XÃ HỘI
Cập nhật 10:24 | 16/12/2018 (GMT+7)
.
Phục hồi chức năng cho trẻ tự kỷ

Cần bộ tài liệu chuẩn

08:55 | 03/10/2018
Tại Hội thảo Hoàn thiện đề cương tài liệu hỗ trợ phục hồi chức năng cho trẻ em tự kỷ ở Việt Nam do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội tổ chức, nhiều chuyên gia khẳng định, Việt Nam chưa có một bộ tài liệu chuẩn để giáo dục trẻ tự kỷ, dẫn tới biện pháp trị liệu mỗi nơi một kiểu. Thực tế đó đòi hỏi cần có giáo trình, bộ tài liệu chuẩn, tránh hoang mang trong quá trình tìm phương pháp điều trị, phục hồi cho trẻ.

Mỗi nơi một kiểu

Rối loạn tự kỷ ngày càng phổ biến và gia tăng ở Việt Nam, hiện nay dù chưa có những nghiên cứu chính thức nhưng theo thống kê sơ bộ của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, cả nước có khoảng 200.000 người mắc chứng tự kỷ. Theo nghiên cứu mới nhất năm 2017, tỷ lệ trẻ tự kỷ ở Việt Nam dao động từ 0,5 - 1%. Con số này không ngừng tăng lên, tuy nhiên việc điều trị cũng như nhìn nhận về căn bệnh này đang gặp không ít thách thức.

Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh, hiện ở Việt Nam đã có khá nhiều tài liệu liên quan đến rối loạn phổ tự kỷ, tuy nhiên chất lượng và tính khoa học của các loại tài liệu vẫn chưa được kiểm chứng. Bên cạnh đó, cơ hội tiếp cận, chọn lọc và sử dụng tài liệu đối với cán bộ cơ sở, phụ huynh còn nhiều bất cập. Thực tế, để dạy một trẻ tự kỷ, mỗi gia đình, phụ huynh lại có cách thức trị liệu khác nhau, tùy vào hoàn cảnh, điều kiện.

Kết quả khảo sát nhu cầu sử dụng tài liệu hỗ trợ phục hồi chức năng cho trẻ tự kỷ tại 13 tỉnh, thành phố như Hà Nội, Hải Phòng, Nghệ An, Thừa Thiên - Huế, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh… cho thấy, hiện có tới 49 tài liệu liên quan đến rối loạn phổ tự kỷ đang được biết đến và sử dụng nhiều. Tuy nhiên, chỉ có 15,9% phụ huynh được hỏi là có biết nhiều và tiếp cận các tài liệu về rối loạn phổ tự kỷ. Các tài liệu được sử dụng hàng ngày chủ yếu là qua báo mạng, trang web, video trên mạng (chiếm tới 30,6%) và các tài liệu phát tay, photo (chiếm 16,2%). Trong khi đó, sách được hội đồng khoa học đánh giá, thông qua rất ít khi được sử dụng.

Ở những thành phố lớn, một số gia đình giao phó việc trị liệu cho nhà trường. Trong khi, mỗi nhà trường lại có những biện pháp trị liệu khác nhau. “Rất nhiều tổ chức, cá nhân mở trung tâm, trường công và tư nhân liên quan đến lĩnh vực này. Song, mỗi trường lại có phương pháp trị liệu riêng, khác từ thời gian học tới giáo viên giảng dạy, phương pháp chăm sóc và phát triển thể lực, trí tuệ cho các em” - Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh.

Theo PGS. TS. Nguyễn Xuân Hải, Khoa Giáo dục đặc biệt, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, hiện nay các bộ tài liệu về giảng dạy cũng như điều trị chứng bệnh tự kỷ chưa bảo đảm tính khoa học và chưa có tính áp dụng vào thực tế. Chính vì vậy, rất cần một bộ tài liệu chuẩn mang tính ứng dụng “cầm tay chỉ việc” để gia đình, nhà trường có thể can thiệp hỗ trợ phục hồi chức năng cho trẻ bị tự kỷ.


Theo thống kê sơ bộ, cả nước có khoảng 200.000 người mắc chứng tự kỷ 
Nguồn: ITN

Cần sự can thiệp đa ngành

Dự án “Nâng cao nhận thức về tự kỷ ở trẻ em Việt Nam” có kinh phí hơn 32 tỷ đồng, thực hiện trong 5 năm (2018 - 2022) nhằm hỗ trợ đào tạo, nâng cao năng lực 100 cán bộ nòng cốt về tuyên truyền, hỗ trợ trẻ tự kỷ. Hoạt động của dự án này sẽ giúp khoảng 4.000 trẻ rối loạn phổ tự kỷ hòa nhập cộng đồng.

Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập Khai Trí Võ Thị Thùy khẳng định, can thiệp cho trẻ tự kỷ cần sự phối hợp đa ngành, giữa nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, phục hồi chức năng nhưng trên thực tế chưa làm được việc này. Một bộ tài liệu chuẩn cần bảo đảm cho gia đình các em, nhân viên y tế, giáo viên giảng dạy đều áp dụng thuận lợi, thống nhất. Đơn cử như ngành y tế qua bộ tài liệu đó, có thể áp dụng phương pháp phục hồi chức năng cho trẻ tự kỷ còn ngành giáo dục sẽ hỗ trợ can thiệp về mặt ngôn ngữ.

Xuất phát từ thực tế đó, dự án “Nâng cao nhận thức về tự kỷ ở trẻ em Việt Nam” do Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam khởi xướng đã xác định một trong những mục tiêu cơ bản là phát hành bộ tài liệu chuẩn về hỗ trợ trẻ em tự kỷ. Theo đó, tài liệu phục hồi chức năng sẽ gồm hai phiên bản song song cho cán bộ can thiệp và cho phụ huynh của trẻ. Nội dung của hai phiên bản có nhiều điểm giống nhau nhưng được điều chỉnh cách viết, hàm lượng kiến thức và ví dụ cho phù hợp với mỗi nhóm đối tượng.

Nhiều chuyên gia cho rằng, nội dung tài liệu từ bản viết, hình ảnh tới các nguồn tài liệu bổ sung cần giúp người đọc hiểu đúng về tự kỷ; nhận biết và chẩn đoán từ đó hỗ trợ, tư vấn cho gia đình có người tự kỷ. Đi kèm với bộ tài liệu, cần chương trình can thiệp thông qua việc phân tích hành vi, đưa ra phương pháp trị liệu phù hợp. Bên cạnh đó, bộ tài liệu không thể thiếu phương pháp quản lý hành vi trẻ tự kỷ, giúp trẻ phát triển giao tiếp xã hội đồng thời can thiệp theo từng giai đoạn để giúp người tự kỷ hòa nhập cộng đồng.

Có ý kiến cho rằng, tài liệu nên có một tên gọi thống nhất bằng cả tiếng nước ngoài và tiếng Việt cho chứng rối loạn phổ tự kỷ. Cuốn tài liệu cho phụ huynh nên giới thiệu thêm tiêu chí lựa chọn người và trung tâm can thiệp phù hợp; trong quá trình triển khai cần có sự kết hợp liên ngành như giáo dục, y tế để bảo đảm tính thống nhất, hiệu quả.

Dương Cầm
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang