Cập nhật 20:49 | 25/08/2019 (GMT+7)
.
Chất vấn tại Hạ viện Australia

Phê phán và đổi mới

07:43 | 28/10/2011
Chất vấn ở Australia không phải không có hạn chế. Những phàn nàn của công chúng đối với phiên chất vấn thường liên quan đến nội dung của câu hỏi, câu trả lời và hành vi của các nghị sỹ. Tuy nhiên, trước những phê phán, Nghị viện đã có những đổi mới trong hoạt động chất vấn.


Thủ tướng Julia Gillard trong một phiên chất vấn

Trước đây, độ dài của câu trả lời của các bộ trưởng chính là chủ đề của rất nhiều phàn nàn, bởi vì những câu trả lời này dẫn đến những tranh luận về một vấn đề. Nội dung các câu trả lời của bộ trưởng – mà đôi khi thiếu sự rõ ràng và thiếu sự cân nhắc đối với các chính sách và hoạt động của phe đối lập - cũng đã bị phê phán trong nhiều năm.

Các câu hỏi cũng bị phê phán: mặc dù những câu hỏi phải ngắn, nhưng hiện tại chúng vẫn bao gồm trong đó thông tin, lập luận và cả suy diễn. Các câu hỏi ngắn sẽ hiệu quả hơn trong việc dành ít thời gian hơn cho các bộ trưởng suy nghĩ câu trả lời và tạo ít cơ hội hơn cho các bộ trưởng trong việc mở rộng câu trả lời của họ.

Hành vi của các nghị sỹ trong phiên chất vấn thường xuyên bị công chúng phê phán khi họ theo dõi những hành vi ứng xử thiếu lịch sự giữa nghị sỹ với nghị sỹ và với Chủ tịch. Chủ tịch Hạ viện thường bị đặt vào tình thế khó khăn do tốc độ cao của phiên chất vấn, không khí ầm ĩ và việc các nghị sỹ thường xuyên yêu cầu tạm ngừng để xem xét tính phù hợp của câu hỏi hoặc trả lời, đặc biệt là trong phần trả lời câu hỏi. Theo thông lệ, Chủ tịch sẽ xử lý yêu cầu tạm ngừng khi yêu cầu đó được đưa ra. Tuy nhiên, phiên chất vấn sẽ diễn ra trôi chảy hơn nếu những yêu cầu tạm ngừng chỉ được đưa ra sau phiên chất vấn, nếu Chủ tịch được phép dựa vào quyết định của riêng mình, chỉ can thiệp khi cần về tính hợp lệ của câu hỏi và trả lời.

Nhận thấy một số điểm bất cập trong phiên chất vấn, Hạ viện Australia đã có những đổi mới quan trọng trong năm 2010. Khi giới thiệu về những đề xuất sửa đổi đối với quy trình thủ tục để thực hiện một số điểm đổi mới đã được thống nhất, lãnh đạo Hạ viện đã tuyên bố: “Phiên chất vấn chính là hình ảnh của Nghị viện trước công chúng và thường hình thành nên quan niệm của người dân Australia về cách thức làm việc của Nghị viện. Tính chất đó của phiên chất vấn do đó thường góp phần tạo nên quan niệm rằng Nghị viện chỉ đơn thuần mang tính tranh đấu lẫn nhau. Chính phủ cam kết bảo đảm rằng phiên chất vấn thể hiện cách nhìn nhận cân bằng hơn về cách thức làm việc của nghị viện”.

Những đổi mới năm 2010 đưa ra yêu cầu về các câu hỏi chỉ được 45 giây, câu trả lời bị giới hạn trong 4 phút, phải liên quan trực tiếp đến câu hỏi và chỉ có một lần tạm ngừng được đề nghị đối với mỗi câu hỏi liên quan đến tính phù hợp của câu hỏi đó. Ủy ban về thủ tục của Hạ viện đã khuyến nghị về những đổi mới đối với phiên chất vấn trong nhiều năm. Theo đó, các câu trả lời phải phù hợp, không đề cập các vấn đề nằm ngoài câu hỏi, không được bao gồm các lập luận, quy kết, sự châm biếm hoặc dẫn chiếu một cách gây tai tiếng đối với bất kỳ nghị sỹ nào, không bàn thảo đến chủ đề mà câu hỏi liên quan.

Ở một mức độ cần thiết hơn, phiên chất vấn cần được xem xét và đánh giá trong bối cảnh toàn bộ công việc của nghị viện tại các phiên họp toàn thể và tại các ủy ban. Đây không phải là phương pháp duy nhất để nghị viện giám sát chính phủ. Nhưng trong nhiều trường hợp, chính vì tính công khai của phiên chất vấn, nó là biện pháp giám sát có ảnh hưởng nhất. Việc thiết kế và vận hành của phiên chất vấn vì lợi ích quốc gia sẽ giúp cho những người tham gia có thể sử dụng một cách tốt nhất những cơ hội mà phiên chất vấn mang lại.

Nguyên Lâm
Quay trở lại đầu trang