Vaccine ung thư mRNA: Ung thư thận là phép thử tiếp theo
Sau những kết quả tích cực trong thử nghiệm trên bệnh nhân ung thư hắc tố, vaccine ung thư mRNA cá thể hóa do Moderna và Merck phát triển đang hướng tới các loại khối u khác, trong đó có ung thư thận.
Vaccine ung thư mRNA cá thể hóa đang mở ra hướng tiếp cận mới trong điều trị ung thư, với mục tiêu giúp hệ miễn dịch nhận diện và tấn công tế bào ác tính dựa trên đặc điểm riêng của khối u ở từng bệnh nhân. Sau những tín hiệu tích cực ban đầu ở bệnh nhân ung thư hắc tố, Moderna và Merck đang tiếp tục nghiên cứu khả năng ứng dụng phương pháp này đối với ung thư thận, phổi và bàng quang.
Giám đốc điều hành Moderna Stephane Bancel bày tỏ tin tưởng vaccine sẽ phát huy hiệu quả với nhiều loại ung thư hơn, không chỉ ung thư hắc tố. “Chúng tôi tin rằng vaccine sẽ có hiệu quả với nhiều loại ung thư hơn so với ung thư hắc tố”, ông nói trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg Television.
Theo ông Bancel, kết quả từ một thử nghiệm quy mô lớn đối với ung thư thận có thể được công bố vào ngay cuối năm nay hoặc đầu năm 2027. Đây sẽ là một trong những dữ liệu quan trọng giúp đánh giá khả năng ứng dụng của vaccine ở một loại ung thư khác, bên cạnh ung thư hắc tố.
Thiết kế vaccine riêng cho từng bệnh nhân
Vaccine có tên intismeran autogene được phát triển dựa trên công nghệ mRNA, sử dụng thông tin di truyền thu thập từ khối u của từng bệnh nhân để thiết kế phương pháp điều trị phù hợp.
Khác với vaccine phòng bệnh truyền thống, vaccine ung thư trong trường hợp này được thiết kế nhằm hỗ trợ hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư. Các khối u có thể mang những đột biến di truyền khác nhau, ngay cả giữa những bệnh nhân mắc cùng một loại ung thư. Vì vậy, việc xác định những đặc điểm riêng của khối u có thể giúp tạo ra một phương pháp điều trị phù hợp hơn với từng người.
Với công nghệ mRNA, các chỉ dẫn di truyền được đưa vào cơ thể để tế bào tạo ra những thành phần giúp hệ miễn dịch nhận diện mục tiêu cần tấn công. Trong chiến lược của Moderna và Merck, vaccine được thiết kế dựa trên những đặc điểm của khối u nhằm kích hoạt phản ứng miễn dịch hướng tới tế bào ung thư.
Phương pháp này khác với việc chỉ sử dụng thuốc để trực tiếp tiêu diệt tế bào ác tính. Thay vào đó, vaccine hướng tới việc huy động hệ miễn dịch của chính bệnh nhân tham gia kiểm soát bệnh. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc vào từng loại ung thư, đặc điểm của khối u và khả năng đáp ứng miễn dịch của người bệnh.
Từ ung thư hắc tố đến ung thư thận
Tháng 8 vừa qua, Moderna và Merck công bố vaccine đã giúp giảm nguy cơ tái phát ung thư hắc tố trong một thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3. Đây là tín hiệu đáng chú ý đối với một phương pháp điều trị đang được nghiên cứu nhằm bổ sung cho các liệu pháp điều trị ung thư hiện có.
Những dữ liệu được trình bày tại hội nghị của Hiệp hội Ung thư Nội khoa châu Âu ở Madrid ngày 24/10 tiếp tục cung cấp thông tin về kết quả thử nghiệm. Tuy nhiên, các kết quả tích cực ở ung thư hắc tố chưa đủ để khẳng định vaccine sẽ đạt hiệu quả tương tự ở những loại ung thư khác.
Đối với ung thư thận, thử nghiệm quy mô lớn tiếp theo được kỳ vọng sẽ cung cấp thêm bằng chứng về khả năng ứng dụng của vaccine.
Bên cạnh ung thư thận, vaccine cũng đang được nghiên cứu trong điều trị ung thư phổi và ung thư bàng quang. Việc thử nghiệm trên nhiều loại khối u giúp các nhà khoa học xác định những trường hợp mà phương pháp cá thể hóa có thể phát huy tác dụng, cũng như những yếu tố ảnh hưởng đến đáp ứng điều trị.
Triển vọng cần được kiểm chứng
Dù mở ra hướng nghiên cứu mới, vaccine ung thư mRNA cá thể hóa vẫn cần thêm dữ liệu để xác định rõ hiệu quả và giới hạn ứng dụng.
Ông Bancel cũng cho rằng vaccine có thể phát huy tác dụng ở những loại khối u đang đáp ứng với Keytruda, thuốc điều trị ung thư của Merck được sử dụng trong nhiều chỉ định. Tuy nhiên, đây vẫn là kỳ vọng cần được kiểm chứng bằng dữ liệu lâm sàng.
Nếu các thử nghiệm tiếp theo cho kết quả khả quan, vaccine cá thể hóa có thể bổ sung một hướng điều trị mới, tận dụng hệ miễn dịch của bệnh nhân để chống lại ung thư. Trước mắt, kết quả nghiên cứu trên bệnh nhân ung thư thận sẽ góp phần làm rõ liệu những tín hiệu tích cực từ ung thư hắc tố có thể mở rộng sang các loại khối u khác hay không, đồng thời làm rõ vai trò thực tế của vaccine mRNA trong điều trị ung thư.
