Ngăn chặn, đẩy lùi tín dụng đen

Đa dạng sản phẩm, đơn giản thủ tục

08:00 | 10/06/2019
Để chủ động phòng ngừa, đấu tranh có hiệu quả với tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động “tín dụng đen”, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, các ý kiến cho rằng, cần phải đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng phục vụ sản xuất, tiêu dùng, đơn giản thủ tục cho vay, để người dân có thể dễ dàng tiếp cận với tín dụng hợp pháp, cùng với các biện pháp hoàn thiện quy định pháp lý, xử lý nghiêm khắc hoạt động cho vay nặng lãi…

Những con số đáng báo động

Thời gian qua, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động “tín dụng đen” xảy ra tại nhiều địa phương, gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự với thủ đoạn rất tinh vi, phức tạp. Các đối tượng lợi dụng mạng viễn thông, Internet, núp bóng các doanh nghiệp có chức năng cho vay tài chính, dịch vụ đòi nợ, kinh doanh cầm đồ, tạo vỏ bọc, đối phó với cơ quan chức năng để tổ chức các hoạt động cho vay không thế chấp, huy động vốn, kinh doanh tài chính, góp vốn, góp tài sản kinh doanh với lãi suất rất cao (từ 100% - 300%, thậm chí lên đến 700%/năm đối với khoản tiền ở thời điểm vay) nhằm thu lợi bất chính.

Theo số liệu thống kê chưa chính thức của Bộ Công an tại Hội nghị trực tuyến triển khai Nghị định số 116/2018/NĐ-CP của Chính phủ ngày 26.12.2018, ước tính “tín dụng đen” đang cho vay khoảng 2.500 tỷ đồng; trong 4 năm qua, cả nước có tới 7.624 vụ phạm tội liên quan đến “tín dụng đen”, với 56 vụ giết người, 398 vụ cố ý gây thương tích, 629 vụ cướp tài sản, 1.809 vụ lừa đảo... Lực lượng cảnh sát hình sự đang theo dõi, quản lý 124 băng nhóm với 831 đối tượng hoạt động có tổ chức về lĩnh vực cho vay nặng lãi

Thực tế cho thấy, thời gian qua các hình thức “vay online”, “vay trực tuyến”, cùng với các hoạt động chơi hụi, họ truyền thống… xuất hiện nhan nhản, với những lời quảng cáo rất hấp dẫn, như: Thủ tục vay siêu nhanh, siêu đơn giản và mọi nhu cầu vay vốn được chấp nhận. Hoạt động cho vay kiểu “tín dụng đen” có quy mô ngày càng lớn, phạm vi ngày càng mở rộng và hệ lụy cũng ngày càng nặng nề cả về kinh tế và xã hội… Riêng trên địa bàn TP Hà Nội, tính đến ngày 15.2.2019, có 1.997 cơ sở cầm đồ, kinh doanh tài chính, trong đó, cơ sở cầm đồ giảm, nhưng cơ sở kinh doanh tài chính lại tăng, tiềm ẩn nhiều phức tạp về hoạt động “tín dụng đen”. Lực lượng cảnh sát hình sự toàn thành phố đã tổng kiểm tra phát hiện 80 cơ sở có vi phạm, hiện đang xác minh 8 cơ sở kinh doanh tài chính có dấu hiệu cho vay nặng lãi. Trong đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm, toàn thành phố đã triệt phá 201 ổ nhóm tội phạm hình sự, trong đó có 8 ổ nhóm tội phạm có tổ chức, với 5 ổ nhóm liên quan đến hoạt động tín dụng đen.

Tạo điều kiện để người dân vay vốn lành mạnh

 Theo báo cáo của Bộ Công an, 5 tháng đầu năm 2019 đã xử lý được 933 băng nhóm của loại tội phạm này, giảm không nhiều so với năm 2018. Đáng quan tâm là trong 2.500 vụ liên quan đến tín dụng đen của năm 2018, chỉ có 34 vụ bị xử vì cho vay nặng lãi.

Triển khai Chỉ thị 12/CT-TTg, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Kế hoạch hành động của ngành ngân hàng, góp phần hạn chế “tín dụng đen”. Theo đó, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các vụ, cục chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến sâu rộng các văn bản pháp luật về cơ chế, chính sách tín dụng ngân hàng, các gói, khoản cho vay ưu đãi đến mọi tầng lớp nhân dân; nghiên cứu ban hành theo thẩm quyền hoặc tham mưu với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có các chính sách mở rộng, đa dạng các loại hình cho vay, các sản phẩm dịch vụ ngân hàng. Phát triển các công ty tài chính, tổ chức tài chính vi mô phủ khắp các vùng, miền với thủ tục nhanh gọn và thuận tiện, đáp ứng nhu cầu vay vốn chính đáng, hợp pháp phục vụ đời sống, tiêu dùng của nhân dân để góp phần ngăn chặn “tín dụng đen”; tiếp tục đẩy mạnh huy động tối đa nguồn vốn nhàn rỗi trong nhân dân, phát huy tiềm năng, nội lực của nền kinh tế… Ngoài nhiệm vụ của ngành ngân hàng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các vụ, cục, các đơn vị liên quan phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định của pháp luật về công tác giám định tài chính nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc đối với các vụ án hình sự liên quan đến “tín dụng đen”.

Làm thế nào để trấn áp, đẩy lùi “tín dụng đen” là vấn đề nóng được các ĐBQH quan tâm chất vấn Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm tại Phiên chất vấn Kỳ họp thứ Bảy, QH Khóa XIV vừa qua. Trả lời chất vấn của ĐBQH Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) về tội phạm “tín dụng đen”, Bộ trưởng Tô Lâm khẳng định lực lượng chức năng “sẽ tiếp tục duy trì khí thế tấn công, trấn áp mạnh mẽ loại tội phạm này”. Bộ Công an đã tham mưu với Thủ tướng để cùng các cơ quan quản lý như ngân hàng có giải pháp đa dạng hoá cho vay, tạo điều kiện để người dân vay vốn lành mạnh, không để tín dụng đen có đất phát triển. Ngoài ra, Bộ cũng đề xuất cấp có thẩm quyền hướng dẫn giải quyết các khó khăn, vướng mắc liên quan tới tội phạm “tín dụng đen”; giải quyết ranh giới giữa tội phạm dân sự, kinh tế và hình sự. Hy vọng, với sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ, của các bộ, ngành hoạt động “tín dụng đen”  và tội phạm liên quan đến “tín dụng đen” sẽ bị trấn áp, đẩy lùi, góp phần bảo đảm tình hình an ninh trật tự.

Ngân Anh