TP. Hồ Chí Minh: Ứng dụng dữ liệu số để quản lý thực phẩm tại các chợ đầu mối

Số hóa hồ sơ, kiểm soát chặt nguồn gốc thực phẩm

TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu phát triển hệ thống chợ đầu mối theo hướng văn minh, hiện đại, an toàn, đáp ứng nhu cầu mua bán hàng hóa thiết yếu của người dân. Cùng với việc từng bước nâng cấp cơ sở vật chất, các chợ đầu mối sẽ được tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và hướng tới đáp ứng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02-30:2018/BNNPTNT.

Theo UBND thành phố, các giải pháp được triển khai đồng bộ tại toàn bộ chợ đầu mối trên địa bàn, áp dụng đối với đơn vị quản lý chợ, thương nhân kinh doanh, các tổ chức, cá nhân tham gia cung ứng, vận chuyển thực phẩm và các cơ quan liên quan.

Tất cả thực phẩm đưa vào chợ đầu mối phải có đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc và bảo đảm khả năng truy xuất theo quy định. Đơn vị quản lý chợ có trách nhiệm kiểm tra, giám sát, lưu trữ hồ sơ về an toàn thực phẩm, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng kiểm soát nguồn gốc, chất lượng hàng hóa khi cần thiết.

TP. Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý chợ đầu mối thông qua số hóa hồ sơ nguồn gốc sản phẩm và cơ sở dữ liệu thương nhân. Hệ thống dữ liệu dự kiến cập nhật các thông tin về tên sản phẩm, nơi cung cấp, mã số vùng trồng hoặc vùng nuôi, chứng nhận chất lượng, thời gian nhập hàng, đơn vị vận chuyển, kết quả kiểm tra và lấy mẫu.

Việc hình thành cơ sở dữ liệu tập trung được kỳ vọng giúp các đơn vị quản lý theo dõi xuyên suốt quá trình lưu thông hàng hóa, rút ngắn thời gian xác minh khi xảy ra vi phạm, đồng thời nâng cao hiệu quả cảnh báo và truy xuất đối với các lô hàng không bảo đảm an toàn.

Thành phố tiếp tục triển khai Đề án quản lý, nhận diện và truy xuất nguồn gốc thịt heo, thịt gia cầm, trứng gia cầm tại các chợ đầu mối. Đối với các hộ kinh doanh sản phẩm đạt chứng nhận VietGAP, GlobalGAP, OCOP, thuộc “Chuỗi thực phẩm an toàn” hoặc được sản xuất theo công nghệ cao, thành phố sẽ ưu tiên bố trí vị trí kinh doanh và xem xét giảm phí quản lý.

Cơ chế khuyến khích này nhằm tạo động lực cho thương nhân nâng cao chất lượng hàng hóa, minh bạch nguồn gốc và chuyển dần sang kinh doanh các sản phẩm được kiểm soát theo chuỗi.

Tăng lấy mẫu, xử lý nghiêm thực phẩm không an toàn

Trong năm 2026, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường lấy mẫu giám sát đối với rau, củ, quả, thịt, thủy sản và nhiều nhóm thực phẩm khác. Nội dung kiểm tra tập trung vào dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, chất cấm, vi sinh vật và các hóa chất độc hại có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Đối với các lô hàng không đáp ứng yêu cầu an toàn, cơ quan chức năng sẽ thực hiện cảnh báo, truy xuất nguồn gốc và xử lý kịp thời. Công tác thanh tra, kiểm tra cũng được tăng cường, nhất là vào các dịp cao điểm tiêu thụ thực phẩm như lễ, Tết; các cơ sở vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm và công khai theo quy định.

Bên cạnh kiểm soát chất lượng hàng hóa, các chợ đầu mối phải nâng cao điều kiện vệ sinh môi trường, xử lý nước thải, thu gom rác thải đúng quy định và xây dựng tiêu chuẩn vệ sinh nội bộ cho từng khu vực kinh doanh. Hoạt động tiêu độc, khử trùng, kiểm soát côn trùng và động vật gây hại phải được thực hiện thường xuyên, đồng thời bảo đảm đầy đủ các điều kiện về phòng cháy, chữa cháy.

Thành phố cũng yêu cầu nâng cao trách nhiệm của đơn vị quản lý chợ và thương nhân trong việc tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm; đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn nhận diện sản phẩm an toàn và chủ động phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện hàng hóa không rõ nguồn gốc hoặc có dấu hiệu vi phạm.

Việc kiểm soát chặt nguồn gốc, chất lượng thực phẩm tại các chợ đầu mối được xác định là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, ổn định thị trường và từng bước hình thành hệ thống phân phối thực phẩm an toàn, minh bạch trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.