Cập nhật 19:32 | 19/11/2019 (GMT+7)
.
Góp ý sửa đổi, bổ sung Luật Tổ chức chính quyền địa phương

Liệu có thỏa đáng?

07:42 | 25/10/2019
Sáng nay, 25.10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Thu hút sự quan tâm đặc biệt của các địa phương vẫn là những nội dung liên quan đến những vấn đề cốt lõi về tổ chức và hoạt động của HĐND, đó là: Đề xuất giảm tỷ lệ đại biểu chuyên trách và việc giải quyết những vấn đề phát sinh giữa 2 kỳ họp. Sau rất nhiều góp ý qua các hội thảo, hội nghị, các diễn đàn... nhiều ý kiến cũng còn không ít băn khoăn với bản Dự thảo trình ra QH sáng nay.

Có thể làm công việc khó khăn nhưng đừng quá sức

Bày tỏ sự tán thành với Dự thảo Luật quy định giảm từ 10% đến 15% số lượng đại biểu HĐND các cấp ở từng loại hình đơn vị hành chính nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 18-NQ/TW của Trung ương. Tuy nhiên, Phó trưởng Ban Kinh tế - Xã hội HĐND thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh Lê Hồng Hạnh kiến nghị cần quy định rõ không cơ cấu đại biểu dân cử hoạt động ở khối cơ quan hành chính nhà nước, trừ chức vụ Chủ tịch UBND. Thực tiễn các đại biểu dân cử cơ cấu ở khối cơ quan hành chính nhà nước hầu hết đều không đủ thời gian và điều kiện để thực hiện nhiệm vụ đại biểu dân cử. Bởi lẽ, họ là những người thực thi chủ trương, quyết sách nên khi cơ quan dân cử đi giám sát họ tham gia thì không khác gì “vừa đá bóng vừa thổi còi”.


Thường trực HĐND tỉnh Bắc Giang tổ chức phiên họp thường kỳ tháng 8.2019

Không nên cơ cấu 2 Phó Chủ tịch UBND cấp xã loại II

Việc tăng số lượng Phó Chủ tịch UBND cấp xã loại II đúng là không làm tăng biên chế của cả nước nhưng tăng Phó Chủ tịch UBND thì buộc phải giảm đi 1 công chức chuyên môn để tổng định biên theo Nghị định 34 không thay đổi. Thực tế cho thấy, khối lượng công việc chuyên môn ở cấp xã phải làm khá lớn, dẫn tới tình trạng quá tải đối với công chức cấp xã, ảnh hưởng tới chất lượng, hiệu quả công việc. Đội ngũ công chức chuyên môn vừa yếu, vừa thiếu giờ lại bớt đi chắc chắn sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới hiệu quả hoạt động. Trước yêu cầu thực tiễn, thiết nghĩ trong Dự thảo sửa đổi Luật Tổ chức chính quyền địa phương cũng như nghị định về cơ cấu, số lượng cán bộ, công chức xã phường, thị trấn, Quốc hội, Chính phủ nên xem xét chỉ bố trí Chủ tịch và 1 Phó Chủ tịch UBND ở cấp xã loại II, để bố trí thêm công chức chuyên môn, bảo đảm hoạt động của bộ máy chính quyền.

Phó trưởng Ban Kinh tế - Xã hội HĐND thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh Lê Hồng Hạnh

Thay vì quy định cụ thể việc giảm tỷ lệ đại biểu công tác trong các cơ quan hành chính nhà nước, trong suốt quá trình lấy ý kiến sửa đổi Luật Tổ chức chính quyền địa phương, một vấn đề thu hút sự quan tâm, thậm chí là bức xúc của cơ quan dân cử các địa phương là đề xuất giảm số lượng đại biểu chuyên trách, cụ thể là giảm Phó Chủ tịch HĐND cấp tỉnh và Phó trưởng Ban chuyên trách HĐND cấp tỉnh. Bởi, hoạt động của HĐND qua các nhiệm kỳ đã minh chứng, đại biểu chuyên trách chính là “linh hồn” trong các hoạt động của HĐND. Những đề xuất của cơ quan soạn thảo về giảm tỷ lệ đại biểu chuyên trách có thể làm đảo lộn cả tổ chức bộ máy, ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động của HĐND nhưng lại không dựa trên cơ sở, nguyên tắc, nguyên lý nào cả.

Đặt trong bối cảnh chúng ta đang quyết liệt thực hiện tinh giản biên chế, để bộ máy tổ chức tinh gọn nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả hoạt động, nhất là tăng số thành viên hoạt động chuyên trách mà không làm tăng tổng biên chế ở địa phương, đề xuất khả thi nhận được đồng thuận của nhiều địa phương là cần quy định Trưởng ban của HĐND hoạt động chuyên trách, Phó Trưởng ban có thể hoạt động chuyên trách. Như vậy, Thường trực HĐND chỉ còn duy nhất 1 thành viên hoạt động kiêm nhiệm là Chủ tịch HĐND. Đồng thời với việc tăng số thành viên hoạt động chuyên trách, có thể giảm số lượng Phó Chủ tịch HĐND xuống 1 người. Phương án này không chỉ bảo đảm được chất lượng hoạt động các Ban của HĐND, mà còn bảo đảm được hiệu quả hoạt động của Thường trực HĐND. Và khi đó, việc quy định giảm số lượng Phó Trưởng Ban HĐND cấp tỉnh chuyên trách mới có cơ sở bảo đảm và có tính thuyết phục cao.

Tuy nhiên, Dự thảo mới nhất trình QH thảo luận tại phiên họp hôm nay đưa ra 2 phương án, nhưng đều giảm số lượng Phó Trưởng Ban HĐND cấp tỉnh so với Luật Tổ chức chính quyền địa phương hiện hành. Cụ thể:

Phương án 1: Ban của HĐND tỉnh gồm có Trưởng ban, Phó Trưởng ban và các Ủy viên. Số lượng Ủy viên của các Ban của HĐND tỉnh do HĐND tỉnh quyết định. Trường hợp Trưởng ban của HĐND tỉnh là đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách thì Ban có một Phó Trưởng ban; trường hợp Trưởng ban của HĐND cấp tỉnh là đại biểu HĐND hoạt động không chuyên trách thì Ban có hai Phó Trưởng ban. Phó Trưởng ban của HĐND tỉnh là đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách.

Phương án 2: Ban của HĐND tỉnh gồm có Trưởng ban, không quá hai Phó Trưởng ban và các Ủy viên. Số lượng Ủy viên của các Ban của HĐND tỉnh do HĐND tỉnh quyết định. Trưởng ban của HĐND tỉnh có thể là đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách; một Phó Trưởng ban của HĐND tỉnh là đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách.

Gắn bó với hoạt động của cơ quan dân cử, Phó Chánh Văn phòng HĐND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Thị Oanh băn khoăn: Ở góc độ người làm công tác Văn phòng, điều làm tôi lo lắng khi có nhiều ý kiến cho rằng nên quy định Ban HĐND cấp tỉnh có 1 đại biểu chuyên trách. Lĩnh vực của Ban nào cũng rộng lớn; rộng lớn và phức tạp nhất là lĩnh vực Kinh tế - Ngân sách nhưng hoạt động lại hầu như chỉ dừng lại ở đại biểu chuyên trách. Và nếu như chỉ có 1 đại biểu chuyên trách làm đầu tàu đảm đương nhiệm vụ ở Ban, tôi chắc rằng người đó đang thực hiện một công việc chẳng những khó khăn mà còn quá sức.

Cần cơ chế ủy quyền và các điều kiện ràng buộc về trách nhiệm

Một trong những vấn đề chính quyền địa phương quan tâm nhất khi sửa đổi Luật là thẩm quyền xử lý các vấn đề phát sinh giữa hai kỳ họp HĐND của Thường trực HĐND. Từ yêu cầu thực tiễn, hầu hết ý kiến HĐND các địa phương đều cho rằng, cần quy định rõ thẩm quyền của Thường trực HĐND với tư cách là cơ quan Thường trực của HĐND. Luật cũng nên quy định HĐND có thể ủy quyền cho Thường trực HĐND thực hiện một số việc thuộc thẩm quyền của HĐND phát sinh giữa 2 kỳ họp. Đặc biệt, kèm theo cơ chế ủy quyền là các điều kiện ràng buộc về trách nhiệm giữa chủ thể ủy quyền và chủ thể nhận quyền, xác định rõ phạm vi, nội dung được ủy quyền, trình tự thủ tục để chủ thể nhận quyền thực hiện và chế độ báo cáo kết quả thực hiện quyền rõ ràng, minh bạch, thì chuyện lạm quyền, có kẽ hở khó có thể xảy ra như lo ngại của một vài ý kiến. Tuy nhiên, Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung, sau nhiều góp ý vẫn không quy định nội dung này.

Đặt trong bối cảnh Thường trực HĐND đã được quy định là “cơ quan thường trực của HĐND” và mở rộng thành phần gồm những cán bộ chủ chốt của HĐND; các công việc thuộc thẩm quyền của HĐND phát sinh giữa 2 kỳ họp cần được giải quyết kịp thời rất nhiều nhưng không phát sinh cùng một lúc, có những vấn đề không lớn, nên tổ chức nhiều kỳ họp bất thường sẽ tăng kinh phí, đồng thời là sự cản trở về thủ tục để chính quyền địa phương kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh… Lý lẽ được đưa ra là: “Với tính chất của cơ quan dân cử hoạt động theo nguyên tắc tập thể, quyết định theo đa số, nếu quy định HĐND ủy quyền cho Thường trực HĐND thì sẽ không bảo đảm tính quyền lực và tính đại diện cho toàn thể nhân dân địa phương của HĐND. Hơn nữa, với những quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, HĐND hoàn toàn có thể triệu tập kỳ họp để giải quyết những công việc quan trọng, phát sinh đột xuất thuộc thẩm quyền giải quyết” liệu có thỏa đáng?

PHƯƠNG NHUNG
Quay trở lại đầu trang