Việt Nam có nhiều thuận lợi để thúc đẩy đổi mới sáng tạo

08:47 | 15/09/2018
Trao đổi với báo chí bên lề Diễn đàn mở “ASEAN 4.0 cho tất cả? Làm thế nào để các doanh nghiệp khởi nghiệp có thể tranh thủ các cơ hội trong cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư”, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ BÙI THẾ DUY nhấn mạnh: Việt Nam có nhiều thuận lợi để thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

- Tại Hội nghị Diễn đàn Kinh tế Thế giới về ASEAN 2018, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì diễn đàn chủ đề: Làm thế nào để các doanh nghiệp khởi nghiệp có thể tranh thủ các cơ hội trong cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư”. Doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam có những cơ hội gì, thưa ông?

- Hiện có nhiều chương trình, dự án hỗ trợ đổi mới sáng tạo (ĐMST) tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp (DN) khởi nghiệp như: Dự án IPP hợp tác với Chính phủ Phần Lan, Chương trình FIRST do Ngân hàng Thế giới tài trợ, Chương trình BIPP hợp tác với Bỉ, đặc biệt là Đề án hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST quốc gia đến năm 2025 (Đề án 844). Những chương trình này đã góp phần đào tạo rất nhiều chuyên gia để tư vấn cho các bạn khởi nghiệp, hoặc đào tạo T&T (trainer and trainer), tức đào tạo giáo viên để đào tạo các giáo viên khác, hoặc chương trình đào tạo trực tiếp cho các bạn trẻ có ý tưởng sáng tạo, có kết quả nhưng chưa có nhiều kinh nghiệm về kinh doanh, về marketing cũng như năng lực thuyết trình. Ngoài ra, còn có các câu lạc bộ khởi nghiệp ĐMST trong các trường học, tổ chức thúc đẩy chuyển giao công nghệ để đưa công nghệ vào sản xuất.

Đề án 844 do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì được triển khai hơn một năm với nội dung rất quan trọng để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST, đó là thúc đẩy tính kết nối. Bên cạnh đó, Bộ đã tổ chức rất nhiều sự kiện kết nối mà trọng tâm là Ngày hội khởi nghiệp ĐMST quốc gia (Techfest Vietnam). Năm 2018, Techfest dự kiến sẽ được tổ chức vào cuối tháng 11 tại Đà Nẵng. Đây sẽ là nơi kết nối các bạn khởi nghiệp ĐMST với các nhà đầu tư, vườn ươm, startup, doanh nghiệp thúc đẩy khởi nghiệp ĐMST cũng như nhiều đối tượng khác như viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp trên toàn thế giới và trong khu vực. Qua sự kiện kết nối này, các nhà đầu tư, bạn trẻ có ý tưởng khởi nghiệp, vườn ươm có cơ hội tìm đến nhau và cùng đánh giá xem startup nào có khả năng phát triển. Cũng qua các sự kiện này, rất nhiều startup đã gọi vốn thành công từ nhà đầu tư nước ngoài.

- Nhiều chuyên gia cho rằng, mặc dù có nhiều chương trình hỗ trợ ĐMST nhưng hoạt động ĐMST vẫn còn khó khăn, thưa ông?

- Khó khăn lớn nhất là nhận thức. Các bạn trẻ cần phân biệt được lập nghiệp với khởi nghiệp và khởi nghiệp ĐMST. Khái niệm startup trên thế giới tương ứng với khởi nghiệp ĐMST, có nghĩa là phải khởi nghiệp từ những ý tưởng mới, những mô hình mới, hình thức kinh doanh mới, những kết quả khoa học và công nghệ (KH - CN) mới để nhanh chóng phát triển DN và cạnh tranh toàn cầu. Còn lập nghiệp thông thường như mở một cửa hàng để bán hoặc làm lại một mô hình cũ mà không được nhân rộng hoặc phát triển thì sẽ khác hoàn toàn. Bên cạnh đó, các bạn trẻ cũng cần thay đổi quan điểm về độ tuổi khởi nghiệp thành công. Ở Israel, độ tuổi trung bình của các startup là 40, tức nếu để khởi nghiệp thành công, phần lớn họ đã đi làm một thời gian đủ để tích lũy nhiều kinh nghiệm và khởi nghiệp, không phải ai mới ra trường cũng có thể sớm trở thành ông chủ.


Các bạn trẻ tham gia Ngày hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo  
Ảnh: Chí Tuấn

- Bộ Khoa học và Công nghệ đã có những chính sách gì để giúp doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển trong cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, thưa ông?

- Hiện DN trong nước được chia ra làm 4 nhóm gồm: Nhóm DN dẫn dắt, đi đầu như các tập đoàn lớn của Nhà nước và tư nhân; nhóm DN nhỏ và vừa (chiếm trên 95%); nhóm các DN KH - CN và phát triển dựa trên các kết quả nghiên cứu KH - CN, trong đó có các DN công nghệ cao; và nhóm cuối cùng là các DN ĐMST. Để tiếp cận cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 nói riêng cũng như để thúc đẩy nâng cao năng lực KH - CN và ĐMST, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có các chính sách khác nhau đối với mỗi một nhóm.

Cụ thể, đối với DN ĐMST, đặc biệt là DN nghiên cứu, phát triển các công nghệ mới nhất để lớn mạnh và tăng cường sức cạnh tranh với thế giới, Bộ đã hỗ trợ các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học để họ thử nghiệm công nghệ. Bên cạnh đó, Bộ cũng hỗ trợ các nhiệm vụ giúp DN liên kết với các viện nghiên cứu, trường đại học và phát triển hoàn thiện công nghệ, từ đó ứng dụng vào sản xuất và đời sống.

- Diễn đàn hướng đến mục tiêu đưa ASEAN thành trung tâm ĐMST. Ông nhận định thế nào về vai trò của giới trẻ trong việc thực hiện mục tiêu này?

- Trong khối ASEAN, các nước cần kết nối với nhau để thúc đẩy ĐMST, thúc đẩy ứng dụng và phát triển KH - CN. Mặc dù là nước đi sau Singapore hay Thái Lan nhưng Việt Nam có nhiều thuận lợi về vị trí địa lý, đặc biệt là thuận lợi về sự nhiệt huyết của các bạn trẻ để thúc đẩy ĐMST. Việc các bạn trẻ giao lưu trao đổi trong ASEAN cũng như trên toàn thế giới rất thuận lợi khi di chuyển sang Singapore hay Thái Lan để hình thành các startup của mình hay phối hợp với các bạn trẻ trong ASEAN để hình thành các startup ở nước đó. Giới trẻ hiện nay rất năng động, có thể chia sẻ trao đổi kinh nghiệm của nhau thông qua các sự kiện như Ngày hội khởi nghiệp ĐMST của các quốc gia. Khi đó, chính các bạn sẽ góp phần thúc đẩy kết nối trong khối ASEAN, thúc đẩy ĐMST, thúc đẩy ứng dụng phát triển KH - CN, thúc đẩy DN khởi nghiệp ĐMST.

- Xin cảm ơn Thứ trưởng!

CÁT THÀNH thực hiện