Chính sách và cuộc sống

Làm sao có dự án tỷ đô?

07:01 | 12/08/2019
Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam giữa kỳ năm 2019, ông Kim Han Yong, Chủ tịch Kocham lại nhắc đến câu chuyện của Estec (Phú Thọ) để nói về môi trường kinh doanh của Việt Nam. Theo ông Kim Han Yong, vào tháng 6 vừa qua, Estec đã quyết định đầu tư một dự án nhỏ, quy mô 8 triệu USD ở Phú Thọ, dựa trên tài liệu kêu gọi đầu tư từ năm 2015 của tỉnh này. Tuy nhiên, tỉnh Phú Thọ đã đột ngột thay đổi khu công nghiệp mà Estec dự định đầu tư ở đó trở thành cụm công nghiệp, khiến Estec không thể trở thành doanh nghiệp chế xuất để thực hiện các kế hoạch đầu tư. Mọi thứ trở nên dang dở, khiến nhà đầu tư nản lòng.

Sau 30 năm mở cửa, Việt Nam đã thu hút được một số tập đoàn lớn thuộc top 500 thế giới vào đầu tư. Tuy nhiên, con số còn khá khiêm tốn, chỉ trên 100 tập đoàn. Mỹ, cường quốc về công nghệ, chỉ đầu tư vào Việt Nam gần 180 triệu USD trong 6 tháng đầu năm. Lũy kế tới thời điểm hiện tại, nền kinh tế dẫn đầu thế giới này chỉ đầu tư vào Việt Nam 10 tỷ USD so với con số 300 tỷ USD mà nước này đã đầu tư ra nước ngoài. Liên minh châu Âu (EU), thị trường được cho là có nguồn vốn chất lượng, thân thiện với môi trường, cũng chỉ đầu tư vào Việt Nam khoảng 24,67 tỷ USD tính đến cuối năm 2018, một con số quá nhỏ so với tiềm năng của cộng đồng này.

Nhiều năm nay, Cục Đầu tư nước ngoài luôn lên tiếng về việc có rất nhiều dự án “li ti”, vốn có khi chỉ vài chục ngàn USD, đăng ký vào Việt Nam. Dự án quá nhỏ thì khó kỳ vọng có những tác động lan tỏa tới kinh tế - xã hội. Vì sao Việt Nam lại kêu gọi được ít doanh nghiệp Mỹ, doanh nghiệp châu Âu? Nguyên nhân có nhiều, nhưng nguyên nhân quan trọng là sự thiếu ổn định của chính sách. Trong một số trường hợp, các nhà đầu tư buộc phải dừng hoạt động kinh doanh đã được cấp phép do sự xuất hiện của các quy định mới, khiến họ bị động.

Trong bối cảnh mới, Việt Nam đang xây dựng chiến lược thu hút các tập đoàn lớn, đặc biệt là các tập đoàn thuộc top 500 thế giới. Theo đó sẽ có những dịch chuyển chính sách quan trọng. Chẳng hạn, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp sẽ bổ sung cơ chế cho phép Thủ tướng Chính phủ quyết định mức ưu đãi cao hơn để khuyến khích phát triển các dự án đặc biệt quan trọng, có tác động lớn đến kinh tế - xã hội.

Nhưng ưu đãi không phải là tất cả. Các doanh nghiệp, chuỗi sản xuất có công nghệ phát triển như Mỹ, Nhật thường tính toán rất kỹ trước khi rót vốn. Chọn Việt Nam hay quốc gia nào còn phụ thuộc vào thể chế, sự ổn định của chính sách cũng như tiềm năng lao động…

Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung càng khiến các nhà đầu tư thêm lo ngại khi chỉ tập trung sản xuất tại một quốc gia. Việt Nam chắc chắn là một trong những lựa chọn của nhà đầu tư công nghệ hàng đầu thế giới. Lợi thế là có, nhưng để thu hút được dòng vốn FDI chất lượng cao, trong đó có các tập đoàn thuộc top 500 thế giới và thu hút được những dự án tỷ đô, Chính phủ còn rất nhiều việc phải làm liên quan tới bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, giảm thủ tục hành chính, cắt giảm giấy phép con... Cơ hội đã rõ ràng, nhưng biến cơ hội thành hiệu quả thực tế cần quyết tâm và nỗ lực mạnh mẽ.

Nguyễn Hà