TP. Hồ Chí Minh: Gắn kết thể chế, quy hoạch và nguồn lực phát triển văn hóa, thể thao đô thị
Hội thảo tập trung nhận diện những điểm giao thoa, khoảng trống chính sách giữa Luật Phát triển đô thị và dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; đồng thời trao đổi giải pháp gắn kết thể chế, quy hoạch không gian, khai thác nguồn lực và đổi mới phương thức quản lý, nhằm thúc đẩy phát triển văn hóa, thể thao đô thị bền vững.
Sáng 5/11, Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội thảo khoa học “Phát triển văn hóa, thể thao trong đô thị: từ cơ chế, chính sách của Luật Phát triển đô thị và dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đến thực tiễn các địa phương”.
Phát biểu đề dẫn hội thảo, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh Lê Văn Thái nhấn mạnh, văn hóa và thể thao không chỉ đáp ứng nhu cầu thụ hưởng, sáng tạo của người dân mà còn góp phần nâng cao sức hấp dẫn, năng lực cạnh tranh và khẳng định bản sắc của mỗi đô thị. Vì vậy, phát triển các lĩnh vực này cần được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với quy hoạch không gian, hoàn thiện thể chế và huy động nguồn lực.
Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố, TP. Hồ Chí Minh hiện có quy mô dân số hơn 14 triệu người. Lĩnh vực văn hóa đang từng bước khẳng định vai trò trong cơ cấu kinh tế thành phố, với tỷ lệ doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa chiếm 7,4% tổng số doanh nghiệp, đóng góp khoảng 7,5% GDP. Thành phố hướng tới mục tiêu nâng tỷ trọng đóng góp của công nghiệp văn hóa lên 7 - 8% vào năm 2030.
Tuy nhiên, không gian và hạ tầng phục vụ hoạt động văn hóa, thể thao chưa tương xứng với quy mô phát triển đô thị; thiết chế văn hóa, thể thao ở cơ sở còn thiếu, nguồn lực đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu. Một trong những nguyên nhân cốt lõi là sự thiếu kết nối giữa quy hoạch hạ tầng đô thị với cơ chế phát triển hệ sinh thái văn hóa, thể thao.
Từ thực tiễn này, hội thảo tập trung trao đổi về mối quan hệ giữa Luật Phát triển đô thị và dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, nhất là khả năng phối hợp, bổ trợ giữa các cơ chế, chính sách khi triển khai tại địa phương.
Qua nghiên cứu, đối sánh bước đầu, hai dự án luật có sự tương hỗ về định hướng nhưng cũng đặt ra những nội dung cần tiếp tục làm rõ. Trong đó, Luật Phát triển đô thị giữ vai trò định hướng về quy hoạch, không gian, sử dụng đất, khai thác không gian ngầm và phân bổ nguồn lực; dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa tập trung thiết kế các cơ chế vận hành, mở rộng thị trường và phát triển sản phẩm sáng tạo.
Một số vấn đề cần được nghiên cứu như: nguyên tắc áp dụng khi có các cơ chế thuận lợi hơn; phân định thẩm quyền khi phát sinh khác biệt trong quá trình thực hiện; thẩm quyền công nhận, ban hành chính sách ưu đãi đối với các tổ hợp, cụm, khu sáng tạo văn hóa; các chỉ tiêu quy hoạch, thiết chế văn hóa và yêu cầu bố trí không gian phù hợp với đặc thù đô thị.
Đáng chú ý, các quy định về thể thao cũng cần được quan tâm đồng bộ. Luật Phát triển đô thị đặt vấn đề về các chỉ tiêu văn hóa, thể thao và xác định một số lĩnh vực thể thao có khả năng thu hút nhà đầu tư chiến lược. Trong khi đó, dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa hiện chủ yếu tập trung vào các phân ngành công nghiệp văn hóa, chưa đề cập đầy đủ đến hạ tầng thể thao cũng như không gian phục vụ sự kiện văn hóa, biểu diễn quy mô lớn, bảo tàng đô thị và các hoạt động kinh tế ban đêm.
Tại hội thảo, Ban tổ chức đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý tập trung trao đổi bốn nhóm vấn đề: hoàn thiện thể chế, bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật; đổi mới quy hoạch, tổ chức không gian văn hóa, thể thao đô thị; khai thác hiệu quả tài sản công, huy động nguồn lực xã hội; đề xuất giải pháp triển khai phù hợp với thực tiễn TP. Hồ Chí Minh và các địa phương.
Trong đó, cần nghiên cứu cơ chế phối hợp, áp dụng chính sách thuận lợi cho địa phương; khai thác hợp lý không gian ngầm, không gian đa năng và các công trình phục vụ nhiều mục đích; chuyển đổi mô hình hoạt động tại các cơ sở văn hóa, thể thao gắn với nhiệm vụ công và yêu cầu khai thác bền vững. Đồng thời, chú trọng ứng dụng bản đồ số, xây dựng dữ liệu dùng chung và làm rõ thẩm quyền của HĐND, UBND thành phố trong triển khai các chính sách đặc thù.
Theo Ban tổ chức, phát triển văn hóa, thể thao trong đô thị là nhiệm vụ có tính chiến lược, đòi hỏi sự gắn kết giữa quy hoạch không gian, hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực và đổi mới phương thức quản lý. Mục tiêu không chỉ là xây dựng thêm các công trình mà quan trọng hơn là bảo đảm các thiết chế được bố trí hợp lý, vận hành hiệu quả, phục vụ tốt nhu cầu của người dân và đóng góp vào sự phát triển bền vững của đô thị. Các ý kiến tại hội thảo sẽ được tổng hợp, nghiên cứu, phục vụ công tác hoàn thiện chính sách và kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền.
