TP. Hồ Chí Minh: Siết kiểm soát an toàn thực phẩm tại các chợ đầu mối

Kiểm soát nguồn hàng từ đầu vào

Đoàn giám sát của Thường trực HĐND TP. Hồ Chí Minh do Phó Chủ tịch HĐND thành phố Huỳnh Thanh Nhân làm Trưởng đoàn vừa giám sát thực tế và làm việc tại Chợ đầu mối Nông sản Thực phẩm Hóc Môn. Hoạt động nằm trong chương trình giám sát chuyên đề về công tác quản lý nhà nước đối với an toàn thực phẩm trên địa bàn thành phố.

Với diện tích hơn 96.500m² và lượng hàng hóa lưu thông lớn, Chợ đầu mối Hóc Môn giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng nông sản, thực phẩm cho thành phố. Tuy nhiên, sau hơn 20 năm hoạt động liên tục, nhiều hạng mục hạ tầng đã xuống cấp, đặt ra yêu cầu đầu tư, cải tạo để đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn về an toàn thực phẩm.

Theo Công ty TNHH Quản lý và Kinh doanh Chợ đầu mối Nông sản Thực phẩm Hóc Môn, đơn vị đã chủ động đầu tư nâng cấp một số hạng mục, duy trì 40 kho lạnh đạt chuẩn. Tuy nhiên, để cải tạo đồng bộ hạ tầng kỹ thuật theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02-30:2018/BNNPTNT cần nguồn lực tương đối lớn và lộ trình đầu tư dài hạn.

Trong điều kiện đó, công tác kiểm soát an toàn thực phẩm được duy trì thường xuyên. Toàn bộ thương nhân đã ký cam kết hoặc được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, thực hiện ghi chép mua bán theo nguyên tắc “một bước trước - một bước sau” nhằm phục vụ truy xuất nguồn gốc.

Hàng hóa được kê trên pallet hoặc bàn inox cách mặt đất theo quy định; thịt heo được vận chuyển bằng phương tiện chuyên dụng và thực hiện khử trùng. Chợ cũng duy trì lấy mẫu xét nghiệm nhanh định kỳ, vận hành trạm xử lý nước thải công suất 320m³/ngày đêm và tổ chức thu gom rác hai lần mỗi ngày, không để tồn đọng qua đêm.

Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế, Đoàn giám sát nhận thấy vẫn còn những vấn đề cần xử lý. Trong đó, hoạt động buôn bán tự phát, lấn chiếm lòng, lề đường xung quanh chợ diễn biến phức tạp. Hàng hóa tại những khu vực này tiềm ẩn nguy cơ không rõ nguồn gốc, đồng thời gây khó khăn cho việc kiểm soát đồng bộ an toàn thực phẩm.

Vệ sinh môi trường cũng là vấn đề cần tiếp tục chấn chỉnh khi một bộ phận thương nhân chưa có ý thức đầy đủ trong thu gom, xử lý chất thải, còn xảy ra tình trạng xả rác và ứ đọng nước thải trong quá trình sơ chế, kinh doanh.

Đáng chú ý, từ kết quả giám sát, Phó Chủ tịch HĐND TP. Hồ Chí Minh Huỳnh Thanh Nhân đặt vấn đề phải kiểm soát sâu hơn ở khâu nguồn gốc. Không chỉ kiểm tra khi thực phẩm đã vào chợ, công tác quản lý cần hướng tới nơi cung cấp, vùng nuôi trồng, đánh bắt thủy sản, chăn nuôi gia súc, gia cầm cũng như quá trình sơ chế ban đầu.

Yêu cầu này cho thấy kiểm soát an toàn thực phẩm tại chợ đầu mối không thể tách rời quản lý toàn bộ chuỗi cung ứng. Khi lượng hàng hóa tập trung lớn và đến từ nhiều địa bàn, khả năng truy xuất từ nơi sản xuất đến điểm phân phối trở thành điều kiện quan trọng để phát hiện, ngăn chặn sớm thực phẩm không bảo đảm chất lượng.

Xử lý nghiêm vi phạm an toàn thực phẩm

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Huỳnh Thanh Nhân ghi nhận những nỗ lực của đơn vị quản lý Chợ đầu mối Hóc Môn trong duy trì chuỗi cung ứng nông sản, thực phẩm cho thành phố, đồng thời yêu cầu tiếp tục nâng chất lượng quản lý tương xứng với vai trò của một chợ đầu mối lớn.

Trước hết, Ban Quản lý chợ cần yêu cầu thương nhân niêm yết giá công khai, minh bạch thông tin về nguồn gốc sản phẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm tra và truy xuất khi phát sinh vấn đề về chất lượng, an toàn thực phẩm.

Thực hiện các chủ trương của Trung ương và thành phố về tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm, Phó Chủ tịch HĐND thành phố yêu cầu cơ quan chức năng và đơn vị quản lý chợ nâng cao trách nhiệm, tăng thanh tra, kiểm tra, nhất là kiểm tra đột xuất.

Đối với hành vi kinh doanh thực phẩm không bảo đảm an toàn, hàng giả, hàng hóa không rõ nguồn gốc hoặc vi phạm vệ sinh môi trường, quan điểm được đặt ra là phải xử lý nghiêm, công khai theo quy định. Việc xử lý không chỉ nhằm khắc phục từng trường hợp cụ thể mà còn phải tạo sức răn đe, nâng ý thức tuân thủ của các chủ thể kinh doanh.

Cùng với kiểm soát hàng hóa, vấn đề hạ tầng cần được giải quyết theo lộ trình. Các đơn vị liên quan được yêu cầu triển khai kế hoạch của UBND thành phố về kiểm tra, quản lý chợ đầu mối; xây dựng phương án đầu tư, cải tạo những hạng mục xuống cấp, tăng tần suất tiêu độc, khử trùng và nâng trách nhiệm của thương nhân trong thu gom rác, xử lý nước thải.

Đối với khu vực xung quanh chợ, cần tăng phối hợp giữa chính quyền địa phương, Công an, lực lượng Quản lý thị trường và các đơn vị liên quan để xử lý hoạt động kinh doanh tự phát, qua đó hạn chế khoảng trống trong quản lý nguồn hàng.

Từ thực tế Chợ đầu mối Hóc Môn, yêu cầu đặt ra đối với quản lý an toàn thực phẩm không chỉ là tăng số cuộc kiểm tra tại điểm bán mà phải kiểm soát xuyên suốt chuỗi cung ứng, từ nguồn sản xuất, sơ chế đến vận chuyển và phân phối. Đồng thời, việc nâng cấp hạ tầng và xử lý hoạt động kinh doanh tự phát xung quanh chợ cần được thực hiện đồng bộ, tạo nền tảng để các chợ đầu mối thực sự trở thành “cửa kiểm soát” an toàn thực phẩm trước khi hàng hóa đến với người tiêu dùng thành phố.