TP. Hồ Chí Minh: Mở rộng không gian phát triển từ quy hoạch mới
TP. Hồ Chí Minh đẩy nhanh lập quy hoạch tổng thể hơn 6.700km² sau hợp nhất, đồng thời đề xuất nhiều cơ chế đặc thù về quy hoạch, giao thông, nhà ở xã hội và chỉnh trang đô thị để thúc đẩy tăng trưởng.
Khẩn trương hoàn thiện quy hoạch tổng thể sau hợp nhất
Theo Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh Trương Trung Kiên, thành phố đang khẩn trương lập đồ án quy hoạch tổng thể trên diện tích hơn 6.700km² sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính.
Đây là đồ án quy hoạch có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của thành phố, định hướng phát triển đến năm 2050, tầm nhìn 100 năm và lần đầu tiên tích hợp quy hoạch kinh tế - xã hội, quy hoạch không gian đô thị và quy hoạch sử dụng đất trong một đồ án thống nhất.
Trên cơ sở cơ chế đặc thù được Quốc hội cho phép tại Nghị quyết số 260, dự kiến đến ngày 30/10, UBND TP. Hồ Chí Minh sẽ trực tiếp phê duyệt đồ án thay vì phải trình Thủ tướng Chính phủ như trước đây.
Quy hoạch được xây dựng bám sát định hướng của Bộ Chính trị, lấy 10 trục động lực và 5 hành lang phát triển làm khung định hướng cho không gian phát triển mới của thành phố. Hiện đồ án đang được lấy ý kiến tại 168 xã, phường, đặc khu trước khi trình thẩm định trong tháng 8.
Một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay là việc đồng bộ cơ sở dữ liệu từ hơn 4.000 đồ án quy hoạch đang tồn tại riêng lẻ. Để bảo đảm tiến độ, thành phố đang đẩy mạnh số hóa toàn bộ dữ liệu bằng nguồn kinh phí xã hội hóa, đồng thời kiến nghị cho phép lập đồng thời các quy hoạch chuyên ngành như quy hoạch hạ tầng kỹ thuật và quy hoạch không gian ngầm thay vì phải chờ hoàn thành quy hoạch tổng thể.
Theo Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, quy hoạch không gian ngầm sẽ được tích hợp trong quy hoạch chung cũng như dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Thành phố cũng kiến nghị bổ sung quy định trao thẩm quyền chủ động ban hành chính sách phát triển không gian ngầm nhằm tạo cơ sở pháp lý để triển khai các công trình ngầm và tháo gỡ những tồn tại kéo dài trong quá trình phát triển đô thị.
Khơi thông hạ tầng, tạo nền tảng phát triển đô thị bền vững
Cùng với công tác quy hoạch, TP. Hồ Chí Minh đang tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, phát triển nhà ở xã hội và chỉnh trang đô thị nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh Trần Quang Lâm, toàn thành phố hiện còn 28 điểm có nguy cơ ùn tắc giao thông thường xuyên. Để xử lý căn cơ, HĐND thành phố đã thông qua chủ trương bố trí vốn thực hiện 46 dự án giao thông cửa ngõ đến năm 2030; đồng thời dự kiến triển khai xây dựng 6 cầu thép trong giai đoạn 2027-2028.
Đối với giao thông công cộng, thành phố tiếp tục tái cơ cấu mạng lưới xe buýt theo hướng xanh, thân thiện môi trường. Hiện gần 73% số xe buýt đã chuyển sang sử dụng điện và thành phố đặt mục tiêu đến đầu năm 2027 toàn bộ xe buýt nội đô sẽ vận hành bằng điện. Việc miễn phí vé xe buýt thời gian qua cũng góp phần đưa lượng hành khách tăng khoảng 30-33% so với cùng kỳ năm 2025.
Để hoàn thành mục tiêu phát triển khoảng 200km đường sắt đô thị theo định hướng của Bộ Chính trị, Sở Xây dựng cho rằng cần đổi mới phương thức triển khai theo hướng đồng bộ, rút ngắn quy trình chuẩn bị đầu tư nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Trong lĩnh vực nhà ở, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu phát triển gần 200.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Để tháo gỡ những điểm nghẽn về quỹ đất và thủ tục đầu tư, thành phố kiến nghị đưa vào dự thảo Luật Đô thị đặc biệt các cơ chế đột phá như miễn, giảm tiền sử dụng đất, chỉ định nhà đầu tư đối với một số dự án và áp dụng cơ chế giao thầu đối với các công trình trọng điểm do Thành ủy quyết định.
Song song với đó, chương trình chỉnh trang đô thị tiếp tục được mở rộng với mục tiêu nâng số lượng nhà trên và ven kênh, rạch cần di dời từ 20.000 lên 40.000 căn. Thành phố đã rà soát hơn 300 tuyến kênh, rạch để xây dựng phương án đầu tư phù hợp; trong đó các dự án quy mô dưới 3.000 tỷ đồng sẽ sử dụng vốn đầu tư công, còn các dự án lớn sẽ ưu tiên triển khai theo phương thức đối tác công - tư (PPP), kết hợp khai thác quỹ đất hai bên hành lang sông.
Để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, Sở Xây dựng cũng kiến nghị tách công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng thành dự án độc lập, tận dụng các quy định mới của Luật Quy hoạch để rút ngắn thời gian thẩm định, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao hiệu quả điều hành tiến độ của các chủ đầu tư.
