CHÍNH TRỊ
Cập nhật 09:08 | 20/10/2019 (GMT+7)
.
Phiên họp thứ 37 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Tham nhũng vẫn phức tạp nhưng phát hiện chưa nhiều

15:34 | 12/09/2019
Chính phủ, Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao đã triển khai nhiều biện pháp đồng bộ nhằm thực hiện các nhiệm vụ Quốc hội giao trong công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án, góp phần giữ vững an ninh, chính trị và trật tự, an toàn xã hội, tạo tiền đề quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga nhấn mạnh khi trình bày Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp với các Báo cáo của Chính phủ và Báo cáo công tác của Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao tại phiên họp sáng nay, 12.9, của UBTVQH.

Tội phạm về tham nhũng vẫn rất phức tạp

Trong đó, với phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật, Ủy ban Tư pháp nhận thấy, các biện pháp phòng ngừa được triển khai đồng bộ đã tạo bước chuyển biến tích cực trong công tác phòng, chống vi phạm pháp luật và tội phạm. Một số loại tội phạm giảm so với cùng kỳ năm trước. Đối với báo cáo của Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, bên cạnh kết quả công tác của ngành Kiểm sát đạt và vượt nhiều chỉ tiêu được QH giao, Chủ nhiệm Lê Thị Nga lưu ý, một số hạn chế được Ủy ban Tư pháp từng chỉ ra và kéo dài qua một số năm đã có chuyển biến tích cực, đáng ghi nhận. Đối với báo cáo của Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao, Ủy ban Tư pháp nhận thấy, điểm nhấn trong thời gian qua là không có trường hợp nào kết án oan người vô tội. Tòa án Nhân dân các cấp đã khẩn trương đưa ra xét xử nghiêm minh 240 vụ án tham nhũng, 517 bị cáo (tăng 83 vụ, 119 bị cáo). Các vụ án xâm hại tình dục trẻ em được đưa ra xét xử nghiêm minh, kịp thời, được dư luận đánh giá cao.

Báo cáo thẩm tra cũng chỉ ra nhiều vấn đề cần lưu ý trong công tác phòng ngừa tội phạm, vi phạm pháp luật, cũng như báo cáo của Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga phát biểu Ảnh: Quang Khánh

Với công tác phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp lưu ý, mặc dù về tổng thể chung, tình hình tội phạm giảm, tuy nhiên vẫn xảy ra nhiều vụ giết người với hành vi dã man, tàn bạo, vô nhân tính; đặc biệt có nhiều vụ giết người, cố ý gây thương tích do đối tượng bị ảo giác, "ngáo đá" vì sử dụng ma túy tổng hợp, gây lo lắng trong nhân dân. Tương tự,  số vụ xâm hại trẻ em được phát hiện nhiều, xử lý nghiêm nhưng tình trạng bạo hành, xâm hại trẻ em không giảm, vẫn xảy ra ở nhiều nơi; tội phạm xâm hại tình dục trẻ em tiếp tục gia tăng, gây bức xúc trong xã hội. Nhấn mạnh đến việc đối tượng xâm hại phần lớn là người quen, thậm chí là ruột thịt của nạn nhân; động cơ phạm tội thấp hèn; một số vụ đối tượng phạm tội do sử dụng rượu, bia... Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp cho rằng, hiện tượng này xảy ra do đạo đức trong một bộ phận xã hội, gia đình xuống cấp nghiêm trọng, đáng báo động, mặt khác cũng do công tác phòng ngừa xã hội còn chưa tốt.

Ngoài ra, việc phát hiện, xử lý vi phạm pháp luật và tội phạm trên một số lĩnh vực vẫn chưa tương xứng với tình hình trên thực tế. Trong đó, Ủy ban Tư pháp lưu ý, vi phạm pháp luật và tội phạm về tham nhũng vẫn rất phức tạp, nhất là tình trạng tham nhũng trong chính các cơ quan có chức năng phòng, chống tham nhũng, cơ quan thanh tra, kiểm tra, cơ quan bảo vệ pháp luật , “tham nhũng vặt” trong các cơ quan và cán bộ nhà nước gây bức xúc trong nhân dân và dư luận. Tuy nhiên, theo bà Lê Thị Nga việc phát hiện vẫn chưa được nhiều và còn giảm (0,35%) so với cùng kỳ. Đáng lưu ý, Ủy ban Tư pháp chỉ rõ, hoạt động điều tra vẫn để xảy ra một số trường hợp bị khởi tố oan; một số cán bộ điều tra bị khởi tố về tội xâm phạm hoạt động tư pháp.

