Chậm trễ … trách nhiệm thuộc về ai? 

Xem với cỡ chữ
Ngày 24.3, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) quyết định thay chủ đầu tư giai đoạn chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng công trình đường cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ, giai đoạn 1.

“Lối mở” liệu có mở?

Ngày 8.3 vừa qua, tại Tiền Giang, khi cùng đoàn công tác Chính phủ, Bộ GTVT, các Bộ, ngành trung ương kiểm tra công trình dự án cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh: “Chỉ có tinh thần quyết tâm làm thì mới hoàn thành tuyến cao tốc này tới Cần Thơ đồng bộ với tuyến TP.Hồ Chí Minh - Trung Lương, từ đó thông toàn tuyến TP.Hồ Chí Minh - Trung Lương - Mỹ Thuận - Cần Thơ trong năm 2021”.

Như vậy, tính từ ngày Dự án được Chính phủ phê duyệt đến nay đã tròn 4 năm (ngày 21.3.2016), Bộ GTVT hiện vẫn loay hoay giai đoạn “chuẩn bị đầu tư”, và sau hơn 2 năm Dự án đã được Bộ GTVT phê duyệt nhưng vẫn chưa triển khai giải phóng mặt bằng, mặc dù Chính phủ đã ưu tiên bố trí vốn từ nguồn NSNN là 932 tỷ đồng cho Dự án. Hiện nay việc tiếp tục điều chỉnh dự án sẽ phát sinh rất nhiều thủ tục, kéo dài thời gian, khó thực hiện và không đảm bảo tiến độ thông tuyến vào năm 2021 như chỉ đạo của Thủ tướng.

Ông Lưu Xuân Thuỷ, Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả vừa qua đã đăng đàn khẳng định, ngoài việc phải hoàn thành Dự án cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận đáp ứng tiến độ thông tuyến vào cuối năm 2020, hoàn thành năm 2021 thì Công ty cổ phần BOT Trung Lương - Mỹ Thuận đã gửi báo cáo Thủ tướng Chính phủ đề xuất phương án mở rộng phạm vi Dự án cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận và bổ sung 23 km đoạn Mỹ Thuận - Cần Thơ vào dự án này. Theo đó, điều chỉnh, mở rộng phạm vi Dự án cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận do UBND tỉnh Tiền Giang - Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, giao UBND các tỉnh Vĩnh Long và Đồng Tháp thực hiện giải phóng mặt bằng theo quy định trong phạm vi địa giới hành chính của các tỉnh.

Dựa trên những tính toán và đề xuất cụ thể ông Lưu Xuân Thuỷ khẳng định sẽ thông tuyến cao tốc từ TP Hồ Chí Minh đến Cần Thơ trong năm 2021, hoàn thành trong năm 2022, rút ngắn thời gian thu phí để hoàn vốn cho dự án trước đây từ 14 năm 8 tháng xuống còn 12 năm 6 tháng (rút ngắn 2 năm 2 tháng). Phương án này cũng nhận được sự thống nhất của các địa phương có dự án đi qua là Vĩnh Long, Đồng Tháp, Cần Thơ, nhưng vấn đề có thực hiện được hay không phụ thuộc vào cơ quan chủ quản là Bộ Giao thông Vận tải.

Trách nhiệm sẽ thuộc về ai?

Nhìn nhận về tính khả thi của việc đưa dự án cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận về đích vào cuối năm 2021, PGS.TS Trần Đình Thiên, Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, Thành viên Tổ tư vấn Kinh tế của Thủ tướng Chính phủ đã mở rộng vấn đề: "Thật ra, khi đặt vấn đề xử lý đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận, người ta đặt ngay vấn đề tiếp theo của Mỹ Thuận đó là cái gì? Bởi vì nguyên lý hiệu quả của giao thông là tính đồng bộ. Mục tiêu của tuyến này là giải quyết vấn đề phát triển cho miền Tây, tức là còn phía dưới Cần Thơ, chứ không phải đến Mỹ Thuận là ngưng lại". PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng: "Nếu chúng ta không xử lý đồng bộ, thì tính cấp bách của vấn đề sẽ trở thành một tắc nghẽn rất lớn cho phát triển". Tính đồng bộ và cấp bách ở đây là cần sớm có giải pháp cụ thể, tối ưu để thông tuyến đường cao tốc từ TP Hồ Chí Minh đến Cần Thơ nhằm vực dậy, khai thông nhanh để phát triển tiềm năng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Hiện nay, trên tuyến cao tốc từ TP Hồ Chí Minh đến Cần Thơ, ngoài đoạn TP Hồ Chí Minh - Trung Lương đã đưa vào khai thác, các đoạn khác gồm Trung Lương - Mỹ Thuận đang triển khai, cầu Mỹ Thuận 2 và đoạn cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ đều chỉ mới trong quá trình chuẩn bị. Trong đó, cầu Mỹ Thuận 2 triển khai bằng vốn vay ODA và Dự án Mỹ Thuận - Cần Thơ thì trở lại vạch xuất phát.

Những lợi ích mà tuyến cao tốc từ TP. Hồ Chí Minh đến Cần Thơ nếu được hoàn thành sớm sẽ có những đóng góp quan trọng cho đời sống kinh tế - xã hội vùng Tây Nam Bộ nói riêng và kinh tế đất nước nói chung là không nhỏ. Nhưng, việc thực hiện dự án như hiện nay liệu đoạn cao tốc dài 23km Mỹ Thuận - Cần Thơ có hoàn thiện khai thác vào năm 2022 như Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo? Ai sẽ là chịu trách nhiệm nếu chậm trễ?