Thượng đỉnh Nga - Nhật vào cuối tháng 6

22:31 | 31/05/2019
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov hôm qua (31.5) cho biết, Tổng thống Vladimir Putin và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe sẽ tổ chức cuộc họp thượng đỉnh vào ngày 29.6, khi ông Putin tới đất nước mặt trời mọc tham dự hội nghị các nhà lãnh đạo G20.

Những tháng gần đây, các nhà lãnh đạo chính trị của cả hai bên thường xuyên tổ chức đàm phán để thảo luận luận về cách chấm dứt tranh chấp lãnh thổ kéo dài hàng thập kỷ, tiến đến ký kết một hiệp ước hòa bình.

Quần đảo Kuril (Nhật Bản gọi là Lãnh thổ phương Bắc) là một trong những tranh cãi gay gắt giữa xứ sở Bạch dương và đất nước hoa anh đào từ Thế chiến II. Căng thẳng về chủ quyền quần đảo đã làm đảo lộn quan hệ ngoại giao, khiến Moscow và Tokyo chưa thể ký kết hiệp ước hòa bình chính thức từ năm 1945.

Thực tế, Nga và Nhật Bản từng tổ chức nhiều cuộc tham vấn để đạt được hiệp ước trên, nhưng vấn đề quần đảo Kuril luôn là điểm gây tranh cãi, bởi kể từ sau Thế chiến II các đảo nằm dưới sự kiểm soát của Liên Xô, trong khi Nhật Bản tuyên bố lãnh thổ đối với bốn hòn đảo phía nam. Năm 1956, hai quốc gia ký tuyên bố chung chấm dứt tình trạng chiến tranh, khôi phục ngoại giao và tất cả các mối quan hệ khác, song hiệp ước hòa bình vẫn chưa đạt được. Moscow nhiều lần tuyên bố, không ai được đặt câu hỏi về chủ quyền của họ đối với các hòn đảo. Ngày 14.11.2018. Tổng thống Putin và Thủ tướng Abe đã tổ chức cuộc gặp ngoài lề Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN ở Singapore và cùng nhất trí rằng, hai bên sẽ xúc tiến đẩy nhanh đàm phán về hiệp ước hòa bình dựa trên tuyên bố năm 1956.

Tuyên bố chung lúc đó ghi rõ, chính quyền Xô Viết sẵn sàng trao đảo Shikotan và một nhóm đảo nhỏ cho Nhật Bản, đồng thời nhấn mạnh Tokyo có thể thực sự kiểm soát các đảo này sau khi hiệp ước hòa bình được ký kết. Tuy nhiên, sau khi Nhật Bản và Mỹ ký Hiệp ước Hợp tác và an ninh lẫn nhau năm 1960, Liên Xô đã rút lại việc bàn giao đảo. Theo bản ghi nhớ của Chính phủ Liên Xô ngày 27.1.1960, các đảo trên sẽ chỉ được chuyển cho Nhật Bản quản lý nếu tất cả quân đội nước ngoài rút khỏi xứ sở Phù Tang.

Hôm 30.5, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã gặp người đồng cấp Nhật Bản Taro Kono và Bộ trưởng Quốc phòng Takeshi Kiwaya tại Tokyo. Dịp này, ông bày tỏ quan ngại trước kế hoạch Mỹ điều tên lửa đến Nhật Bản. Vì thế, phát biểu với phóng viên sau cuộc gặp, ông Lavrov cho biết, thông qua việc để mắt đến cuộc gặp thượng đỉnh Nga - Nhật vào thời điểm diễn ra Hội nghị G20 ở Osaka, Moscow muốn kiểm tra tiến triển trong quan hệ song phương.

Ngoại trưởng Nga cũng cho biết, các cuộc đàm phán với Nhật Bản về 5 dự án hoạt động kinh tế chung trên các đảo tranh chấp đang được tiến hành với tốc độ tốt. Năm 2016, Thủ tướng Shinzo Abe và Tổng thống Putin nhất trí đàm phán về những hoạt động kinh tế chung trên các đảo tranh chấp như là một bước tiến tới ký kết hiệp ước hòa bình.

Ngọc Minh