Chuyển từ lượng sang chất 

Xem với cỡ chữ
Thành tựu thu được từ chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) tại Quảng Ninh 10 năm qua là minh chứng cho sự đồng thuận từ cấp ủy, chính quyền, đến toàn xã hội và từng người dân. Diện mạo nông thôn thay đổi toàn diện, đời sống vật chất, tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao đã góp phần rất lớn vào quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Dẫu vậy, với tinh thần “chỉ có điểm xuất phát, không có điểm dừng”, toàn tỉnh đang đặt quyết tâm đưa NTM chuyển từ lượng sang chất, hướng đến hoàn thành tiêu chí xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu.

Khẳng định vai trò chủ thể của người dân

Là địa phương được công nhận đạt chuẩn NTM cấp huyện đầu tiên ở miền bắc và của tỉnh Quảng Ninh, thị xã Đông Triều tiếp tục phát huy thế mạnh để vươn đến những mục tiêu mới cao hơn. Nâng cao tiêu chí NTM, hướng tới xây dựng NTM kiểu mẫu, đô thị văn minh, Thị ủy Đông Triều đã tiên phong định hướng phát triển với nhiều cách làm hay, mô hình hiệu quả từng bước được ghi nhận và nhân rộng. Việt Dân, Bình Khê, An Sinh là 3 xã được thị xã lựa chọn điểm để xây dựng mô hình NTM kiểu mẫu từ năm 2017, tạo nền tảng để nhân rộng toàn thị xã. Cùng với 3 xã điểm, phong trào xây dựng NTM kiểu mẫu trên địa bàn thị xã Đông Triều tiếp tục lan tỏa đến tất cả các xã còn lại.

Ngày 25.6.2019 trở thành dấu mốc đáng nhớ đối với người dân xã Việt Dân, khi UBND tỉnh Quảng Ninh chính thức công nhận xã trở thành địa phương đầu tiên trong tỉnh đạt chuẩn NTM nâng cao. Bí thư Đảng ủy kiêm Chủ tịch UBND xã Đỗ Đình Thế cho biết, sau hơn 6 năm là xã NTM, thu nhập đầu người tính trong năm 2018 của xã đạt 55,8 triệu đồng/người/năm, cao gấp 2 lần so với thời điểm 2015. Cả xã chỉ còn 5 hộ nghèo nhưng thuộc diện bảo trợ xã hội theo quy định.

Để phong trào xây dựng NTM kiểu mẫu không chỉ dừng lại tại các xã điểm, thị xã Đông Triều thống nhất cách làm từ trong nhà ra ngoài ngõ, từ dưới lên trên; bắt đầu từ xây dựng hộ, vườn, thôn kiểu mẫu rồi đến xã NTM kiểu mẫu; lấy thôn, hộ gia đình làm trọng tâm trong chỉ đạo xây dựng NTM kiểu mẫu, vườn mẫu. Bằng nhiều giải pháp sáng tạo, đột phá như vậy, hầu hết các tiêu chí NTM của Đông Triều đều được nâng cao về chất. Trong đó, 3 xã Việt Dân, Bình Khê, An Sinh đạt trung bình 25,33/27 chỉ tiêu, 5,67/8 tiêu chí theo Bộ tiêu chí xã NTM nâng cao của tỉnh; 8 xã Tràng Lương, Yên Đức, Hồng Thái Tây, Hồng Thái Đông, Bình Dương, Nguyễn Huệ, Thủy An, Tân Việt đến nay cũng đã đạt 22,88/27 chỉ tiêu, 5,2/8 tiêu chí; các phường Hồng Phong, Tràng An, Yên Thọ, Hoàng Quế đạt 27/27 chỉ tiêu; 72 thôn và 280 vườn đạt chuẩn thôn NTM. Mục tiêu của thị xã, đến năm 2020 sẽ hoàn thành chương trình NTM nâng cao.


