XÃ HỘI
Cập nhật 09:41 | 25/09/2018 (GMT+7)
.
Truyền thông về an toàn thực phẩm

“Mưa dầm, thấm lâu”

07:48 | 14/09/2018
Để xảy ra tình trạng mất an toàn thực phẩm (ATTP) thời gian qua, ngoài nguyên nhân do tâm lý hám lợi của cơ sở sản xuất, kinh doanh còn có nguyên nhân do công tác truyền thông về ATTP còn hạn chế. Đó là khẳng định của đại diện Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế.

Đa dạng hình thức

Theo thống kê của Cục An toàn thực phẩm, ở Việt Nam, tình hình ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm ở Việt Nam diễn ra khá nghiêm trọng ở một số địa phương. Trung bình mỗi năm có khoảng gần 170 vụ với hơn 5.000 người mắc và hơn 27 người chết do ngộ độc thực phẩm. Trong 10 nguyên nhân gây tử vong thì nguyên nhân do vi sinh vật gây bệnh đường ruột đứng thứ 2.

“Thực trạng thực phẩm bẩn hiện nay đã tới mức báo động đỏ. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển ngành nông nghiệp mà còn đe dọa sức khỏe và cả tính mạng của cộng đồng. Chính vì vậy, việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức, chính sách, pháp luật về ATTP đã được tăng cường trong thời gian qua với nhiều hình thức đa dạng” - Phó trưởng phòng Truyền thông, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế Nguyễn Thị Yến cho biết.


Truyền thông cơ động về công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại TP Đà Nẵng 

Đơn cử như cùng với các hình thức truyền thống, mới đây, Cục An toàn thực phẩm đã phối hợp với Công ty cổ phần Vietup tổ chức hoạt động truyền thông cơ động, cổ động về công tác bảo đảm ATTP. Chiến dịch được triển khai mở đầu tại TP Hà Nội, tiếp đến là TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đội truyền thông với cờ phướn, khẩu hiệu mang thông điệp về bảo đảm ATTP đã diễu hành các tuyến phố chính tại các thành phố lớn; cùng với đó là hoạt động phát tờ rơi tuyên truyền về công tác bảo đảm ATTP tại một số chợ đầu mối.

Hay tại Quảng Bình, các ngành chức năng của tỉnh đã tích cực phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng đẩy mạnh công tác tuyên truyền về vệ sinh ATTP. Đặc biệt, tập trung tuyên truyền theo các chuyên đề, chuyên mục chuyển tải thông tin về ATTP trong các dịp Tết Nguyên đán, mùa du lịch, Tết Trung thu và kịp thời đưa tin về các hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm các đợt cao điểm kiểm soát ATTP.

Phó Chủ tịch Hội Khoa học công nghệ thực phẩm Việt Nam Lưu Duẩn nhận định, nội dung tuyên truyền về ATTP thời gian qua thường ngắn gọn, súc tích dễ hiểu, dễ tiếp thu nhắm đến quần chúng nhân dân. Công tác giáo dục kiến thức cũng bước đầu hình thành hệ thống từ thấp đến cao nhằm vào các đối tượng có cùng điều kiện hoặc trình độ nhận thức như người sản xuất kinh doanh trực tiếp với thực phẩm, học sinh, người nội trợ…

Hiệu quả chưa cao

Mặc dù đa dạng về hình thức truyền thông song kết quả thu được vẫn còn hạn chế, công tác bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm gặp rất nhiều khó khăn, thách thức. Phó trưởng phòng Truyền thông, Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thị Yến thừa nhận, công tác vận động, tuyên truyền, giáo dục về ATTP vẫn chưa thường xuyên, còn tình trạng nội dung thông tin không chính xác hoặc chưa được kiểm chứng, thiếu căn cứ khoa học, gây ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh và niềm tin của nhân dân đối với công tác quản lý”.

