Đề nghị làm rõ vị trí cơ sở đào tạo, nghiên cứu trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa

Hoạt động khảo sát nhằm phục vụ thẩm tra dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương - Trưởng Đoàn khảo sát, thực tiễn làm việc tại các cơ sở sản xuất và cung ứng dịch vụ văn hóa thời gian qua cho thấy sự thiếu hụt nghiêm trọng về nguồn nhân lực.

Công nghiệp văn hóa là lĩnh vực tổng hợp đa ngành, trong đó có nhiều ngành Trường Đại học FPT có thế mạnh đào tạo nhân lực, như: sản xuất phần mềm giải trí, trò chơi trực tuyến, điện ảnh với các ứng dụng công nghệ hiện đại…

Báo cáo Đoàn khảo sát, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học FPT Nguyễn Kim Ánh cho biết, Trường tiếp cận công nghiệp văn hóa như một hệ sinh thái liên ngành, trong đó văn hóa và bản sắc là nền tảng; sáng tạo là động lực; công nghệ, đặc biệt là công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI), là công cụ hỗ trợ và khuếch đại; kinh doanh, truyền thông và thị trường là các yếu tố đưa sản phẩm đến công chúng và tạo giá trị bền vững.

Từ góc độ giáo dục, công nghiệp văn hóa cần cả đội ngũ có năng lực sáng tạo, sản xuất, tổ chức và kinh doanh sản phẩm văn hóa, đồng thời cần một cộng đồng có khả năng cảm thụ, lựa chọn và thụ hưởng các sản phẩm văn hóa chất lượng. Vì vậy, bên cạnh việc đào tạo nhân lực chuyên môn cho các ngành công nghiệp văn hóa, nhà trường chú trọng xây dựng nền tảng văn hóa cho tất cả người học.

Trong cơ cấu đào tạo hiện nay, Trường Đại học FPT có các ngành/chuyên ngành liên quan trực tiếp đến một số mắt xích của công nghiệp văn hóa. Tiêu biểu như Thiết kế đồ họa, Truyền thông đa phương tiện và các lĩnh vực liên quan.

Bên cạnh đó, các chương trình đào tạo về Công nghệ thông tin, Công nghệ truyền thông, Quản trị kinh doanh và khởi nghiệp cung cấp nguồn nhân lực và năng lực hỗ trợ quan trọng cho quá trình số hóa, tổ chức sản xuất, phân phối, truyền thông, thương mại hóa và phát triển thị trường đối với các sản phẩm văn hóa.

Từ thực tiễn, đại diện Trường Đại học FPT cho rằng vai trò của cơ sở đào tạo trong công nghiệp văn hóa cần được nhìn nhận rộng hơn chức năng cung cấp nhân lực. Cơ sở giáo dục đại học có thể đồng thời là nơi đào tạo, nghiên cứu, sáng tạo, thử nghiệm, sản xuất thử, tổ chức không gian sáng tạo, ươm tạo dự án, hình thành khởi nghiệp (startup), chuyển giao và thương mại hóa kết quả sáng tạo trong phạm vi pháp luật cho phép.

Vai trò này đặc biệt phù hợp với công nghiệp văn hóa, nơi giá trị thường bắt đầu từ một ý tưởng, câu chuyện, thiết kế, tác phẩm hoặc thử nghiệm quy mô nhỏ. Nhà trường tạo điều kiện để các ý tưởng được hình thành, hỗ trợ bởi giảng viên và chuyên gia, kết nối sinh viên nhiều ngành và kiểm chứng trước khi tiếp cận thị trường.

Vì vậy, chính sách phát triển công nghiệp văn hóa nên xem cơ sở đào tạo và nghiên cứu là một chủ thể của hệ sinh thái, thay vì chỉ là một nguồn cung nhân lực cho các chủ thể khác.

Góp ý dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, Trường Đại học FPT đề nghị làm rõ vị trí của cơ sở đào tạo, nghiên cứu như một chủ thể của hệ sinh thái công nghiệp văn hóa. Việc bổ sung một chương riêng về vị trí - vai trò, quyền - chính sách và nghĩa vụ - trách nhiệm sẽ giúp xác định rõ trách nhiệm, quyền hạn và cơ chế khuyến khích để các cơ sở đào tạo, nghiên cứu đầu tư, sáng tạo và đóng góp nhiều hơn cho công nghiệp văn hóa.

Đánh giá cao báo cáo và những ý kiến trao đổi tại cuộc làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đặng Xuân Phương cho rằng, những phản hồi thực tế từ mô hình đào tạo năng động của Trường Đại học FPT sẽ là cơ sở quan trọng giúp hoàn thiện dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, bảo đảm tính khả thi và tạo đòn bẩy thể chế vững chắc cho ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam phát triển.

Tin, ảnh: Ng. Phương