Vườn na của gia đình ông Đỗ Văn Hân, thôn Khe Thượng, xã Việt Dân, TX Đông Triều là vườn mẫu được nhiều đoàn công tác đến tham quan, học tập
Ảnh: H. Giang

Nâng cao chất lượng các tiêu chí

NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu là giai đoạn phát triển sau của các địa phương đạt chuẩn NTM, hướng tới mục tiêu cuối cùng là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân. Theo Trưởng Ban Xây dựng NTM tỉnh Quảng Ninh Vũ Thành Long, ngay từ năm 2017, khi chưa có tiêu chí thống nhất của Trung ương, trên cơ sở kết quả giai đoạn 2011 - 2016, Quảng Ninh đã ban hành Bộ tiêu chí xã NTM kiểu mẫu, khu dân cư (thôn) NTM kiểu mẫu, vườn mẫu NTM; chủ động xây dựng cơ chế hỗ trợ đầu tư hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất, hỗ trợ lãi suất vốn vay tín dụng để thực hiện chương trình...

Từ năm 2018, trên cơ sở chỉ đạo của Trung ương, Quảng Ninh thực hiện xây dựng xã NTM kiểu mẫu theo 4 nhóm tiêu chí và 13 nội dung; ban hành Bộ tiêu chí xã NTM nâng cao phù hợp với điều kiện, đặc thù của tỉnh với 8 tiêu chí và 27 nội dung về phát triển sản xuất, thu nhập - hộ nghèo, hạ tầng, giáo dục - y tế - văn hóa, môi trường, hệ thống chính trị, an ninh trật tự và thôn đạt chuẩn NTM. Sửa đổi, bổ sung Bộ tiêu chí thôn đạt chuẩn NTM (gồm 9 tiêu chí, 36 nội dung), vườn đạt chuẩn NTM (gồm 5 tiêu chí, 9 nội dung) để tổ chức thực hiện.

Kết quả sau hơn 2 năm, chương trình xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu đã tạo được chuyển biến tích cực. Trong đó, nổi bật nhất là về phát triển kinh tế; chỉnh trang vườn nhà, cảnh quan môi trường thôn xóm; bảo đảm an ninh trật tự... Các công trình hạ tầng từng bước được đầu tư xây dựng hoàn thiện theo quy chuẩn. Điều kiện đi lại, sản xuất, sinh hoạt của người dân, vệ sinh môi trường nông thôn được cải thiện đáng kể; trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Đặc biệt, phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn được đẩy mạnh. Nhiều hợp tác xã được thành lập, hoạt động bước đầu hiệu quả. Chương trình OCOP phát triển mạnh mẽ; kinh tế hộ có bước phát triển, thu nhập bình quân đầu người không ngừng tăng. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm từ 3,54% năm 2016 còn 1,28% năm 2018.

Dù vậy, như chia sẻ của Trưởng Ban Xây dựng NTM Vũ Thành Long, một trong những khó khăn lớn nhất của Quảng Ninh là triển khai chương trình ở khu vực thuộc “vùng lõi nghèo”. Trong tổng số 111 xã thực hiện chương trình, có 92 xã thuộc vùng miền núi, bãi ngang và hải đảo, với tổng số 208 thôn đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo còn cao. Các tiêu chí xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu ở khu vực này đạt thấp. Công tác huy động các nguồn lực ngoài ngân sách để thực hiện còn hạn chế. Triển khai chương trình theo phương châm “Dân làm, Nhà nước hỗ trợ” trong điều kiện kinh tế các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc còn nhiều khó khăn.

Năm 2019, toàn tỉnh có 19 xã đăng ký đạt chuẩn NTM nâng cao. Xác định xây dựng NTM chỉ có khởi đầu, không có kết thúc, lãnh đạo các địa phương đã quyết liệt chỉ đạo, nhận rộng nhiều cách làm hay, sáng tạo, góp phần đưa chương trình xây dựng NTM tập trung theo hướng chuyển từ lượng sang chất, nâng cao chất lượng các tiêu chí, hướng đến hoàn thành xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu. 

TUẤN NGUYÊN