XÃ HỘI
Cập nhật 23:41 | 19/09/2019 (GMT+7)
.

Góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp

08:37 | 07/10/2018
Việt Nam đã trở thành quốc gia xuất khẩu nông sản có vị thế nhất định trên thế giới, song nông sản của Việt Nam chủ yếu được nuôi trồng, canh tác theo mùa vụ, sản xuất vẫn phụ thuộc chủ yếu vào điều kiện tự nhiên. Một trong những bất cập lớn nhất hiện nay, kìm hãm sản xuất nông nghiệp quy mô lớn là chính sách đất đai chưa theo sát thực tiễn. Do đó, việc rà soát quy hoạch không gian, chi tiết việc sử dụng đất đai trên phạm vi toàn quốc cần làm thường xuyên và liên tục. Về chính sách, cần bảo đảm sự công bằng trong thu hồi đất.

Báo cáo của Bộ NN - PTNT, 6 tháng đầu năm 2018, nhiều sản phẩm nông nghiệp đạt kim ngạch xuất khẩu cao như: Thủy sản hơn 3,9 tỷ USD; cà phê 2 tỷ USD; rau quả 2 tỷ USD; gạo 1,8 tỷ USD; hạt điều 1,7 tỷ USD… Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, nhìn chung ngành nông nghiệp nước ta vẫn còn phát triển thiếu bền vững; năng suất, chất lượng, hiệu quả chưa cao; sức cạnh tranh của nhiều sản phẩm còn thấp. Một trong những “điểm nghẽn” cản trở việc phát triển doanh nghiệp nông nghiệp là những tồn tại bất cập của chính sách đất đai.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, Luật Đất đai năm 2013 được ban hành đã có nhiều nội dung đổi mới quan trọng trong quản lý, sử dụng đất nông nghiệp nói chung, trong thúc đẩy quá trình tích tụ, tập trung đất đai cho sản xuất nông nghiệp nói riêng. Theo đó: Người sử dụng đất nông nghiệp có các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, góp vốn và thế chấp quyền sử dụng đất. Đây được coi là chìa khóa pháp lý quan trọng để thực hiện tích tụ, tập trung đất nông nghiệp để sản xuất nông nghiệp ở quy mô lớn hơn. Cụ thể, theo Luật Đất đai năm 2013, hạn mức giao đất trồng cây hàng năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối cho mỗi hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp không quá 3ha ở khu vực Đông Nam Bộ và khu vực đồng bằng sông Cửu Long; không quá 2ha ở khu vực còn lại. Trường hợp nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp cũng không được vượt quá 10 lần hạn mức.

Thực tiễn 5 năm qua cho thấy, rất có thể, chính sách hạn điền chưa hợp lý là một trong những yếu tố hạn chế sự phát triển của dự án nông nghiệp quy mô lớn, hiện đại, có khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Hơn thế, điều đáng nói nữa là nhiều loại nông sản của Việt Nam tuy xuất hiện tại nhiều thị trường thế giới, nhưng không phát triển được thương hiệu, phải bán với giá rất rẻ so với sản phẩm cùng loại của nước khác. Nhiều doanh nghiệp muốn đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, sản xuất theo chu trình khép kín, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, tạo ra sản phẩm có đủ sức cạnh tranh trên thị trường thế giới không thể tích tụ, tập trung được ruộng đất. Sản xuất nhỏ, manh mún khiến thu nhập bình quân của 21,6 triệu lao động làm việc trong khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chậm được cải thiện, hiện chỉ bằng khoảng 38% mức năng suất lao động chung của nền kinh tế. Hàng triệu lao động nông thôn bỏ ruộng, bỏ vườn đi làm công việc khác, nhưng lại không chuyển quyền sử dụng đất cho doanh nghiệp sản xuất lớn… Nhìn một cách tổng thể, hiện nay, có nhiều hình thức tích tụ ruộng đất: Một là, người nông dân cho doanh nghiệp thuê đất; Hai là, nông dân góp vốn bằng đất cùng doanh nghiệp chia lợi nhuận; Ba là, chính quyền cho thuê trung gian; Bốn là, nông dân bán đất cho doanh nghiệp.Tuy nhiên, tích tụ đất đai liên quan đến đời sống chính trị xã hội của gần 70% dân số Việt Nam đang sống ở nông thôn. Với tâm lý của người nông dân là muốn giữ đất, và bản thân các hình thức bán đất, góp vốn, nhà nước thu cho thuê, người thuê đều có rủi ro cao hơn so với người dân có đất.

PGS.TS. Chu Tiến Quang, Hội đồng Chính sách, Bộ NN - PTNT cho rằng, chính sách đất đai quan trọng nhất và gây nhiều chuyện nhất. Một trong những vấn đề đang đặt ra hiện nay là phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa lớn, phát triển quốc tế. Theo đó, giai đoạn tới cần sớm điều chỉnh chính sách đất đai, đặc biệt là sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai 2013 để hoàn thiện các nội dung bất cập trên góc độ thị trường như: quy hoạch, hình thức giao đất, thuê đất; thời hạn và hạn mức sử dụng đất; hoàn thiện hạ tầng thông tin đất đai.

Mục tiêu của chủ trương khuyến khích tích tụ, tập trung ruộng đất là nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, thông qua mở rộng quy mô sản xuất phù hợp, áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ và hình thành khu vực chuyên canh theo hướng sản xuất nông nghiệp hiện đại, chuyên môn hóa gắn với thị trường. Bởi vì, chắc chắn không cách nào nông nghiệp phát triển được nếu không đẩy mạnh tích tụ ruộng đất. Nếu không tích tụ đất thì giá trị sản xuất nông nghiệp vẫn rất thấp, với mô hình sản xuất cá thể. Như  Thứ trưởng Bộ NN - PTNT Lê Quốc Doanh có nói: Cần có một cuộc rà soát đánh giá lại, xem hiệu quả của chính sách đất đai  sao cho hợp lý, tạo điều kiện cho nhà đầu tư kết hợp cùng nông dân phát triển các dự án nông nghiệp quy mô lớn, hiện đại. Một chính sách phù hợp với sự phát triển sẽ thúc đẩy ngành nông nghiệp, đồng thời giúp chính những người nông dân có tiềm lực tài chính, tăng thu nhập và có tư duy “làm ăn lớn” mở rộng quy mô.

Tùng Lâm
Xem tin theo ngày:
LAO ĐỘNG
10:49 17/09/2019
Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Đồng Nai tiến hành chi trả lương cho hơn 1.900 công nhân có chủ doanh nghiệp người Hàn Quốc bỏ trốn để lại khoản nợ lương, bảo hiểm xã hội hàng chục tỷ đồng vào thời điểm Tết Nguyên đán 2018.
Quay trở lại đầu trang