Dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán

Còn quy định chung chung 

Xem với cỡ chữ
Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến các đối tượng liên quan. Bên cạnh những đánh giá tích cực, thì Dự thảo cũng đã nhận được nhiều ý kiến cho rằng, có những quy định chung chung, có thể gây vướng mắc trong quá trình áp dụng.

Khi thị trường chứng khoán càng phát triển thì đòi hỏi phải có sự điều chỉnh của hệ thống cơ sở pháp lý nhằm bổ sung quy định mới, sửa đổi các quy định không còn phù hợp với trình độ phát triển của thị trường và tăng khả năng hội nhập của thị trường chứng khoán Việt Nam vào thị trường vốn của khu vực và quốc tế.

Góp phần đổi mới cấu trúc

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia pháp lý, các quy định tại Dự thảo lần này sẽ tác động lớn đến các doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến chứng khoán nên việc đóng góp ý kiến xây dựng pháp luật chính là nhằm bảo đảm tính hợp lý, khả thi của văn bản cũng như bảo đảm quyền và lợi ích của doanh nghiệp. Theo đó, ngoài việc hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật Chứng khoán năm 2019, Dự thảo hướng tới thực hiện việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh. Từ đó, từng bước đổi mới, hiện đại hóa cấu trúc của thị trường chứng khoán, tăng cường tính minh bạch trên thị trường theo các chuẩn mực quốc tế, tạo nền tảng cho quá trình hội nhập của thị trường chứng khoán Việt Nam với thị trường chứng khoán khu vực và thế giới.

Đại diện Công ty Cổ phần Quản lý Quỹ VinaCapital Lê Thị Hồng Thái cho rằng Dự thảo có quy mô lớn với kết cấu gồm 269 Điều được chia thành 9 Chương. Về tổng thể, Dự thảo đã thể hiện chủ trương kế thừa Luật hiện hành, khắc phục được những nhược điểm của các quy định hiện hành về hoạt động kinh doanh, phát chứng chỉ quỹ. Đồng thời, cập nhật và tiếp thu các phương pháp quản lý tiên tiến của các nước trong khu vực và quốc tế, trong đó tận dụng lợi thế tối đa của công nghệ thông tin hiện đại để tăng chuyên môn hóa, tăng tính minh bạch và niềm tin của nhà đầu tư, chủ thể tham gia vào thị trường chứng khoán, chứng chỉ quỹ.

Dự thảo Nghị định cũng đã chi tiết một số quy định mới của Luật Chứng khoán năm 2019 như chào bán, phát hành chứng khoán và chào mua công khai; tổ chức giao dịch thị trường chứng khoán; tổ chức kinh doanh chứng khoán; quỹ đầu tư chứng khoán và công ty đầu tư chứng khoán; các biện pháp bảo đảm an ninh, an toàn thị trường chứng khoán. Đáng lưu ý, một trong những điểm mới nhận được nhiều sự quan tâm của đông đảo nhà đầu tư là cho phép doanh nghiệp được chào bán cổ phiếu ra công chúng với giá thấp hơn mệnh giá. 

Cần quy định cụ thể

Bên cạnh những điểm tích cực mà Dự thảo đạt được thì nhiều tổ chức, doanh nghiệp cũng chỉ ra một số điểm cần điều chỉnh, chỉnh sửa phù hợp với thực tiễn. Giám đốc Luật và Kiểm soát nội bộ, Công ty Cổ phần Chứng khoán SSI Nguyễn Kim Long cho rằng Điều 47, Dự thảo đã quy định về lựa chọn nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp hiện vẫn còn chung chung và sẽ gây ra nhiều bất cập nếu áp dụng vào thực tiễn. Theo ông Long thì hiện chưa có tiêu chí để đánh giá thế nào là nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp và ai là người có thẩm quyền để xác định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp?

Đồng thời, tổ chức phát hành chỉ có thể xác định đối tượng nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp khi chào báo sơ cấp, còn giao dịch thứ cấp giữa các nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp với nhau thì chưa thể xác định. Vì vậy, việc tổ chức phát hành không thể tiếp tục xác định các nhà đầu tư khác có phải nhà đầu tư chuyên nghiệp hay không dẫn đến việc không thể hỗ trợ đối với giao dịch thứ cấp. Một khi vấn đề này chưa được quy định cụ thể thì sẽ khó áp dụng, là một văn bản hướng dẫn, Dự thảo cần quy định cụ thể vấn đề này. 

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng, những đề xuất liên quan đến đại diện người sở hữu trái phiếu hiện còn nhiều ý kiến trái chiều. Cụ thể, Điều 21, Dự thảo ghi rõ, đại diện người sở hữu trái phiếu sẽ do tổ chức phát hành chỉ định và thực hiện giám sát việc tuân thủ các cam kết của tổ chức phát hành trong hồ sơ phát hành trái phiếu. Theo đó, việc giám sát của đại diện người sở hữu trái phiếu có đủ tính minh bạch, công tâm hay không khi người được chỉ định lại đi giám sát bên chỉ định. Đặc biệt, một thực tế đang diễn ra có nhiều trường hợp tổ chức phát hành không khách quan trong việc lựa chọn đại diện chủ sở hữu trái phiếu. Điều này đã ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu trái phiếu. Vì vậy, trong trường hợp người sở hữu trái phiếu có căn cứ cho rằng tổ chức phát hành không khách quan trong việc lựa chọn đại diện người sở hữu trái phiếu thì có quyền lựa chọn tổ chức phát hành khác không?

Hơn nữa, theo quy định thì đại diện người sở hữu trái phiếu có trách nhiệm yêu cầu bên bảo lãnh thanh toán thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh nếu tổ chức phát hành không thanh toán bất kỳ khoản thanh toán đến hạn nào đối với trái phiếu. Vấn đề đặt ra, nếu bên bảo lãnh không ký vào các giấy tờ để bán trái phiếu thì chế tài nào được áp dụng khi luật chưa có quy định? Ngoài ra, hiện Dự thảo có rất nhiều quy định có đề cập đến “người có liên quan” và việc thực hiện “kiểm soát”. Tuy nhiên, Dự thảo lại không quy định người có liên quan gồm những đối tượng nào? Và việc thực hiện kiểm soát sẽ được thực hiện như thế nào? Điều này sẽ gây ra rất nhiều khó khăn nếu được áp dụng vào thực tiễn.

Theo đó, để tránh những bất cập khi áp dụng với thực tiễn, đại diện nhiều tổ chức, doanh nghiệp cho rằng, Dự thảo cần bổ sung thêm quy định về nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp; quy định về người có liên quan; quy định về quá trình giám sát; đại diện người sở hữu trái phiếu... Tất cả những vấn đề này cần bảo đảm sự đồng bộ và tương thích với những thay đổi của Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư.

Nguyễn Ngân

Truyền hình