CHÍNH TRỊ
Cập nhật 09:08 | 20/10/2019 (GMT+7)
.
Phiên họp thứ 37 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Kết luận của Kiểm toán bắt buộc phải thực hiện

17:01 | 13/09/2019
Quyền khiếu nại, khởi kiện trong hoạt động kiểm toán là một trong những nội dung được nhiều thành viên UBTVQH tập trung cho ý kiến tại phiên họp sáng nay khi cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán Nhà nước. `

Giải trình của Thường trực Ủy ban Tài chính-Ngân sách cho thấy, đúng như các ĐBQH đã nêu, Luật Kiểm toán Nhà nước (KTNN) đã có quy định về giải quyết khiếu nại của đơn vị được kiểm toán đối với báo cáo kiểm toán nhưng chưa thực sự đầy đủ, đặc biệt là chưa bảo đảm quyền khởi kiện ra tòa khi đơn vị được kiểm toán không đồng ý với đánh giá, xác nhận, kết luận, kiến nghị trong báo cáo kiểm toán. Đồng thời, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiểm toán cũng chưa có quyền khiếu nại, khởi kiện đối với kết luận, kiến nghị KTNN.

Tiếp thu ý kiến các ĐBQH, đã quy định rõ trong dự thảo Luật việc đơn vị được kiểm toán, cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động kiểm toán được quyền khiếu nại với Tổng KTNN về hành vi của Trưởng đoàn kiểm toán, Tổ trưởng Tổ kiểm toán và các thành viên của đoàn kiểm toán; đơn vị được kiểm toán được quyền khiếu nại với Tổng KTNN về các đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị trong báo cáo kiểm toán; cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiểm toán có quyền khiếu nại với Tổng KTNN về kết luận, kiến nghị trong Thông báo kết luận, kiến nghị kiểm toán.

Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định về trình tự, thủ tục, thời gian khiếu nại và giải quyết khiếu nại; quy định hết thời hạn giải quyết khiếu nại, Tổng KTNN phải ban hành quyết định giải quyết khiếu nại trong hoạt động KTNN. Đồng thời, quy định rõ nếu không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại của Tổng KTNN thì đơn vị được kiểm toán, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiểm toán có quyền khởi kiện ra tòa.

Về trình tự, thủ tục khởi kiện, Thường trực Ủy ban Tài chính-Ngân sách tiếp thu theo hướng sửa đổi 2 điều khoản và một số nội dung mang tính kỹ thuật của Luật Tố tụng hành chính (bổ sung cụm từ “quyết định giải quyết khiếu nại trong hoạt động kiểm toán nhà nước” vào sau cụm từ “quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh” tại một số điều khoản của Luật Tố tụng hành chính). Các sửa đổi này chỉ là bổ sung thêm tố tụng trong hoạt động kiểm toán, không ảnh hưởng hay thay đổi hoạt động tố tụng hành chính hiện hành đang triển khai thực hiện. “Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tố tụng hành chính nhằm bảo đảm các quy định về khởi kiện có thể thực hiện được ngay khi Luật có hiệu lực thi hành, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của đơn vị được kiểm toán và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan”, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-Ngân sách Nguyễn Đức Hải cho biết.


Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định phát biểu

Cho rằng, vấn đề khiếu nại trong hoạt động kiểm toán được sửa đổi, bổ sung đã khớp với khoản 5 Điều 3 của Luật Khiếu nại, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định nhận thấy,nội dung sửa đổi, bổ sung về “thẩm quyền, trình tự, thủ tục, thời hạn giải quyết khiếu nại, tố cáo cho hành vi của Trưởng đoàn kiểm toán, Tổ trưởng Tổ kiểm toán, thành viên đoàn kiểm toán và khiếu nại liên quan đến nội dung báo cáo kiểm toán” cũng đã rõ, nhưng “các điều kiện để thụ lý khi có khiếu nại chưa rõ”. Do đó, theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật, “có thể nghiên cứu bổ sung thêm về điều kiện thụ lý vụ việc khiếu nại; đối với những vụ việc đơn giản, rõ ràng có thể thời hạn ngắn đi, để đỡ ảnh hưởng đến tiến độ chung của đoàn kiểm toán”.

