Mỹ sẵn sàng ký thỏa thuận thương mại mới với Anh

08:11 | 09/08/2019
Trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung và Nhật - Hàn diễn biến phức tạp, chuyến thăm Washington đầu tiên trên cương vị Ngoại trưởng Anh của ông Dominic Raab dường như đã đạt được thành công đáng kể. Đó là khẳng định của Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, rằng xứ sở cờ hoa sẽ “chờ ngay trước cửa với cây bút trên tay” để ký thỏa thuận thương mại mới với Anh càng sớm càng tốt sau Brexit.

Phương án cho Brexit cứng

Trước đó Ngoại trưởng Anh Dominic Raab đã có cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng và nhắc lại quyết tâm rời Liên minh châu Âu (EU) của Chính phủ Anh vào cuối tháng 10 tới. Ông Raad cảm động trước những tuyên bố ấm áp của người đứng đầu Nhà Trắng đối với Anh, với hứa hẹn đạt được một hiệp định thương mại tự do đầy tham vọng mà cả hai bên cùng mong muốn. Ông không quên nhấn mạnh: “Mỹ là đối tác thương mại song phương lớn nhất của Anh” và cả hai sẽ cùng hợp tác để đối phó với những thách thức an ninh chung. Thực tế, mối quan hệ Mỹ - Anh vừa qua đã được thắt chặt thêm sau khi Anh quyết định gia nhập lực lượng bảo vệ hàng hải do Mỹ lãnh đạo ở eo biển Hormuz nhằm bảo vệ các tàu chở dầu sau khi Iran bắt giữ tàu Stena Impero mang cờ Anh.

Người đứng đầu cơ quan ngoại giao của xứ sở sương mù bày tỏ hy vọng, Mỹ và Anh sẽ hiện thực hóa thỏa thuận thương mại trên càng sớm càng tốt sau khi Anh rời EU ngày 31.10 tới. Lời cam kết của Tổng thống Donald Trump càng được củng cố sau cuộc gặp giữa Ngoại trưởng hai nước với khẳng định như đã đề cập ở trên của Ngoại trưởng Pompeo. Nhà lãnh đạo Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, Mỹ luôn ủng hộ lựa chọn chủ quyền của Vương quốc Anh trong quá trình Brexit và tỏ ý tin tưởng rằng cách Anh rời EU sẽ bảo vệ các nguyên tắc của thỏa thuận Ngày thứ Sáu tốt lành ở Bắc Ireland. Bởi một Brexit không thỏa thuận mà không có bất kỳ giải pháp nào cho những gì sẽ xảy ra ở biên giới giữa Cộng hòa Ireland và Bắc Ireland có thể gây nguy hiểm cho thỏa thuận hòa bình năm 1998, vốn dựa trên nguyên tắc bảo đảm dòng người và hàng hóa không bị hạn chế.

Bất kỳ thỏa thuận thương mại nào của Mỹ với Anh sẽ phải được Quốc hội và lãnh đạo đảng Dân chủ đồng ý. Nó cũng cần sự chấp thuận của các nghị sĩ Mỹ gốc Ireland thuộc Đảng Cộng hòa tại Hạ viện. Họ từng cảnh báo sẽ ngăn chặn thỏa thuận nếu Brexit ảnh hưởng đến biên giới Ireland cũng như thỏa thuận hòa bình Ngày thứ Sáu tốt lành.

Được biết tại Thượng viện, 45 thượng nghị sĩ Cộng hòa đã ký lá thư cam kết hỗ trợ vô điều kiện thỏa thuận thương mại Mỹ - Anh, tuy nhiên điều đó chưa bảo đảm đủ đa số mà chính quyền Mỹ cần để thỏa thuận tương lai được thông qua.

Tiềm năng thỏa thuận thương mại Mỹ - Anh

Mặc dù Thủ tướng Anh Johnson từ khi lên nhậm chức hôm 24.7 cam kết sẽ thay đổi các điều khoản đã đàm phán trong thỏa thuận Brexit với EU trước đó, nhưng gần đây các quan chức châu Âu đã từ chối mở lại các cuộc đàm phán mới về vấn đề này.

Lo ngại một Brexit cứng không có thỏa thuận có thể tàn phá thương mại của Anh, Thủ tướng Johnson đã phái quan chức ngoại giao hàng đầu của mình tới Washington để đặt nền móng cho một hiệp định thương mại song phương nhằm giảm thiểu bất ổn đã được dự đoán.

Năm ngoái, Mỹ và Anh đã trao đổi hàng tỷ USD hàng hóa và dịch vụ, được điều chỉnh dưới hiệp định thương mại của Mỹ với EU. Anh là thị trường xuất khẩu lớn thứ năm của Mỹ và xứ sở cờ hoa có thặng dư thương mại 20 tỷ USD với nước này. Tổng kim ngạch giao dịch thương mại (xuất khẩu và nhập khẩu) giữa Mỹ và Anh trị giá 226,8 tỷ USD trong năm 2017, chiếm 14,6% tổng thương mại của Anh. Các mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của Mỹ là dịch vụ tài chính và máy bay trong khi xuất khẩu của Anh bao gồm ô tô và du lịch.

Vốn không phải người hâm mộ EU và luôn tỏ ra ủng hộ, khen Thủ tướng Anh Johnson “tuyệt vời”, Tổng thống Mỹ Donald Trump thường xuyên khuyến khích quá trình Brexit. Ông thậm chí từng tuyên bố rằng, thương mại song phương Mỹ - Anh sau khi chia tay có thể lớn hơn “ba đến bốn, năm lần” so với hiện tại, tương xứng với “mối quan hệ đồng minh lớn nhất mà thế giới từng chứng kiến”. Theo vị Tổng thống thứ 45 của Mỹ, thương mại song phương giữa hai nước trước đây bị “cản trở” bởi tư cách thành viên EU của London. Theo đó, EU cấm các quốc gia thành viên đàm phán thỏa thuận thương mại riêng mà phải là thỏa thuận được đàm phán chung trong khối.

Theo Bộ trưởng Thương mại quốc tế Anh Liz Truss, người đi cùng đoàn với Ngoại trưởng Raab, xứ sở cờ hoa và xứ sở sương mù đầu tư hơn 1 nghìn tỷ USD vào các nền kinh tế của nhau. Vì vậy bà hy vọng, thỏa thuận tiềm năng tới sẽ giúp các doanh nghiệp Anh tận dụng cơ hội vàng để tăng cường giao dịch với Mỹ càng sớm càng tốt.

Dẫu vậy, theo nhiều nhà phân tích, sẽ phải mất nhiều năm để hiện thực hóa thỏa thuận này. Họ đưa ra bằng chứng rằng, thỏa thuận loại bỏ 99% thuế quan giữa EU và Canada đã phải mất tới 7 năm để ký kết, trong khi thỏa thuận thương mại EU - Nam Mỹ vừa ký hồi tháng 6 mất đến 20 năm đàm phán. Trong khi đó, cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama từng nhận định năm 2016 rằng, một thỏa thuận thương mại Mỹ - Anh có thể mất 10 năm đàm phán nếu Anh rời EU.

Linh Anh