.

FMIS.AscxLoader

Minimize

50 năm Người Rục rời hang

10:05 | 23/01/2011
Người Rục đã trồng được lúa nước; đã có điện thắp sáng, tối đến cả nhà quây quần xem ti vi; trẻ em được đến trường học chữ; thanh niên được học nghề, đi lao động ở nước ngoài... Đó là những bước tiến vượt bậc sau hơn 50 năm người Rục rời hang đá hòa nhập với cộng đồng...


 
 Một góc bản Mò O- Ồ Ồ

Cuộc trường chinh hòa nhập cộng đồng

Vào cuối năm 1959, trong một cuộc tuần tra biên giới, bộ đội biên phòng đồn Cà Xèng, Quảng Bình tình cờ gặp những người rừng tóc dài quá vai, thân quấn vỏ, di chuyển trên vách đá nhanh thoăn thoắt. Sau nhiều tháng tìm kiếm giữa rừng già, đầu năm 1960, bộ đội biên phòng đã phát hiện được các hang động nơi cư trú của người rừng. Cái tên người Rục cũng có từ đó. Qua nhiều lần thuyết phục, 11 hộ và 34 người Rục - một tộc người bên cạnh các tộc A Rem, Mã Liềng, Sách, Mày... của dân tộc Chứt - đầu tiên đã rời khỏi hang theo bộ đội biên phòng ra thung lũng dựng nhà làm rẫy. Những hạt muối, những cân gạo nghĩa tình của các anh bộ đội chia sẻ đã giữ chân họ, giúp họ rời bỏ dần cuộc sống hoang sơ. Đến năm 1971, những người Rục cuối cùng mới chịu rời hang. Lúc đó người Rục còn 109 người... Tuy nhiên, chiến tranh phá hoại của Mỹ lan ra miền Bắc, rồi những năm tháng khó khăn của đất nước sau chiến tranh... đã không giữ được đồng bào ở lại với cộng đồng. Người Rục quay trở lại hang đá.

 
 Đại lý điện thoại tại bản Yên Hợp

Cuộc vận động người Rục quay trở về với cộng đồng lần thứ hai được coi là một kỳ tích. Tất cả các hộ người Rục đã được đưa về khu định cư với sự đầu tư quy mô hơn từ phía Nhà nước. Một chiến dịch lớn đã được triển khai - người Rục được bố trí ở xen với các tộc người “đi trước” như: Sách, Mày, Kinh ở bốn bản Phú Minh, Ón, Yên Hợp và Mò O - Ồ Ồ, xã Thượng Hóa, huyện Minh Hoá, Quảng Bình. Đặc biệt, từ năm 2002, các bản người Rục được Nhà nước đầu tư hàng chục tỷ đồng xây trên một trăm ngôi nhà vững chắc cấp cho người Rục ở, xây dựng trạm xá, trường học, hệ thống phát truyền thanh, truyền hình, một tuyến đường dài 12 km từ đường Hồ Chí Minh được đầu tư cho ôtô vào đến trung tâm bản, điện lưới quốc gia được kéo về từng hộ và  khai hoang hàng chục ha ruộng vườn...

 
 Nhà ông Cao Pháo 

Cánh cửa tương lai rộng mở

Có thể nói, cuộc trường chinh gian khó để hòa nhập cộng đồng đã tạo ra những bước nhảy vọt có tính lịch sử với tộc người Rục. Từ khi 34 nhân khẩu rời hang đến nay, cộng đồng Rục đã lên đến 434 người. Gần 50 năm qua, nhất là hơn 10 năm trở lại đây, người Rục thật sự có một cuộc đổi đời...

Cuộc đổi đời thần diệu đó, ai cũng có thể cảm nhận được nếu có dịp lên thăm các bản định cư của đồng bào Rục hôm nay. Phó chủ tịch UBND xã Thượng Hoá Đinh Thanh Văn cho biết: cuộc sống đồng bào Rục đã có những đổi thay đáng kể. Hiện đã có hơn 40% số hộ có ti vi và xe máy; nhiều gia đình chăn nuôi hàng chục con trâu bò, nhiều hộ có thu nhập 20-30 triệu đồng/năm. Người Rục đã đến cửa khẩu quốc tế Cha Lo, thị trấn Quy Đạt (Minh Hoá) để mua bán hàng hoá. Đời sống văn hóa của người Rục cũng được cải thiện nhiều. Tại khu định cư của đồng bào Rục có 1 trường tiểu học và 1 trường mầm non, hầu hết học sinh trong độ tuổi đều được huy động đến lớp; đồng bào thường xuyên được khám chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí.

 
 Trường tiểu học Yên Hợp 

Theo GS.TS Trần Trí Dõi – chuyên gia nghiên cứu về dân tộc Chứt thì với một tộc người đang sống hồng hoang, mặc vỏ cây, lấy lửa bằng đá… thì nửa thế kỷ hoà nhập cộng đồng của người Rục là quãng thời gian ngắn ngủi. Cộng đồng đã làm được nhiều việc cho người Rục và người Rục cũng đã tiến được chặng đường rất dài.

Sau nửa thế kỷ rời hang đá, thoát khỏi cuộc sống mông muội, năm 2009, người Rục đã có con em bước vào giảng đường đại học. Ngày tin mừng em Hồ Tiến Nam ở bản Yên Hợp đỗ vào Đại học Sư phạm Quảng Bình cả bản vui như tết, Nam là tấm gương hiếu học của con em người Rục đã phấn đấu để trở thành người đầu tiên ở Rục đi học đại học...Bí thư Huyện ủy Minh Hóa Cao Văn Định cho biết: người Rục đã có con em đi đại học là niềm vui không chỉ của người Rục mà là niềm vui của cả cộng đồng, ghi nhận thành công của cả xã hội đối với chặng đường đưa người Rục hoà nhập cộng đồng và sắp tới địa phương sẽ có những việc làm cụ thể để khuyến khích việc học của con em đồng bào Rục cũng như giúp Nam trong cuộc sống học tập.

 
 Học sinh lớp 4 tiểu học Yên Hợp

Tết này, với đồng bào Rục càng thêm vui hơn khi cách đây mấy tháng có 15 thanh niên được đi xuất khẩu lao động ở Malaysia...Vậy là trong hành trình về với cộng đồng, đã có những người Rục đầu tiên vượt đại dương, đến với những vùng đất mới làm ăn. Nửa thế kỷ rời hang... người Rục đã đi được chặng đường của cả nghìn năm.

Quang Vũ
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang