CHÍNH TRỊ
Cập nhật 16:03 | 20/11/2019 (GMT+7)
.
Phiên họp thứ 37 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cho ý kiến về báo cáo sơ kết 5 năm thi hành Hiến pháp

11:23 | 11/09/2019
Sáng 11.9, tiếp tục chương trình phiên họp 37, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu, UBTVQH cho ý kiến về báo cáo sơ kết 5 năm thi hành Hiến pháp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu phát biểu điều khiển phiên họp

QH, UBTVQH đã thông qua 111 luật, bộ luật, pháp lệnh

Trình bày báo cáo sơ kết 5 năm triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long cho biết, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục về nội dung và ý nghĩa của Hiến pháp năm 2013 được xác định là một trong các nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai ngay sau khi Hiến pháp được thông qua với mục đích nâng cao nhận thức của các tầng lớp nhân dân, cán bộ, công chức, viên chức, công nhân, chiến sĩ lực lượng vũ trang và người Việt Nam ở nước ngoài về Hiến pháp, đồng thời tăng cường ý thức trách nhiệm trong việc chấp hành Hiến pháp và pháp luật.

Kết quả rà soát các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến tổ chức và hoạt động của QH cho thấy, nhiều chế định quan trọng của Hiến pháp đã được luật hóa trong Luật Tổ chức QH năm 2014, tuy nhiên, vẫn còn một số quy định chưa thực sự phù hợp với Hiến pháp và các luật hiện hành; một số quy định cần sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ hoặc ban hành mới để phù hợp với Hiến pháp và thực tiễn hoạt động của QH; một số nội dung của Hiến pháp chưa được thể chế hóa cụ thể trong các luật và văn bản quy phạm pháp luật khác. Đối với các văn bản quy phạm pháp luật về bầu cử, kết quả rà soát cho thấy, một số quy định của Hiến pháp chưa được luật hóa, cơ chế để bảo đảm cho công dân thực hiện quyền bầu cử, chế định Hội đồng bầu cử quốc gia.


Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long trình bày báo cáo sơ kết 5 năm triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013

Các văn bản quy phạm pháp luật về tổ chức và hoạt động của Chính phủ và chính quyền địa phương cũng đã được Chính phủ chỉ đạo rà soát một cách toàn diện. Số lượng văn bản quy phạm pháp luật của QH, UBTVQH, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ được rà soát là 11.786 văn bản; trong đó, tổng số văn bản cần được sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới bảo đảm phù hợp với Hiến pháp là 245 văn bản. Đến nay, sau rà soát đã xử lý được 154 văn bản.

Sau 5 năm triển khai thi hành Hiến pháp, hoạt động xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật đã thu được nhiều kết quả tích cực. Sau 5 năm triển khai thi hành Hiến pháp, trong số 90 luật, pháp lệnh được liệt kê tại Danh mục, QH, UBTVQH đã ban hành 69 luật, pháp lệnh, trong đó có các đạo luật mang tính nền tảng, rường cột của hệ thống pháp luật. Ngoài ra, QH, UBTVQH còn ban hành 34 luật, pháp lệnh không nằm trong Danh mục. Đây là những luật quan trọng, liên quan trực tiếp đến quyền dân sự - chính trị, quyền kinh tế - xã hội của con người và thể chế quản lý kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng của đất nước nên được các cơ quan quan tâm và sớm trình QH ban hành.

Về cơ bản, nội dung của các luật, pháp lệnh được ban hành đã cụ thể hóa và bảo đảm phù hợp với Hiến pháp năm 2013; bám sát và thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng về xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, chủ động hội nhập quốc tế.

Về lĩnh vực tổ chức bộ máy nhà nước, tính đến hết tháng 6.2019, QH đã ban hành 20/26 luật, pháp lệnh về tổ chức bộ máy nhà nước và các thiết chế trong hệ thống chính trị được liệt kê tại Danh mục; 2 luật ngoài Danh mục. QH đã ban hành 11/16 luật về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân được liệt kê tại Danh mục; 5 luật, pháp lệnh ngoài Danh mục. Nhìn chung, trong quá trình soạn thảo, ban hành các luật, pháp lệnh và các văn bản dưới luật, các nguyên tắc về hạn chế quyền con người, quyền công dân đã được quán triệt đầy đủ để bảo đảm việc hạn chế quyền chỉ trong các trường hợp đã được Hiến pháp quy định và chỉ bằng luật.


Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định trình bày Báo cáo thẩm tra

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định cho biết, báo cáo đã phản ánh tương đối toàn diện, khách quan về tình hình ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong thời gian qua nhằm bảo đảm triển khai thi hành Hiến pháp. Tính từ tháng 1.2014 đến nay, QH, UBTVQH đã thông qua 111 luật, bộ luật, pháp lệnh, trong đó có 69 bộ luật, luật, pháp lệnh thuộc danh mục ban hành kèm theo Nghị quyết số 718, chiếm tỷ lệ 62,16% tổng số luật, bộ luật, pháp lệnh được thông qua.

Khâu thực thi vẫn yếu

Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo của Chính phủ cũng chỉ rõ, việc tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giới thiệu về nội dung của Hiến pháp tại một số cơ quan, đơn vị đôi khi còn mang tính hình thức, chưa đến được với đối tượng thực sự cần phổ biến; nguồn tài liệu tuyên truyền, phổ biến còn chưa phong phú. Hoạt động xử lý sau rà soát văn bản quy phạm pháp luật còn chậm; kết quả rà soát văn bản chưa được kết nối, sử dụng hiệu quả trong quá trình xây dựng, ban hành các văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Công tác xây dựng pháp luật ở các cơ quan trung ương mặc dù đã được quan tâm nhưng một số đạo luật đến nay vẫn chưa được ban hành theo kế hoạch dự kiến; một số nội dung của Hiến pháp đến nay vẫn chưa được cụ thể hóa hoặc cụ thể hóa chưa đầy đủ, trong đó có phân cấp, phân quyền...; chất lượng xây dựng luật, pháp lệnh còn chưa đồng đều; tiến độ xây dựng một số dự án luật, pháp lệnh còn chậm…


Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển phát biểu

Về vấn đề này, báo cáo thẩm tra cũng nhận định, việc ban hành các luật, pháp lệnh trong danh mục triển khai thi hành Hiến pháp vẫn chưa đạt như Kế hoạch kèm theo Nghị quyết số 718 đề ra. Tính đến ngày 14.6.2019, còn 21 dự án luật, pháp lệnh trong Kế hoạch chưa được ban hành (chiếm 16,7%). Trong số các bộ luật, luật, pháp lệnh đã ban hành thì có những luật chậm ban hành so với dự kiến tiến độ đề ra 2 năm.

Nhận định từ khi ban hành Hiến pháp năm 2013, QH Khóa XIII và XIV đã tập trung thực hiện, trong đó có sự cố gắng rất lớn của Chính phủ, các bộ, ngành, các Ủy ban của QH cũng như hệ thống chính quyền các cấp, song Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển băn khoăn về 21 dự án luật, pháp lệnh chưa được ban hành theo đúng kế hoạch. Với 21 luật chưa ban hành, hết 2020 chúng ta có thể cụ thể hóa được không? Nếu không cụ thể hóa được thì tác động của nó thế nào đến những vấn đề về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quyền con người, quyền công dân? Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển đặt câu hỏi. Nêu thực trạng này, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển đề nghị, việc chưa có luật cụ thể hóa quy định của Hiến pháp cần phải phân tích, đánh giá kỹ.


Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh phát biểu

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nhận định, Hiến pháp năm 2013 có nhiều điểm mới, công tác triển khai thi hành Hiến pháp đạt được nhiều kết quả tích cực. Trên cơ sở đó, hệ thống pháp luật triển khai thi hành Hiến pháp có nhiều điểm mới, trong đó có quy định về tài sản, tự do kinh doanh thị trường chứng khoán, sở hữu trí tuệ… rất đồng bộ, trong đó có Luật Đầu tư, tạo môi tường kinh doanh minh bạch, thu hút đầu tư nước ngoài, tháo gỡ nhiều khó khăn vướng mắc trong phát triển của doanh nghiệp. Chủ nhiệm Vũ Hồng Thanh cũng nhận định, công tác rà soát, tuyên truyền, công tác chỉ đạo ban hành hệ thống văn bản triển khai Hiến pháp thì tốt rồi, nhưng cần đánh giá khâu thực thi. Bởi, trong nhiều phiên họp của UBTVQH cũng đánh giá, khâu thực thi vẫn hạn chế, yếu hơn so việc xây dựng văn bản, Chủ nhiệm UB Vũ Hồng Thanh nói.

Tin: Hà An
Ảnh: Quang Khánh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang