TP. Hồ Chí Minh: Đưa “Bình dân học vụ số” đến gần từng người dân
Với nhiều cách làm linh hoạt từ cơ sở, phong trào “Bình dân học vụ số” đang đưa kỹ năng số đến gần người dân TP. Hồ Chí Minh, giúp người dân từng bước chủ động sử dụng công nghệ và các dịch vụ số thiết yếu.
Đưa “Bình dân học vụ số” đến từng khu dân cư
Phong trào “Bình dân học vụ số” đang được triển khai rộng khắp TP. Hồ Chí Minh với sự tham gia của các cấp, ngành, địa phương, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Trọng tâm không chỉ là mở rộng số người được tập huấn, mà đưa kỹ năng số đến gần từng nhóm dân cư, nhất là những người còn hạn chế khả năng tiếp cận công nghệ.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, giai đoạn 2025 - 2026, thành phố đã tổ chức 546 lớp, khóa bồi dưỡng với 77.741 lượt người tham gia. Toàn thành phố hiện có 5.947 Tổ Công nghệ số cộng đồng tại 168 phường, xã, đặc khu, với khoảng 29.000 thành viên; khoảng 80 địa phương đã thành lập Đội hình Bình dân học vụ số hoặc mô hình tương đương.
Mạng lưới này đang trở thành lực lượng trực tiếp đưa kỹ năng số về cơ sở. Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố đã tổ chức 69 lớp kỹ năng số, an ninh mạng cho 18.000 thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng. Các phường, xã, đặc khu tổ chức 389 khóa bồi dưỡng cho hơn 36.000 cán bộ, người dân và doanh nghiệp. Đáng chú ý, 63 lớp dành riêng cho người khuyết tật đã thu hút 3.266 học viên.
Không dừng ở những lớp tập trung, nhiều địa phương đưa hoạt động phổ cập vào những không gian gần gũi với đời sống. Các mô hình “Cà phê số”, “Cà phê sáng - Trao đổi với Nhân dân”, “Trạm công dân số”, “Khu phố số”, “Điểm tư vấn số cộng đồng” hay các đội hình lưu động tại khu dân cư, khu nhà trọ giúp người dân có thêm địa điểm tiếp cận và trực tiếp thực hành các kỹ năng số.
Tại phường Tam Thắng, mô hình “Trạm cà phê số - Bình dân học vụ số 4.0” được triển khai tại hai quán cà phê, với công chức, đoàn viên thanh niên, thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng trực tiếp hỗ trợ người cao tuổi, người yếu thế sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số.
Tại phường Bình Lợi Trung, Đội hình “Bình dân học vụ số” phối hợp lực lượng “Mùa hè số” trực tiếp đến các chi bộ khu phố, hỗ trợ đảng viên cài đặt, sử dụng Sổ tay Đảng viên điện tử, đóng đảng phí trực tuyến; trong đó những đảng viên lớn tuổi được hướng dẫn từng thao tác trên điện thoại thông minh.
Tại phường Đông Hưng Thuận, việc phổ cập kỹ năng số cũng được gắn với hoạt động của các lực lượng tại cơ sở, hướng đến hỗ trợ người dân tiếp cận nền tảng, tiện ích số ngay tại cộng đồng. Qua những hình thức khác nhau, điểm chung là đưa người hướng dẫn đến gần hơn với những người đang cần hỗ trợ.
Từ phổ cập kỹ năng đến hình thành công dân số
Hiệu quả của “Bình dân học vụ số” không chỉ được đo bằng số lớp hay số lượt người tham gia, mà quan trọng hơn là khả năng sử dụng công nghệ sau khi được hướng dẫn.
Theo đánh giá của Sở Khoa học và Công nghệ, phong trào bước đầu tạo chuyển biến về nhận thức và kỹ năng. Từ tâm lý e ngại công nghệ, nhiều người đã chủ động tiếp cận, cài đặt và sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và Ứng dụng Công dân số TP. Hồ Chí Minh. Ứng dụng Công dân số Thành phố hiện ghi nhận hơn 6 triệu lượt tương tác, với 691.042 người dân cài đặt và sử dụng thực tế.
Đáng chú ý, phong trào được tổ chức theo từng nhóm đối tượng. Trong trường học có các mô hình “Một học sinh - một tài khoản số”, “Đại sứ số nhí”, “Phòng học kỹ năng công dân số”, phát huy vai trò của học sinh trong tiếp cận công nghệ và hỗ trợ người thân. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội triển khai “Mỗi cán bộ Mặt trận là một đại sứ số”, “Đồng hành cùng phụ nữ số”, “Mỗi công đoàn viên là 01 chiến sĩ công dân số”, “Mỗi hội viên Cựu chiến binh là 01 đồng đội số”.
Cách tổ chức này phù hợp với thực tế khả năng sử dụng công nghệ giữa các nhóm dân cư còn khác nhau. Người trẻ có thể nhanh chóng làm quen với nền tảng mới, trong khi người cao tuổi, người khuyết tật, lao động phổ thông thường cần được hướng dẫn trực quan, thậm chí từng thao tác. Bởi vậy, Tổ Công nghệ số cộng đồng cùng lực lượng đoàn viên, thanh niên, tình nguyện viên có vai trò quan trọng trong việc duy trì hỗ trợ tại cơ sở.
Thời gian tới, TP. Hồ Chí Minh xác định tiếp tục ưu tiên phổ cập kỹ năng số, an toàn thông tin cho học sinh, người lao động, người cao tuổi, người yếu thế và các nhóm còn hạn chế khả năng sử dụng công nghệ; đồng thời hoàn thiện học liệu, đa dạng phương thức đào tạo, tăng nội dung về AI, dữ liệu số, an toàn thông tin và các nền tảng số thiết yếu. Thành phố cũng tiếp tục củng cố Tổ Công nghệ số cộng đồng, phát huy lực lượng thanh niên, sinh viên, tình nguyện viên và huy động nguồn lực xã hội tham gia.