Liên quan đến quyết định của KTNN có thực hiện không hay chờ đến khi có quyền khiếu nại, lấy ví dụ từ thực tiễn, Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải thấy rằng, hiện nay với quyết định thu hồi đất, hay cưỡng chế thu hồi đất đều vẫn phải thực hiện, nhưng người dân có thể không đồng tình với quyết định đó thì sẽ khiếu nại. Quy trình, thủ tục thực hiện khiếu nại đó sẽ thực hiện theo2 bước và mỗi bước đều phải ra thông báo, trong mỗi bước đó đều có đối thoại đối với người khiếu nại.

Riêng kết luận kiểm toán, đồng tình với ý kiến khác của UBTVQH, Trưởng ban Dân nguyện khẳng định, “đây là quyết định bắt buộc phải thực hiện và đặc biệt trong quá trình ban hành kết luận của kiểm toán thì liên tục có sự thảo luận giữa đối tượng được kiểm toán và người kiểm toán”, để có được sự thống nhất đến mức tối đa. Trường hợp có những vấn đề còn xảy ra tranh cãi, thì khi quyết định đó ban hành phải thực hiện và sau đó vẫn có quyền khởi kiện. “Tôi thấy quyền khởi kiện đưa vào đây rất mở và giúp cho đối tượng kiểm toán trong quá trình trao đổi có thể không đồng tình, nhưng khi đã trao đi đổi lại mà không được sẽ phải thực hiện thêm quyền khởi kiện của mình, còn kết luận của kiểm toán vẫn phải bắt buộc thực hiện”, Trưởng ban Dân nguyện nói.


Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải phát biểu

Kết luận về nội dung này, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển nêu rõ, “các cá nhân có quyền theo từng trình tự khiếu nại lên các cấp và từng cấp một giải quyết cho đến cấp hành chính cuối cùng là cấp Tổng KTNN, nếu cấp hành chính đó vẫn chưa được có thể ra cấp tòa”.

Có bổ sung nhiệm vụ giám định tư pháp hay không?

Có nên bổ sung nhiệm vụ giám định tư pháp vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiểm toán Nhà nước lần này hay không là nội dung nữa được đặt ra tại phiên họp.

Tại Kỳ họp thứ Bảy, khi cho ý kiến về dự án Luật, nhiều ý kiến tán thành việc bổ sung nội dung này để đáp ứng nhu cầu giám định tư pháp khi xử lý các vụ án kinh tế, vụ án tham nhũng, song băn khoăn vì dễ phải thành lập thêm tổ chức bộ máy, chưa phù hợp với Nghị quyết của Trung ương. Một số ý kiến khác đề nghị giới hạn phạm vi chỉ thực hiện giám định khi cấp có thẩm quyền yêu cầu để tránh chồng chéo và phù hợp với khả năng của KTNN. Có ý kiến lại cho rằng nên giao cho tổ chức giám định tài chính thực hiện, không nên giao KTNN. Và cũng có ý kiến đề nghị không nên bổ sung nội dung này vào dự thảo Luật KTNN, nếu cần thiết thì bổ sung trong Luật Giám định tư pháp.

Từ quan điểm của cơ quan thẩm tra, Thường trực Ủy ban Tài chính-Ngân sách nhận thấy, việc đề xuất bổ sung quy định này xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi các cơ quan đề nghị KTNN thực hiện giám định đối với một số vụ việc cụ thể phục vụ quá trình xem xét, giải quyết các vụ án tham nhũng, kinh tế. Tuy nhiên, nếu bổ sung nhiệm vụ giám định tư pháp cho KTNN thì lĩnh vực giám định của KTNN sẽ là tài chính công, tài sản công nên chồng chéo với nhiệm vụ giám định tư pháp của nhiều cơ quan, đơn vị đã quy định trong Luật Giám định tư pháp. Đồng thời với đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp dự kiến trình QH Khóa XIV xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Chín. Trong quá trình sửa đổi Luật sẽ nghiên cứu, bổ sung nội dung này nếu cần thiết.

