TP. Hồ Chí Minh: Kiến tạo thị trường cho công nghiệp văn hóa phát triển

Công nghiệp văn hóa mở rộng không gian phát triển

Theo Báo cáo sơ kết kết quả hoạt động văn hóa, thể thao 9 tháng đầu năm 2026; nhiệm vụ, giải pháp phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa và hoạt động văn hóa, thể thao gắn với kích cầu tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế của Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh, công nghiệp văn hóa đang cho thấy tiềm năng trở thành động lực tăng trưởng kinh tế. Lĩnh vực này góp phần tạo việc làm, mở rộng thị trường dịch vụ và thúc đẩy tiêu dùng.

Hiện thành phố có khoảng 17.670 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, tạo việc làm cho gần 97.000 lao động. Các ngành công nghiệp văn hóa duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 14% mỗi năm, đóng góp khoảng 5,7% GRDP, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ đóng góp lên 7–7,2% vào năm 2030.

Những kết quả này cho thấy văn hóa không chỉ đáp ứng nhu cầu hưởng thụ tinh thần mà còn từng bước hình thành nguồn lực kinh tế, tạo giá trị gia tăng từ hoạt động sáng tạo, sản xuất nội dung và cung ứng dịch vụ.

Đáng chú ý, lĩnh vực nội dung số, giải trí, truyền thông tiếp tục phát triển với sự tham gia của những doanh nghiệp lớn như VNG, DatVietVAC, Yeah1. Sự hình thành những hệ sinh thái nội dung số, sản phẩm giải trí có khả năng thương mại hóa đã mở rộng thị trường công nghiệp văn hóa, từng bước khai thác giá trị tài sản trí tuệ.

Bên cạnh nội dung số, hệ thống di sản, bảo tàng, thiết chế văn hóa cũng tạo dư địa phát triển sản phẩm du lịch, dịch vụ trải nghiệm. Trong 9 tháng đầu năm 2026, những bảo tàng trực thuộc Sở Văn hóa và Thể thao đón hơn 2,76 triệu lượt khách, tăng so với cùng kỳ năm trước.

Thành phố tiếp tục phát triển hệ thống Không gian văn hóa Hồ Chí Minh, đẩy mạnh số hóa tài liệu, hiện vật, ứng dụng công nghệ tại những thiết chế văn hóa. Đây là cơ sở để mở rộng khả năng tiếp cận của người dân, đồng thời đổi mới phương thức giới thiệu, khai thác giá trị di sản.

Tuy nhiên, để những lợi thế sẵn có thực sự chuyển hóa thành nguồn lực phát triển, hoạt động văn hóa cần được kết nối chặt chẽ hơn với thị trường, doanh nghiệp và nhu cầu của người tiêu dùng.

Từ sản phẩm giải trí, nội dung số đến di sản, nghệ thuật biểu diễn, dư địa tăng trưởng không chỉ nằm ở số lượng hoạt động được tổ chức mà còn ở khả năng hình thành sản phẩm đặc trưng, có sức cạnh tranh và tạo nguồn thu bền vững.

Hoàn thiện cơ chế, hình thành hệ sinh thái sáng tạo

Để công nghiệp văn hóa phát triển tương xứng với tiềm năng, TP. Hồ Chí Minh xác định hoàn thiện thể chế, đầu tư hạ tầng và huy động nguồn lực xã hội là những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Theo Sở Văn hóa và Thể thao, thành phố đang điều chỉnh Đề án phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2030; đồng thời nghiên cứu cơ chế phát triển kinh tế ban đêm, hình thành trung tâm, cụm, khu công nghiệp văn hóa.

Một trong những định hướng đáng chú ý là nghiên cứu quy hoạch Tổ hợp Phim trường quốc tế TP. Hồ Chí Minh, hướng tới phát triển hạ tầng phục vụ sản xuất phim, nội dung số và những hoạt động sáng tạo có khả năng thu hút đầu tư.

Cùng với đó, thành phố triển khai những định hướng phát triển nền tảng số âm nhạc, Bảo tàng số Âm nhạc Việt Nam, khai thác Nhà hát Xiếc và Biểu diễn đa năng Phú Thọ nhằm đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường dịch vụ văn hóa.

Về cơ chế, chính sách, Sở Văn hóa và Thể thao tập trung tham mưu hoàn thiện những nghị quyết chuyên đề, đồng thời xây dựng Đề án Quỹ Phát triển Văn hóa - Nghệ thuật theo mô hình công - tư.

Thành phố cũng nghiên cứu chính sách đặc thù về đào tạo, bồi dưỡng, đãi ngộ tài năng văn hóa, nghệ thuật, thể thao. Đây là những điều kiện cần thiết để phát triển nguồn nhân lực sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thu hút nguồn lực đầu tư.

Song song với phát triển sản phẩm, thành phố tiếp tục khai thác giá trị kinh tế từ những sự kiện văn hóa, thể thao quy mô lớn. Liên hoan Âm nhạc Quốc tế TP. Hồ Chí Minh lần thứ 6 (Hò Dô 2026) được định hướng nâng tầm thương hiệu, gắn hoạt động nghệ thuật với kích cầu tiêu dùng, phát triển du lịch.

Đặc biệt, việc đăng cai chính Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026 được kỳ vọng tạo thêm cơ hội thúc đẩy thương mại, lưu trú, dịch vụ, đồng thời quảng bá hình ảnh thành phố.

Bên cạnh đó, những công trình văn hóa, thể thao trọng điểm như Bảo tàng TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Nghệ thuật truyền thống, Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc tiếp tục được rà soát, chuẩn bị đầu tư.

Từ những định hướng trên, yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng quy mô hoạt động văn hóa mà còn phải tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư, phát triển sản phẩm sáng tạo và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ.

Chuyển hóa tài nguyên văn hóa thành giá trị kinh tế, kết nối sáng tạo với thị trường và tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế, hạ tầng sẽ là những yếu tố quan trọng để TP. Hồ Chí Minh mở rộng dư địa tăng trưởng, từng bước đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực phát triển bền vững.