Ý KIẾN ĐẠI BIỂU - Ý KIẾN CỬ TRI
Cập nhật 01:21 | 20/10/2018 (GMT+7)
.

Có hiện tượng “xẻ thịt” doanh nghiệp nhà nước…

17:40 | 28/05/2018
Chính phủ nêu ra 5 vướng mắc, bất cập và 5 nguyên nhân của vướng mắc, bất cập liên quan đến cổ phần hóa DNNN.

Đó là do diễn biến bất lợi của kinh tế thế giới, do phải có thời gian xem xét, do vướng mắc của hệ thống pháp luật, do nhận thức của cán bộ về chủ trương cổ phần hóa, do năng lực điều hành quản lý của cán bộ quản lý chưa theo kịp.

Qua báo cáo kết quả giám sát, chúng tôi thấy nguyên nhân yếu kém và hiệu quả, trước hết, do thiếu quyết liệt, quyết tâm. Nếu chúng ta vào cuộc cổ phần hóa như quyết tâm đánh Mỹ để thống nhất nước nhà, thì tất cả những lý do đó sẽ được dẹp bỏ. Chúng ta thấy rõ, những người có trách nhiệm trong cổ phần hóa còn lúng túng, mơ hồ, thiếu quyết tâm và hơn thế nữa còn lo lắng về vị trí, vai trò lãnh đạo sau cổ phần hóa.

Cử tri mong muốn: Đảng, Chính phủ, theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 7, Khóa XII, loại bỏ những cán bộ đó để công cuộc cổ phần hóa hiệu quả tốt hơn. Hơn thế nữa, cử tri còn cho rằng, sự chậm trễ, thất thoát của cổ phần hóa còn có cả vì lợi ích nhóm, hiện tượng “xẻ thịt” DNNN để mang lợi ích cho cá nhân, gia đình mình, bạn bè mình là có. Cử tri mong muốn, Đảng và Chính phủ vào cuộc thật nghiêm khắc để ngăn chặn cho được tình trạng này.

Về nội dung quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước, Báo cáo cũng chỉ 5 vướng mắc, bất cập và 5 nguyên nhân vướng mắc, bất cập đó. Tôi xin đề nghị thêm một số hiện tượng sau:

ĐBQH Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) Ảnh: Lâm Hiển

Thứ nhất, hiện tượng “đầu chuột đuôi voi” của kinh phí đầu tư các dự án. Vừa qua, cử tri giật mình về dự án nạo vét sông Sào Khê (Ninh Bình) với phê duyệt ban đầu là 72 tỷ đồng, sau đó cứ nợ dần, nợ dần lên đến gần 2.600 tỷ đồng. Quả là quá sức tưởng tượng! Có thể nói, cả thế giới khó có thể tìm ra một loại “bột nở” nào để làm “nở” kinh phí đầu tư lúc đầu chỉ là “con chuột nhắt”, sau là “con voi” mà là “voi ma mút” như vậy. Nhưng ở Việt Nam rất lạ là, không ít dự án nợ dần như vậy. Trong tất cả những lĩnh vực đường sá, cầu cống, nhà máy, trường, tượng đài, bệnh viện, cả vật thể và phi vật thể mà toàn là trăm, nghìn tỷ đồng cả. Chúng tôi cứ nghĩ, vậy Chính phủ lấy kinh phí ở đâu để bù vào? Ngân sách hàng năm đã được QH thông qua, đã phân bổ hết, tại sao lại làm khó cho Chính phủ như vậy?

Thứ hai, dự án chậm tiến độ là một thực tế rất nghiêm trọng. Qua theo dõi cho thấy, phần lớn các dự án của nhà nước đều chậm tiến độ vì những lý do thiếu sâu sát, thiếu quyết tâm, thiếu phương pháp làm việc, thậm chí là thờ ơ, thiếu trách nhiệm. Những cán bộ làm dự án thường dùng một “thì” đặc biệt để báo cáo công việc, tạm gọi là “thì hiện tại tiếp diễn kéo dài” - đây là “thì” không có trong ngữ pháp tiếng Việt. Ví dụ, “chúng tôi đang thúc đẩy tiến độ, nhưng không biết bao giờ mới xong…”; hoặc, “chúng tôi đang gọi điện cho nhà thầu…”. Chậm tiến độ gây lãng phí, đánh mất cơ hội, gây thiệt hại rất lớn.

Thứ ba, vấn đề đầu tư các dự án nhưng không có hiệu quả khá phổ biến. Chỉ số ICOR giai đoạn 2011 - 2016 cho thấy rõ điều đó. 12 dự án với gần 63 nghìn tỷ đồng của Bộ Công thương vừa qua được Bộ trưởng Bộ Công thương thẳng thắn thừa nhận, đến giờ mới có 2 dự án làm ăn có lãi, còn nhiều dự án hoặc chưa xong, hoặc chậm tiến độ, đắp chiếu, càng làm càng lỗ… Điều này rất ít gặp ở các doanh nghiệp tư nhân.

Mặc dù, kinh tế Việt Nam đang khởi sắc tuy nhiên, thu chưa bù nổi chi. Nhiều lĩnh vực đang rất cần vốn, nhiều địa phương đang rất khó khăn, nhiều cung đường ở Tây Bắc, Tây Nam còn rất khó đi, vẫn còn gia đình 5 người ăn bữa cơm 15 nghìn đồng. Tại sao lại có những dự án gây lãng phí như vậy?

Mong QH, Chính phủ sau kỳ họp này xem xét vấn đề trên thật hết, thật thấu như: Chủ trương đầu tư, chuẩn bị dự án, tổ chức thực hiện dự án, hệ thống pháp luật để bảo đảm cho việc thực hiện dự án, hoạt động giám sát, kiểm toán, công tác tổ chức cán bộ tại các dự án để thúc đẩy mạnh mẽ quá trình cổ phần hóa mạnh mẽ ở Việt Nam, để có nhiều dự án tốt, hiệu quả cho đất nước.  

ĐBQH Nguyễn Anh Trí (Hà Nội): Hiện tượng đầu chuột, đuôi voi rất phổ biến

Hiện tượng “đầu chuột đuôi voi” rất phổ biến. Hiện tượng này được thể hiện trong bài viết “Hội chứng lãng phí” của tác giả Đăng Quang trên Báo Đại biểu nhân dân - là tờ báo chắc ĐBQH nào cũng có. Bài báo này ngắn nhưng rất hay. Người ta muốn phê phán hiện tượng “đầu chuột, đuôi voi”, khi xin dự án đưa ra quy mô xinh, nhỏ nhỏ, be bé, sau đó cứ nợ dần. QH khi thông qua dự toán ngân sách Nhà nước hàng năm lấy đâu ra tiền bù dần? Dự án ở Ninh Bình có số vốn của Nhà nước chỉ 1.400 tỷ đồng, không nhiều, song nếu có nợ chỉ gấp 2-3 lần, còn nợ nhiều như hiện nay nên xin tách thành một dự án khác. Tôi từng làm quản lý cùng một lúc 5 dự án, nên thấy có thể phát sinh nợ chi phí thực hiện, nhưng chỉ ở chừng mực nhất định.

Dự án này được đề xuất tiếp tục triển khai vì phục vụ khai thác tiềm năng du lịch ở Tràng An - Ninh Bình, vốn là kinh đô xưa của đất nước. Nhưng nếu nói như vậy thì cũng cần phải thương những người dân ở Tây Bắc đến nỗi không có cơm ăn, rất khổ nên phải di dân? Không ai thích di dân cả, nhưng vì không có cơm ăn nên phải di chuyển đến nơi khác. Hoặc thương đoạn đường ở khu vực Tây Bắc, Tây Nam rất khó di chuyển qua? Ngoài ra, mùa hoa tam giác mạch đã tạo thế mạnh phát triển mới cho Hà Giang, nên tỉnh rất cần có con đường mới. Con đường Hạnh Phúc đã có cốt từ cách đây 20 năm, giờ không còn phù hợp để làm du lịch. Tại sao không giúp họ?

Và xin thưa với QH, có hàng triệu người đang mắc một căn bệnh, mà tôi chỉ cần xin 1.000 tỷ đồng cũng sẽ giảm tỷ lệ mắc bệnh trong cộng đồng để cải thiện giống nòi chúng ta. Nhưng tôi không dám xin và không thể xin.

P. Thủy ghi

ĐBQH Nguyễn Anh Trí (Hà Nội)
Hà An ghi
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang