TP Hồ Chí Minh nỗ lực tăng hiệu quả của xe buýt

11:20 | 12/07/2019
Thu hút người dân đến với xe buýt luôn là mục tiêu trong hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn TP Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, số liệu thống kê cho thấy lượng hành khách sử dụng xe buýt ngày càng sụt giảm. Để xe buýt hoạt động hiệu quả hơn, theo các chuyên gia, thời gian tới cần sự phối hợp hỗ trợ từ các cơ quan chức năng, cũng như cần sự thông cảm, hưởng ứng từ người dân.

Sụt giảm hành khách

Theo số liệu thống kê mới nhất từ Trung tâm Quản lý giao thông công cộng, Sở Giao thông - Vận tải TP Hồ Chí Minh, trong 6 tháng đầu năm, khối lượng vận tải hành khách công cộng thực hiện được hơn 303 triệu lượt hành khách, tăng 2,7% so với cùng kỳ năm 2018 và đạt 46,3% kế hoạch năm 2019. Tuy nhiên, mức tăng này đã bao gồm các loại hình vận tải hành khách công cộng khác như buýt đường sông, taxi và các loại hình gọi xe công nghệ, vốn bùng nổ mạnh trong thời gian qua. Nếu xét riêng loại hình vận tải hành khách công cộng trên đường bộ bằng xe buýt có trợ giá, khối lượng thực hiện trong nửa đầu năm 2019 chỉ đạt gần 89 triệu lượt hành khách, giảm 12,2% so với cùng kỳ năm trước và chỉ đạt 39,6% kế hoạch cả năm 2019.


Số lượng hành khách đến với xe buýt ngày càng sụt giảm. Nguồn: ITN

Về nhiều nguyên nhân dẫn tới sự sụt giảm hành khách trên các tuyến xe buýt có trợ giá, Giám đốc Trung tâm Quản lý giao thông công cộng Trần Chí Trung cho biết, một trong những nguyên nhân đó là so với cùng kỳ năm 2018, số lượng tuyến xe buýt có trợ giá đã giảm đi 5 tuyến. Cụ thể, các tuyến xe buýt Cảng quận 4 - Nhơn Đức (mã số 37), tuyến Bến xe miền Đông - Ngã tư Ga (mã số 40), tuyến Bến xe An Sương - Lê Minh Xuân (mã số 60), tuyến Bến xe miền Đông – khu công nghiệp Tân Bình (mã số 95) và tuyến buýt mã số 149 Công viên 23/9 - Cư xá Nhiêu Lộc. Đi kèm với các tuyến cắt giảm này là số lượng hành khách bị kéo giảm 1,25 triệu lượt, tương đương mức giảm 1,3%.

Ngoài ra, số tuyến xe buýt có phương tiện cũ, không bảo đảm số chuyến hoạt động theo kế hoạch cũng là nguyên nhân dẫn đến sự sụt giảm này. Theo ông Trung, tính ra đến nay có tới 18 tuyến xe buýt rơi vào diện này và đã kéo giảm khoảng 3 triệu lượt hành khách. Bên cạnh đó, sự phát triển của dịch vụ gọi xe công nghệ cũng đã phần nào cạnh tranh với xe buýt truyền thống.

Trên thực tế, lĩnh vực vận tải hành khách đường bộ đang chứng kiến nhiều doanh nghiệp tham gia dịch vụ xe ôm công nghệ, cũng như liên tục đưa ra nhiều chương trình ưu đãi, từ đó tác động đến số lượng hành khách đi xe buýt. Số lượng phương tiện cá nhân tăng cao và tăng liên tục qua từng năm, cũng là nguyên nhân dẫn đến giảm lượng hành khách đi xe buýt. Chưa kể, vấn đề ùn tắc giao thông diễn ra thường xuyên cũng khiến nhiều tuyến xe buýt không thể bảo đảm thời gian hành trình, dẫn đến lượng hành khách có nhu cầu sử dụng xe buýt đã chuyển sang phương tiện giao thông cá nhân.

Nhiều khó khăn

Hiện nay, trên toàn thành phố hiện có 2.322 phương tiện tham gia hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt nhưng chỉ có 83 vị trí điểm đầu, điểm cuối. Tuy nhiên, trong số 83 vị trí này, chỉ có 23 vị trí mang tính ổn định lâu dài, 7 vị trí có hợp đồng thỏa thuận với địa phương/người dân bố trí đất làm bến bãi lưu đậu xe buýt, 39 vị trí là diện sử dụng tạm lòng - lề đường để xe buýt lưu đậu, 3 vị trí nằm ngoài địa giới thành phố… Theo Giám đốc Trung tâm Quản lý giao thông công cộng Trần Chí Trung, dù rằng việc lưu đậu quá nhiều trên lòng - lề đường làm ảnh hưởng đến giao thông đi lại và mỹ quan đô thị, nhưng tìm được “nhà” cho xe buýt lưu đậu ổn định lại là điều không dễ dàng.

Có thể thấy, xe buýt TP Hồ Chí Minh đang hoạt động trong bối cảnh còn rất nhiều khó khăn, thiếu thốn, tập trung vào cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động vận tải hành khách công cộng. Bên cạnh 2 yếu tố giá vé rẻ và luồng tuyến phủ khắp, thuận tiện, việc bảo đảm thời gian hành trình cũng là thông số mang tính quyết định sự sinh tồn của hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.

Theo các chuyên gia giao thông, một trong những giải pháp giúp bảo đảm thời gian hành trình được tính đến là mở làn đường ưu tiên cho xe buýt. Thực hiện điều này, thời gian qua, Sở Giao thông Vận tải TP Hồ Chí Minh đã xúc tiến các bước chuẩn bị để thí điểm tổ chức 2 làn đường ưu tiên cho xe buýt. Đây là điều cần thiết, nhưng các chuyên gia cũng cho hay để triển khai có hiệu quả sẽ đối mặt với rất nhiều khó khăn, bởi do diện tích mặt đường vẫn vậy, nhưng lại phải dành một phần đường để ưu tiên cho xe buýt.

Một trong những phương cách để giải quyết khó khăn ban đầu xung quanh việc mở làn đường ưu tiên cho xe buýt được các chuyên gia đưa ra là cần sự phối hợp hỗ trợ từ các cơ quan chức năng, như Phòng Cảnh sát Giao thông đường bộ - đường sắt, Ban An toàn Giao thông TP Hồ Chí Minh… cũng như cần sự thông cảm, hưởng ứng từ người dân tham gia giao thông trên đường.

Nhật Phương