Xử lý các thiếu hụt trong pháp luật về phòng, chống rửa tiền

Sửa đổi các quy định về cơ chế tài chính của Ngân hàng nhà nước

Giới thiệu về điểm mới của Luật, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đoàn Thái Sơn nêu rõ, liên quan đến Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật đã bổ sung quy định về trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam, tạo cơ sở để Ngân hàng Nhà nước thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên của Tổ chức Tiền tệ quốc tế.

Đồng thời, giao Chính phủ quy định đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn, kỳ hạn và phương thức cung cấp thông tin phục vụ việc lập cán cân thanh toán và trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam, bảo đảm tính khả thi, minh bạch trong quá trình triển khai, thực hiện.

Luật bổ sung quy định hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam, trừ trường hợp được phép theo quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc theo quy định của Thống đốc Ngân hàng nhà nước. Quy định này luật hóa nội dung Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối đảm bảo các nội dung hạn chế quyền công dân được quy định tại luật và làm rõ các trường hợp được phép sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam theo quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc theo quy định của Thống đốc Ngân hàng nhà nước.

Luật sửa đổi các quy định về cơ chế tài chính của Ngân hàng Nhà nước phù hợp với hoạt động của Ngân hàng Trung ương và thực tiễn hoạt động của Ngân hàng Nhà nước. Bên cạnh đó, Luật chuyển thẩm quyền quy định một số nội dung liên quan đến chế độ tài chính của Ngân hàng Nhà nước từ Thủ tướng Chính phủ thành Chính phủ để phù hợp với quy định tại Luật Tổ chức Chính phủ.

Luật bổ sung quy định về thẩm quyền của Ngân hàng Nhà nước được áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác so với mức quy định nhằm mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trên cơ sở đánh giá mức độ rủi ro của từng tổ chức tín dụng. Các tổ chức tín dụng được áp dụng biện pháp này phải xây dựng và thực hiện lộ trình để bảo đảm tuân thủ mức quy định. Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm thanh tra, giám sát các đối tượng thanh tra, giám sát theo quy định của pháp luật.

Luật bỏ quy định về trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc thực hiện kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước của Ngân hàng Nhà nước để hạn chế chồng chéo với hoạt động thanh tra, kiểm toán của Thanh tra Chính phủ và Kiểm toán nhà nước.

Phòng, chống rửa tiền liên quan đến lĩnh vực tài sản mã hóa

Các nội dung đáng lưu ý khi sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống rửa tiền là, sửa đổi khái niệm "chủ sở hữu hưởng lợi", nhằm đảm bảo bao quát đầy đủ các trường hợp chủ sở hữu hưởng lợi.

Luật bổ sung đối tượng báo cáo; các dấu hiệu nghi ngờ; trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền liên quan đến lĩnh vực tài sản mã hóa nhằm đảm bảo cơ quan quản lý có công cụ giám sát, phòng ngừa đối với hoạt động có tiềm ẩn rủi ro cao về rửa tiền xuyên biên giới.

Luật cũng hoàn thiện quy định về nhận biết khách hàng, thông tin và xác minh thông tin nhận biết khách hàng; sửa đổi quy định về minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý; trách nhiệm đối tượng báo cáo thực hiện báo cáo giao dịch đáng ngờ cho Ngân hàng Nhà nước, trong đó bao gồm việc miễn trách nhiệm cho đối tượng báo cáo khi thực hiện nghĩa vụ báo cáo theo Luật này một cách trung thực; trách nhiệm lưu trữ thông tin, hồ sơ, tài liệu.

Luật sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định nhằm xử lý các vấn đề liên quan đến sắp xếp, tổ chức bộ máy như: sửa đổi tên gọi, trách nhiệm của các bộ, cơ quan ngang bộ.

Bổ sung quy định “Đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp”

Luật sửa đổi, bổ sung Luật Các tổ chức tín dụng theo hướng, bổ sung quy định "Đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp" để tạo cơ sở pháp lý cho ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động này. Đây là điều kiện cần để các ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp.

Tuy nhiên, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước lưu ý, để có đủ cơ sở pháp lý cho ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động này, pháp luật chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp phải có các quy định về quyền, trách nhiệm của các bên, điều kiện, tiêu chí, nội dung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/12/2026. Đồng thời, luật bãi bỏ Điều 22 và khoản 2 Điều 34 của Pháp lệnh Ngoại hối nhằm đảm bảo thống nhất với các quy định tại Luật bao gồm quy định về nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam và bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính kiểm tra việc quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước tại Luật Ngân hàng Nhà nước.