Đã phản ánh đúng tiêu cực trong hoạt động tư pháp?

Đối với báo cáo của Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp lưu ý, một số Viện Kiểm sát Nhân dân vẫn chưa kiểm sát chặt chẽ việc tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm. Việc xét phê chuẩn áp dụng các biện pháp ngăn chặn trong một số trường hợp chưa bảo đảm đầy đủ căn cứ pháp luật.

Dẫn thông tin tại trang 9 Báo cáo của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao: “Viện Kiểm sát Nhân dân các cấp không phê chuẩn 98 lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, 144 quyết định gia hạn tạm giữ, 132 lệnh bắt bị can để tạm giam”, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga đề nghị, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao báo cáo cụ thể trong các trường hợp Viện Kiểm sát Nhân dân không phê chuẩn nêu trên: Có bao nhiêu trường hợp bị oan theo quy định tại Điều 18 và Điều 34 Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, bao nhiêu trường hợp thuộc diện không cần thiết áp dụng biện pháp bắt, tạm giữ, tạm giam?

Ngoài ra, theo Ủy ban Tư pháp, tỷ lệ giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, tỷ lệ giải quyết án của Cơ quan điều tra Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao còn chưa đạt yêu cầu theo Nghị quyết của Quốc hội. Số lượng các vụ án xâm phạm hoạt động tư pháp được phát hiện trung bình nhiều năm qua chỉ ở mức từ 50 vụ đến 60 vụ/1 năm, trong các vụ án về tham nhũng thì vẫn chiếm tới 40% là vụ án đối với cán bộ của Cơ quan thi hành án dân sự, theo phản ánh của cử tri là số liệu này chưa thật sự phản ánh đúng tình hình vi phạm, tiêu cực trong hoạt động tư pháp.

Số lượng kháng nghị giám đốc thẩm giảm

Đối với báo cáo của Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao, theo Ủy ban Tư pháp, tuy tỷ lệ các bản án, quyết định bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan giảm, song vẫn còn 98 trường hợp phải hủy án và 252 trường hợp phải sửa án do nguyên nhân chủ quan . Một số trường hợp Tòa án Nhân dân không áp dụng hình phạt bổ sung trong trường hợp luật quy định bắt buộc phải áp dụng. Số lượng kháng nghị giám đốc thẩm của Tòa án Nhân dân cấp cao đối với bản án của Tòa án Nhân dân cấp huyện ít hơn nhiều so với trước đây khi thẩm quyền này thuộc Tòa án Nhân dân cấp tỉnh. Một số Tòa án Nhân dân còn vi phạm thời hạn chuẩn bị xét xử, thời hạn hoãn phiên tòa, thời hạn gửi văn bản tố tụng.

Về công tác giám đốc thẩm, tái thẩm, Ủy ban Tư pháp nhận thấy, Tòa án Nhân dân Tối cao đã tích cực triển khai nhiều giải pháp, qua đó nâng cao chất lượng công tác này. Kết quả, đã giải quyết đạt 48,1%, tăng 13,3%). Chất lượng trả lời đơn và kháng nghị được bảo đảm; các kháng nghị của Chánh án có thẩm quyền đã đưa ra xem xét hầu hết được Hội đồng giám đốc thẩm chấp nhận. Tuy nhiên, tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm chưa cao (48,1%), chưa đạt chỉ tiêu 60% theo Nghị quyết QH. Qua khảo sát cho thấy, vẫn còn một số trường hợp khiếu nại bức xúc do việc giải quyết đơn chưa kịp thời. Theo phản ánh của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, vẫn còn nhiều Tòa án Nhân dân không chuyển hồ sơ cho Viện để xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm nhưng không thông báo lý do.

Phương Thủy
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang