Lấy chuyển biến thực tế làm thước đo hiệu quả giám sát giải quyết kiến nghị

Đo chất lượng giám sát bằng kết quả tháo gỡ vướng mắc

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Anh Công nhấn mạnh, trong xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, quan điểm "lấy dân làm gốc" được thể hiện bằng chất lượng của từng chính sách, từng quyết định cùng trách nhiệm của mỗi cơ quan, mỗi cán bộ trước Nhân dân. Đối với các cơ quan dân cử, công tác dân nguyện và hoạt động giám sát là những phương thức quan trọng để nghe được tâm tư, nguyện vọng, nhận diện những khó khăn trong đời sống và những bất cập trong thực thi chính sách.

Bàn về thước đo hiệu quả hoạt động tại hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Cần Thơ Đồng Văn Thanh đánh giá, chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử không thể chỉ đo bằng số lượng kỳ họp, nghị quyết, cuộc giám sát hay số lượng kiến nghị được tổng hợp, chuyển đi. Điều quan trọng hơn là những vấn đề Nhân dân quan tâm đã được giải quyết đến đâu, những khó khăn, bức xúc trong đời sống được tháo gỡ như thế nào và niềm tin của người dân được củng cố ra sao. Bởi đằng sau mỗi kiến nghị của cử tri có thể là một vấn đề dân sinh cần được tháo gỡ; sau mỗi đơn thư của công dân có thể là quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cần được bảo vệ; sau mỗi vấn đề được đưa ra giám sát là yêu cầu nâng cao trách nhiệm quản lý, điều hành, phục vụ Nhân dân của các cơ quan liên quan.

Chủ tịch HĐND thành phố Cần Thơ Đồng Văn Thanh khẳng định, làm tốt công tác dân nguyện và giám sát sẽ góp phần đưa hoạt động của cơ quan dân cử ngày càng gần dân, sát thực tiễn, thực chất và hiệu quả hơn. Hoạt động này đồng thời góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, qua đó củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Từ thực tiễn hoạt động của địa phương, Chủ tịch HĐND thành phố Cần Thơ Đồng Văn Thanh mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hướng dẫn, hỗ trợ của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát; sự chia sẻ kinh nghiệm của Đoàn ĐBQH, HĐND, Ủy ban MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố; nhất là những mô hình hiệu quả, những giải pháp có khả năng vận dụng rộng rãi trong thực tiễn.

Phân định rõ trách nhiệm, đẩy mạnh số hóa theo dõi sau giám sát

Tại hội nghị, các đại biểu thống nhất đánh giá tiếp xúc cử tri là kênh thông tin quan trọng, phản ánh mối quan hệ mật thiết giữa đại biểu dân cử với cử tri, người dân. Tuy nhiên, thực tiễn tại các địa phương cho thấy vẫn còn tình trạng kiến nghị được trả lời nhưng chưa được giải quyết dứt điểm; một số văn bản trả lời còn chung chung, thiếu giải pháp và lộ trình thực hiện cụ thể. Đối với những kiến nghị kéo dài, lặp lại hoặc có sự khác biệt giữa báo cáo của cơ quan chức năng với thực tế, cơ quan dân cử cần tăng cường khảo sát, kiểm tra hiện trường, yêu cầu giải trình, chất vấn hoặc tổ chức giám sát chuyên đề khi cần thiết. Mỗi kiến nghị phải được xác định rõ trạng thái xử lý, cơ quan chịu trách nhiệm, tiến độ và kết quả cuối cùng; những nội dung chưa thể giải quyết ngay cần được giải thích rõ nguyên nhân, lộ trình cùng trách nhiệm tiếp tục theo dõi.

Đối với công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, hội nghị tập trung phân tích những khó khăn trong xử lý các vụ việc đông người, phức tạp, kéo dài; tình trạng đơn thư gửi nhiều nơi, vượt cấp, trùng lặp và việc theo dõi sau chuyển đơn ở một số nơi chưa thực chất. Các ý kiến nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tiếp nhận vụ việc sang giải quyết tận gốc vấn đề ngay tại cơ sở, gắn với tăng cường đối thoại trực tiếp của người đứng đầu và nâng cao trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền.

Từ thực tiễn hoạt động, nhiều đại biểu đề xuất chuẩn hóa quy trình tiếp công dân, phân loại, xử lý đơn thư; xây dựng hồ sơ riêng đối với vụ việc phức tạp, kéo dài; tăng cường phối hợp, xác định rõ đầu mối cung cấp thông tin và trách nhiệm theo dõi sau chuyển đơn. Qua giám sát từng vụ việc cụ thể, cơ quan dân cử cần nhận diện những bất cập mang tính hệ thống để kiến nghị hoàn thiện chính sách, pháp luật.

Một trong những nội dung trọng tâm được bàn thảo là ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác dân nguyện, giám sát. Theo đó, các cơ quan cần từng bước số hóa hồ sơ, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, kết nối thông tin về kiến nghị cử tri, đơn thư và tiến độ giải quyết giữa các đơn vị. Giải pháp này sẽ hỗ trợ phát hiện nội dung trùng lặp, cảnh báo chậm xử lý và nâng cao chất lượng lựa chọn vấn đề giám sát. Việc ứng dụng công nghệ phải hướng đến yêu cầu mỗi kiến nghị có hồ sơ theo dõi xuyên suốt, bảo đảm thông tin được cập nhật liên tục, rõ trách nhiệm, rõ kết quả xử lý, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.