việt Nam như Lào, Campuchia, thuế tiêu thụ đặc biệt thấp hơn Việt Nam. Nếu tăng thuế thì vô hình trung tạo vùng trũng ở Việt Nam, kích cầu buôn lậu. “Tôi đồng ý với thuế tiêu thụ đặc biệt, nhưng phải có lộ trình để trình QH thông qua, bảo đảm tính hợp lý, tránh tạo vùng trũng”, ông nói.

Cũng theo ông Cương, có thể thấy đầu vào của thuốc lá lậu ở biên giới, cửa khẩu còn đầu ra thì bày bán công khai, ở đâu cũng có từ các nhà hàng, cửa hiệu, trong chợ. Do vậy, ngoài kiểm soát đầu vào thì chúng ta cần phải kiểm soát cả đầu ra, thay vì thả lỏng như hiện nay.

Thanh Hà
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
16:06 31/10/2019
Với tinh thần “thượng tôn pháp luật, đồng thuận chấp hành, chủ động sáng tạo”, là nguyên lý “thuận tự nhiên”, tạo ra không khí phấn khởi, thoải mái, vui tươi cho người lao động, anh em tự ý thức “làm hết việc chứ không chờ hết giờ”, “mình vì mọi người”… là phương châm được TS Nguyễn Ngọc Thạch, Giám đốc Cảng vụ Đường thủy nội địa Khu vực III quán triệt đến từng cán bộ trong đơn vị.
Quay trở lại đầu trang