Dưới góc độ tổ chức xã hội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam Trần Ngọc Thanh cho rằng, hiệu quả công tác truyền thông chưa cao, chưa kết nối được thực phẩm sạch hay các địa chỉ xanh với người tiêu dùng. Đôi khi chưa công khai được cơ sở vị phạm an toàn vệ sinh thực phẩm, các địa chỉ đỏ trên phương tiện thông tin đại chúng. Truyền thông tư vấn trực tiếp hầu như chưa được quan tâm đúng mức; kiến thức và hiểu biết về an toàn vệ sinh thực phẩm của người dân còn rất hạn chế.

Sở dĩ có tình trạng như vậy, theo nhiều chuyên gia, còn sự chồng chéo trong hoạt động cung cấp thông tin và phản hồi trong lĩnh vực về ATTP. Không ít địa phương vẫn hiểu theo tinh thần “ruộng chuồng của Bộ Nông nghiệp”, “chợ của Bộ Công thương”, “bàn ăn của Bộ Y tế” nên công tác tuyên truyền đôi lúc còn rời rạc, thiếu gắn kết.

Đại diện Ban Quản lý ATTP TP Hồ Chí Minh Phan Thị Hoài Trân cho biết, gặp rất nhiều khó khăn trong công tác truyền thông về ATTP như các thông tin đa chiều liên quan đến ATTP chưa được kiểm soát kịp thời gây tâm lý hoang mang, lo lắng cho người dân; nhiều thông điệp, khẩu hiệu truyền thông từ cơ quan cấp trên phân phối xuống còn chưa kịp thời; nguồn lực phục vụ cho công tác truyền thông còn mỏng chưa có nhiều kiến thức chuyên môn truyền thông về ATTP của ngành công thương và nông nghiệp, đội ngũ cán bộ quản lý ATTP tuyến quận huyện, phường xã thường kiêm nhiệm, thay đổi thường xuyên.

“Mưa dầm, thấm lâu”

 Theo số liệu từ Tập đoàn Hóa chất Việt Nam, mỗi năm Việt Nam chi khoảng nửa tỷ USD để nhập khẩu khoảng 100 nghìn tấn thuốc bảo vệ thực vật, với 4.100 loại thương phẩm khác nhau thuộc 1.643 hoạt chất hóa học để sản xuất thuốc trừ sâu hóa học. Đây là một trong những vấn đề đáng lo ngại về ATTP.

Để tăng tính hiệu quả truyền thông, giáo dục về ATTP, Phó Chủ tịch Hội Khoa học công nghệ thực phẩm Việt Nam Lưu Duẩn kiến nghị, không có cách nào khác ngoài phương pháp “mưa dầm, thấm lâu” góp phần nâng cao ý thức của cơ sở sản xuất kinh doanh cũng như kiến thức của người dân. Các phương pháp tuyên truyền phải được thực hiện thường xuyên, lặp đi lặp lại, phù hợp với các đối tượng, trình độ dân trí, để người dân có thể mắt thấy, tai nghe, miệng nói, tay làm. Đồng thời, tận dụng mọi phương tiện thông tin đại chúng, ấn phẩm để tuyên truyền sâu rộng đến mọi tầng lớp quần chúng.

Đại diện Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam cho rằng, truyền thông ATTP cần hướng mạnh tới bốn cấp độ là nâng cao nhận thức, thay đổi thái độ, tạo dựng niềm tin và thay đổi hành vi của người dân và cộng đồng về ATTP. Bên cạnh đó, truyền thông cần bám sát theo chuỗi giá trị của sản phẩm theo mô hình “từ trang trại đến bàn ăn”, bao gồm các khâu sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển, phân phối và tiêu dùng. Mỗi sản phẩm được gọi là an toàn cần phải đáp ứng yêu cầu về tiêu chuẩn an toàn ở tất cả các khâu, các công đoạn của chuỗi giá trị sản phẩm.

Nhiều chuyên gia cho rằng, truyền thông cần hướng tới mục tiêu kết nối được thực phẩm sạch, các địa chỉ xanh với người tiêu dùng, đồng thời công khai được cơ sở vị phạm, các địa chỉ đỏ trên phương tiện thông tin đại chúng để toàn dân được biết.

Dương Cầm
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang