Đổi mới tổ chức bộ máy và phương thức quản trị - Nhìn từ Thành phố Hồ Chí MinhBài 1: Chuyển mạnh sang nền hành chính phục vụ
Sau hơn 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, với đặc thù là đô thị lớn nhất cả nước, nhiều kết quả đạt được đã khẳng định chất lượng dịch vụ công phục vụ người dân và doanh nghiệp, chuyển mạnh từ nền hành chính quản lý sang hành chính phục vụ. Thành phố Hồ Chí Minh hiện tiếp nhận và giải quyết trên 20% tổng số hồ sơ thủ tục hành chính của cả nước; tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt trên 99,5%; hồ sơ trực tuyến đạt trên 88%; mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt trên 96%...
Hệ thống phản ánh 1022 với tỷ lệ xử lý đạt gần 99% đã từng bước xây dựng chính quyền phản hồi nhanh, nâng cao trách nhiệm giải trình và tăng cường tương tác giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp.
Chuyển đổi số - trụ cột quan trọng trong vận hành bộ máy mới
Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Thành phố Hồ Chí Minh được thực hiện trong điều kiện đặc thù của một siêu đô thị, trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ lớn nhất cả nước, với quy mô dân số rất lớn, phạm vi quản lý rộng, trình độ phát triển không đồng đều giữa các địa bàn và khối lượng công việc hành chính phát sinh rất cao.
Sau hơn 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, điểm nhấn đáng chú ý là bộ máy mới hoạt động tốt hơn, tinh gọn hơn, giảm tầng nấc trung gian và tăng cường tính chủ động của cơ sở. Chính quyền cơ sở từng bước trở thành cấp chủ động điều hành, xử lý công việc tại chỗ, nhất là trong các lĩnh vực gần dân, sát dân như thủ tục hành chính, quản lý đô thị, đất đai, xây dựng, an sinh xã hội, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp. Nhờ đó, nhiều hồ sơ, thủ tục của người dân và doanh nghiệp được tiếp nhận, xử lý nhanh hơn, kịp thời hơn, giảm thời gian chờ đợi, giảm chi phí đi lại và hạn chế tình trạng hồ sơ phải chuyển qua nhiều cấp, nhiều đầu mối.
Việc giải quyết nhanh hơn các thủ tục liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, đăng ký kinh doanh, cấp phép và hỗ trợ doanh nghiệp tạo điều kiện để các dự án được triển khai thuận lợi hơn, giảm điểm nghẽn trong quá trình chuẩn bị và thực hiện đầu tư. Qua đó, mô hình mới không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư, tăng sức hấp dẫn của Thành phố Hồ Chí Minh trong thu hút nguồn lực phát triển.
Đặc biệt, chuyển đổi số được xác định là trụ cột quan trọng trong vận hành bộ máy mới, Thành phố Hồ Chí Minh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động lãnh đạo, quản lý, điều hành; 100% văn bản chỉ đạo, điều hành được xử lý trên môi trường điện tử (trừ văn bản mật); triển khai đồng bộ các nền tảng điều hành số, họp trực tuyến, theo dõi tiến độ thực hiện nhiệm vụ và tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp; vận hành hệ thống tiếp nhận phản ánh 1022 đã giúp nâng cao đáng kể năng lực điều hành của chính quyền các cấp.
Bảo đảm điều kiện, nguồn lực thực thi
Thực tiễn vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy, quyền hạn giữa các cấp đã được phân định rõ ràng hơn, theo hướng trao quyền thực chất cho cơ sở. Thành phố thực hiện phân cấp, ủy quyền 1.008 nhiệm vụ, gồm 900 nhiệm vụ của các sở, ngành và 108 nhiệm vụ của UBND, Chủ tịch UBND thành phố cho chính quyền cấp xã; tiếp tục rà soát để phân cấp, ủy quyền thêm khoảng 410 nhiệm vụ trên 9 lĩnh vực. Thực hiện giao quyền đi đôi với giao trách nhiệm và bảo đảm điều kiện, nguồn lực thực thi; góp phần nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian giải quyết công việc và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Trách nhiệm của từng cấp, từng cá nhân ngày càng được cụ thể hóa trên cơ sở thực hiện nguyên tắc “06 rõ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền”, đã góp phần nâng cao trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân trong hệ thống chính trị. Phương thức lãnh đạo tiếp tục được đổi mới theo hướng tăng cường phân cấp, giao quyền gắn với kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực; công tác kiểm tra, giám sát từng bước chuyển từ kiểm tra việc chấp hành sang giám sát quá trình vận hành của bộ máy, kịp thời phát hiện những vướng mắc để kiến nghị hoàn thiện cơ chế.
Trong bối cảnh triển khai cuộc cải cách tổ chức bộ máy có quy mô lớn, phạm vi tác động rộng và tính chất đặc biệt phức tạp, Thành phố Hồ Chí Minh đã thể hiện rõ quyết tâm trong tổ chức thực hiện, xây dựng cơ chế điều hành tập trung, phân công rõ trách nhiệm, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện nhiệm vụ; đồng thời, thành lập các tổ công tác trực tiếp theo dõi, kiểm tra, giám sát, tháo gỡ khó khăn trong quá trình vận hành mô hình tại cơ sở. Đội ngũ cán bộ, công chức từng bước thích ứng với yêu cầu của mô hình mới; chủ động hơn trong xử lý công việc, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số, tinh thần trách nhiệm và chất lượng phục vụ Nhân dân.
Với đặc thù là đô thị lớn nhất cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh hiện tiếp nhận và giải quyết trên 20% tổng số hồ sơ thủ tục hành chính của cả nước. Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, thành phố đã cung cấp trên 2.170 dịch vụ công trực tuyến; hơn 93% thủ tục hành chính có thể thực hiện trên môi trường điện tử; tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt trên 99,5%; hồ sơ trực tuyến đạt trên 88%; mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt trên 96%. Hệ thống phản ánh 1022 với tỷ lệ xử lý đạt gần 99% đã từng bước xây dựng chính quyền phản hồi nhanh, nâng cao trách nhiệm giải trình và tăng cường tương tác giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp.