Vì vậy, tiếp thu ý kiến ĐBQH, Thường trực Ủy ban Tài chính-Ngân sách “xin bỏ quy định về bổ sung nhiệm vụ giám định tư pháp cho KTNN để bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật. Việc thực hiện nhiệm vụ này của KTNN sẽ theo quy định của pháp luật về giám định tư pháp”.

Nội dung tiếp thu, chỉnh lý này cơ bản nhận được sự đồng tình của các thành viên UBTVQH. Theo Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga, hiện nay Luật Giám định tư pháp có quy định về thẩm quyền giám định của KTNN là giám định theo vụ việc. Ngành Kiểm toán khác các ngành khác. Ví dụ ngành Tài chính thì có lĩnh vực tài chính và theo luật hiện hành thì Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ có trách nhiệm lập danh sách các giám định viên trong lĩnh vực này và công bố danh sách; chỉ ra một số tổ chức giám định chuyên môn về tài chính. “Bình thường thì người ta hoạt động chuyên môn còn khi cần giám định theo vụ việc thì người ta sẽ giám định”, Chủ nhiệm Lê Thị Nga nói. Với lý lẽ như vậy, theo Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp, “nếu đã quy định về giám định thì phải đưa sang quy định bên Luật Giám định tư pháp chứ không để Luật này”.

Nêu rõ, các lý lẽ nêu ra cho việc không bổ sung nhiệm vụ giám định tư pháp cho KTNN là “có lý”, song Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu cũng đặt vấn đề: Đây không phải Kiểm toán là quản lý nhà nước về một ngành, lĩnh vực như Bộ Tài chính, mà là một cơ quan kiểm định độc lập, trong đó có các chuyên gia về tài chính, kế toán, kinh tế rất giỏi, rất chuyên sâu. Trên thực tế chúng ta thấy những chuyên gia này đi kiểm toán rất hiệu quả, rất tốt, phát hiện được bao nhiêu những vụ việc tiêu cực, tham nhũng để chuyển cho cơ quan có thẩm quyền.

“Bây giờ trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, hay có những việc cần phải có kết luận giám định về lĩnh vực chuyên sâu đó, tôi thấy những chuyên gia này có thể đóng góp rất tốt”. Nhấn mạnh điều này, Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu cũng chỉ rõ, “đây không phải là một cơ quan giám định chuyên trách, chuyên nghiệp như giám định pháp y, hay giám định tâm thần, giám định kỹ thuật hình sự mà chỉ là những cơ quan giám định vụ việc, theo đó, khi nào cơ quan có thẩm quyền trưng cầu mời thì cơ quan đó vào làm việc. Luật Giám định tư pháp hiện hành đã quy định theo hướng như thế”.

Ví dụ, Bộ Xây dựng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, hay bộ khác cũng có thể là cơ quan giám định và có chuyên gia giám định ở đấy, chứ có phải là chuyên trách đâu. Cho nên, “tôi nghĩ việc này nếu như kiểm toán viên làm được chức năng này rất tốt”, Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu nói.

Kết luận về nội dung này, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển nêu rõ, “vấn đề giám định tư pháp thống nhất không quy định trong Luật này”. Vì hoạt động nào phải giám định đều chuyển sang Kiểm toán thì Kiểm toán không có sức để làm. Còn có thể trưng cầu giám định một vấn đề nào đó, thì có thể giao cho Kiểm toán. Để có thời gian nghiên cứu kỹ hơn, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển cho rằng, tại kỳ này UBTVQH đề nghị chưa nên xác định trong Luật KTNN lần này; “nếu có sẽ xem xét ở Luật Giám định tư pháp và dự kiến trình ra QH tại Kỳ họp thứ Chín, như thế sẽ chín hơn”.

Tin: Anh Phương
Ảnh: Quang Khánh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang