Có thực sự cần thiết? 

Xem với cỡ chữ
Theo đề xuất trong dự thảo Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi), 13 hạng giấy phép lái xe hiện nay sẽ được chia thành 17 loại. Cụ thể dự thảo quy định hạng A1 sẽ chỉ được điều khiển xe máy có dung tích xi lanh đến 125cc; hạng A sẽ được cấp phép điều khiển cho xe máy có dung tích trên 125cc.

Với các mẫu xe phổ thông có dung tích dưới 175cc hiện người dân có thể sử dụng bằng A1 khi điều khiển nhưng theo dự thảo phải là bằng A. Bằng A cũng được điều khiển xe phân khối lớn trên 175cc như hạng A2 trước đây. Dự thảo luật cũng đề xuất bằng lái A0 cho xe máy dung tích dưới 50cc và xe điện dưới 4kW.

Đặc biệt, dự thảo quy định bằng lái xe ô tô hạng B1 sẽ không được phép điều khiển ô tô, thay vào đó hạng B1 được cấp cho người lái xe mô tô 3 bánh. Hạng B2 sẽ cấp cho người lái xe ô tô chở người đến 9 chỗ ngồi hoặc xe tải có khối lượng hàng không vượt quá 3,5 tấn. Tuy nhiên chỉ được phép điều khiển các loại xe kể trên với thiết kế số tự động. Hiện nay hạng B2 cho phép lái xe kinh doanh vận tải đến 9 chỗ và dưới 3,5 tấn. Để được cấp phép điều khiển cả xe số sàn và số tự động cần được cấp bằng B theo dự thảo mới. Dự thảo cũng phân nhỏ bằng lái theo từng loại xe, có thêm các loại bằng lái như BE, C1E, D1E... theo từng loại tải trọng xe.

Đại diện Ban soạn thảo lý giải, hiện các hạng bằng lái xe của Việt Nam không tương ứng với hạng bằng của nhiều nước cũng như quy định của Công ước Vienna về giao thông đường bộ mà Việt Nam đã tham gia. Vì vậy, việc thay đổi, bổ sung các hạng bằng lái xe nhằm phù hợp với chuẩn quốc tế, tạo điều kiện cho công dân Việt Nam sử dụng bằng lái xe của Việt Nam khi ra nước ngoài và người nước ngoài sử dụng bằng lái xe của nước họ cấp tại Việt Nam. Việc này phù hợp với xu hướng hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa hiện nay.

Bên cạnh đó, để bảo đảm quyền lợi của người dân, những loại giấy phép lái xe cũ trước khi Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi) ban hành vẫn có hiệu lực, người dân không phải đổi giấy phép mới nếu không có nhu cầu. Khi giấy phép lái xe được cấp mới hoặc đổi thì mới tuân thủ theo luật mới, không phát sinh thêm thủ tục. Không có chuyện người đang có bằng B1 không được lái ô tô hay bằng A1 không được lái xe SH. Giấy phép lái xe đã được cấp vẫn sử dụng bình thường.

Vậy nhưng trao đổi với báo chí, một chuyên gia đã nhận định, dù là người công tác lâu năm trong ngành nhưng vẫn thấy "rối mù" khi đọc các loại bằng trong dự thảo luật. Người dân sẽ càng thấy phức tạp, cơ quan chức năng cũng quản lý khó khăn hơn trước, đó là chưa kể sau khi thay đổi loại bằng lái, người dân có thể phải đổi bằng gây lãng phí vì đến lúc nào đó, Nhà nước cần có sự quản lý thống nhất... Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Hà Nội Bùi Danh Liên cũng cho rằng, việc chia nhỏ các loại bằng lái xe là không cần thiết vì người dân sẽ khó nhận biết, dẫn đến nhiều thắc mắc không đáng có. Luật cần dễ hiểu với số đông thì mới dễ thực thi...

Thực tế, có không ít văn bản, chính sách pháp luật được ban hành nhưng không khả thi dẫn đến phải bãi bỏ hoặc thu hồi. Cũng có nhiều quy định gây phản ứng trong dư luận nên phải rút ngay từ khi mới ở dạng dự thảo… Dù việc sửa đổi, bãi bỏ hay thu hồi này có là bình thường do còn đang trong quá trình xây dựng, lấy kiến, hoặc điều chỉnh kịp thời khi thấy không phù hợp nhưng nếu xuất hiện quá nhiều sẽ dẫn đến suy diễn, phải chăng việc xây dựng chính sách đang "có vấn đề"?

Bởi vậy nên chăng ngay từ khâu dự thảo, cần loại bỏ những nội dung không phù hợp với thực tiễn, thiếu tính khả thi hoặc có thể làm "rối thêm" việc. Muốn vậy, các bộ, ngành, cơ quan phải nâng cao chất lượng công tác xây dựng luật, thay đổi tư duy "làm" chính sách. Đặc biệt, trong quá trình soạn thảo phải thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các bước, trong đó có việc lấy ý kiến của đối tượng chịu sự tác động của chính sách, hạn chế tối đa những phản ứng không đáng có.

Khánh Ninh