Địa phương

TP. Hồ Chí Minh: Chuyển đổi xanh mở đường cho nông sản, thực phẩm Việt vào thị trường EU

Thạc Hiếu • 19/11/2026 09:10

Trước những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường châu Âu, doanh nghiệp nông sản, thực phẩm Việt Nam cần đẩy mạnh chuyển đổi xanh, truy xuất nguồn gốc và chế biến sâu nhằm nâng giá trị xuất khẩu, tận dụng hiệu quả cơ hội từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA).

Thương mại tăng trưởng, yêu cầu nâng giá trị xuất khẩu

huyển đổi xanh mở đường cho nông sản, thực phẩm Việt vào thị trường EU
Toàn cảnh hội thảo “EVFTA - Xu hướng chuyển đổi xuất khẩu bền vững và cách thức tiếp cận thị trường châu Âu đối với ngành lương thực thực phẩm Việt Nam”

Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) vừa phối hợp Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham Việt Nam) tổ chức hội thảo “EVFTA - Xu hướng chuyển đổi xuất khẩu bền vững và cách thức tiếp cận thị trường châu Âu đối với ngành lương thực thực phẩm Việt Nam”.

Hội thảo tập trung cập nhật những yêu cầu mới về an toàn thực phẩm, môi trường, truy xuất nguồn gốc, đồng thời tìm giải pháp giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh tại thị trường Liên minh châu Âu (EU).

Phó Giám đốc ITPC Hồ Thị Quyên cho biết, EU là thị trường xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam, đặc biệt đối với nông sản, thủy sản và thực phẩm chế biến kể từ khi EVFTA có hiệu lực ngày 1/8/2020.

Theo số liệu được công bố tại hội thảo, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – EU trong 10 tháng năm 2026 đạt khoảng 74 tỷ USD, vượt mức 73,8 tỷ USD của cả năm 2025. Trong đó, xuất khẩu đạt 57,42 tỷ USD, tăng 23,3%; nhập khẩu đạt 16,58 tỷ USD, tăng 15,3%; Việt Nam xuất siêu khoảng 40,8 tỷ USD.

Riêng ngành lương thực, thực phẩm, xuất khẩu cà phê sang EU trong 10 tháng đạt 2,89 tỷ USD, chiếm 40,9% kim ngạch cà phê cả nước; rau quả trong 9 tháng đạt 310,6 triệu USD, tăng 25,8%; thủy sản trong 8 tháng đạt 721,12 triệu USD.

huyển đổi xanh mở đường cho nông sản, thực phẩm Việt vào thị trường EU Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) (1)
Phó Giám đốc ITPC Hồ Thị Quyên phát biểu tại chương trình

Phó Chủ tịch EuroCham Việt Nam Jean-Jacques Bouflet cho biết, sau sáu năm thực thi EVFTA, kim ngạch thương mại hai chiều lũy kế đã vượt 356 tỷ EUR, riêng nhóm nông, lâm, thủy sản tăng 43% so với trước khi hiệp định có hiệu lực.

Tuy nhiên, tăng trưởng xuất khẩu chưa đồng nghĩa với gia tăng giá trị. Đồng Chủ tịch EuroCham FAABS, Giám đốc Phát triển Bền vững De Heus Châu Á Emily Thủy Nguyễn dẫn chứng, trong 10 tháng năm 2026, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản cả nước đạt 62,89 tỷ USD, tăng 7,8%, nhưng cà phê dù tăng 18,1% về sản lượng lại giảm 5,4% về giá trị.

Theo chuyên gia, doanh nghiệp đang đối mặt ba thách thức lớn gồm chứng minh nguồn gốc từ trang trại; kiểm soát đồng bộ thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y và chế biến; đáp ứng yêu cầu dữ liệu về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) từ đối tác châu Âu.

Để khắc phục, cần phát triển hạ tầng số dùng chung, tăng cường đào tạo thực tiễn và đối thoại công – tư nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Từ góc độ xúc tiến thương mại, Phó Giám đốc ITPC Hồ Thị Quyên nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang chế biến sâu, nâng chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu, qua đó gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng.

Chuyển đổi xanh để nâng năng lực cạnh tranh tại thị trường EU

Ông Jean-Jacques Bouflet, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham Vietnam) (2)
Phó Chủ tịch EuroCham Việt Nam Jean-Jacques Bouflet phát biểu tại chương trình

Theo Phó Chủ tịch EuroCham Việt Nam Jean-Jacques Bouflet, doanh nghiệp xuất khẩu sang EU đang chịu sức ép ngày càng lớn từ những quy định về an toàn thực phẩm, kiểm soát dư lượng hóa chất, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần chủ động đáp ứng Quy định chống phá rừng (EUDR), các yêu cầu chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), quy định về bao bì, chất thải bao bì; đồng thời cung cấp bằng chứng đáng tin cậy đối với những tuyên bố về sản phẩm xanh, trung hòa carbon.

Việc tuân thủ quy tắc xuất xứ, chuẩn hóa chứng từ và tăng cường kiểm nghiệm trước khi xuất khẩu cũng là điều kiện quan trọng để tận dụng ưu đãi thuế quan từ EVFTA.

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi, Giám đốc khu vực Hiệp hội Châu Á về Phát triển Xã hội và Cải thiện Bền vững (ASSIST) Aru David giới thiệu Chương trình Thúc đẩy áp dụng ESG và Kinh tế Tuần hoàn toàn diện (ICEP).

Chương trình được triển khai từ tháng 4/2026 đến tháng 5/2029 tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh, tập trung vào ba ngành thực phẩm, bao bì và dệt may.

Theo kế hoạch, ICEP sẽ đào tạo 750 doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa; hỗ trợ chuyên sâu 90 doanh nghiệp, trong đó 60% do phụ nữ lãnh đạo; đồng thời kết nối giao thương với hơn 50 doanh nghiệp thu mua tại châu Âu.

Đại diện kỹ thuật ASSIST Huỳnh Thanh Trung cho biết, khảo sát nhu cầu đào tạo trong khuôn khổ chương trình cho thấy 91,9% doanh nghiệp đánh giá ESG và kinh tế tuần hoàn có vai trò tương đối quan trọng trở lên, nhưng chỉ 11,4% đã tích hợp vào hoạt động hoặc chiến lược dài hạn.

Những trở ngại chủ yếu gồm hạn chế nguồn lực tài chính, chiếm 77%; thiếu nhân lực chuyên môn 56,3%; khó thu thập, quản lý dữ liệu ESG 52,9% và khó tiếp cận tài chính xanh 51,7%.

Đối với ngành thực phẩm, chương trình ưu tiên đào tạo về an toàn thực phẩm, nguồn cung có trách nhiệm, truy xuất nguồn gốc, đo lường dấu chân carbon và đánh giá vòng đời sản phẩm.

Các nội dung này giúp doanh nghiệp từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất, giảm tác động môi trường, đồng thời nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của nhà nhập khẩu.

Thông qua hội thảo, ITPC kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh và các địa phương liên kết cập nhật kịp thời quy định thị trường EU, chủ động đổi mới công nghệ, chuẩn hóa sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn.

Trong bối cảnh tiêu chuẩn phát triển bền vững ngày càng trở thành điều kiện tham gia chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì thị trường xuất khẩu mà còn mở ra cơ hội nâng giá trị sản phẩm, xây dựng thương hiệu và khai thác hiệu quả hơn những lợi thế từ EVFTA.

    TP. Hồ Chí Minh: Chuyển đổi xanh mở đường cho nông sản, thực phẩm Việt vào thị trường EU
    • Mặc định