TP. Đồng Nai: Không để đầu cơ đất cản tiến độ Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh

Mở trục phát triển chiến lược ven sông

Đồng Nai đang chuyển mạnh tư duy phát triển đô thị, từ chủ yếu dựa trên các tuyến giao thông hiện hữu sang khai thác lợi thế của hệ thống sông và không gian ven sông, trong đó sông Đồng Nai giữ vai trò trung tâm về sinh thái, văn hóa, cảnh quan và phát triển đô thị.

Định hướng này nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 16-NQ/TW ngày 21/7/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065, với yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, quy hoạch thành phố theo tầm nhìn dài hạn, khai thác hiệu quả hệ thống sông và hệ sinh thái tự nhiên làm trục cảnh quan chủ đạo.

Trong tổng thể đó, Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh được xác định là một trong những công trình hạ tầng quan trọng, tạo động lực tổ chức lại không gian phát triển dọc sông Đồng Nai.

Tuyến đường trước đây là Hương lộ 2, có điểm đầu tiếp giáp Quốc lộ 51, điểm cuối kết nối cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây; chiều dài khoảng 15,5km, rộng 60m, đi qua Long Hưng, Tam Phước và An Phước, kết nối qua cầu Vàm Cái Sứt. Trên cơ sở quy mô và ý nghĩa của công trình, HĐND thành phố đã ban hành nghị quyết đổi tên Hương lộ 2 thành Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh.

Điểm đáng chú ý, dự án không chỉ dừng ở việc xây dựng một tuyến giao thông. Cùng với đầu tư đại lộ, thành phố định hướng tổ chức lại quỹ đất xung quanh, hình thành các khu chức năng đô thị, thương mại, dịch vụ, tài chính; qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo thêm nguồn lực tái đầu tư kết cấu hạ tầng.

Thực tế cho thấy, những dự án giao thông lớn thường tạo ra giá trị gia tăng đáng kể cho quỹ đất hai bên tuyến. Nếu chỉ giải phóng mặt bằng đủ để làm đường, trong khi khu vực xung quanh tiếp tục phát triển manh mún, phần giá trị tăng thêm từ đầu tư hạ tầng khó được chuyển hóa thành nguồn lực phục vụ phát triển chung.

Vì vậy, Đồng Nai lựa chọn cách tiếp cận gắn đầu tư hạ tầng với tổ chức lại không gian và quỹ đất, hướng tới đồng thời ba mục tiêu: hoàn thiện mạng lưới giao thông; kiểm soát quy hoạch, kiến trúc đô thị; khai thác hợp lý nguồn lực đất đai để tái đầu tư phát triển.

Khi hoàn thành, Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh được kỳ vọng tăng khả năng kết nối giữa Quốc lộ 51 với cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, đồng thời mở ra dư địa phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ dọc sông Đồng Nai.

Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phục vụ dự án đã được UBND thành phố phê duyệt tại Quyết định số 1608/QĐ-UBND ngày 22/4/2026. Giá đất nông nghiệp tại Long Hưng, Tam Phước và An Phước được xác định trung bình khoảng 3 tỷ đồng/ha. Những trường hợp đủ điều kiện còn được xem xét hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất, chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm và các chính sách khác theo quy định.

Không để đầu cơ, chờ giá làm chậm dự án

Cùng với những kỳ vọng về hạ tầng, khu vực triển khai Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh cũng xuất hiện tình trạng mua gom đất với kỳ vọng giá bất động sản tăng theo quy hoạch.

Phần lớn diện tích trong khu vực dự án là đất nông nghiệp, nhưng có những diện tích đã ngừng canh tác, thậm chí bỏ hoang. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải xác định chính xác đối tượng chịu ảnh hưởng khi Nhà nước thu hồi đất, bởi tác động đối với người trực tiếp sản xuất nông nghiệp khác với người mua đất nhằm đầu tư, chờ tăng giá.

Đối với hộ trực tiếp sản xuất, thu hồi đất có thể ảnh hưởng đến việc làm, thu nhập và sinh kế lâu dài. Trong khi đó, với người mua gom đất chờ tăng giá, đất chủ yếu được xem như một khoản đầu tư. Nếu không phân loại đúng đối tượng, chính sách hỗ trợ vốn dành cho người phải chuyển đổi nghề nghiệp, sinh kế có nguy cơ không đến đúng người cần hỗ trợ.

Do đó, lãnh đạo UBND thành phố yêu cầu các cơ quan chức năng rà soát kỹ nguồn gốc, quá trình quản lý, sử dụng đất và điều kiện thực tế của từng trường hợp.

Việc hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất, đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm phải căn cứ đúng đối tượng, điều kiện theo quy định. Trường hợp không đáp ứng điều kiện hưởng hỗ trợ vẫn được bồi thường và giải quyết đầy đủ các quyền lợi hợp pháp tương ứng theo quy định pháp luật.

Việc phân loại này nhằm bảo đảm công bằng và đúng mục tiêu chính sách. Những hộ đang trực tiếp sản xuất nông nghiệp, phụ thuộc vào đất để tạo thu nhập là nhóm chịu tác động trực tiếp, lâu dài khi đất bị thu hồi và cần được ưu tiên hỗ trợ ổn định cuộc sống, chuyển đổi sinh kế.

Ở chiều ngược lại, tình trạng đầu cơ, mua gom đất với kỳ vọng hưởng chênh lệch từ quy hoạch có thể tạo thêm áp lực cho giải phóng mặt bằng. Tâm lý chờ mức bồi thường cao hơn, kéo dài thời gian bàn giao đất có nguy cơ trở thành điểm nghẽn, ảnh hưởng tiến độ dự án.

Quan điểm của thành phố là bảo đảm đầy đủ quyền, lợi ích hợp pháp của người có đất bị thu hồi, nhưng không để hoạt động đầu cơ hoặc tâm lý chờ giá làm chậm những công trình phục vụ lợi ích chung.

Với các trường hợp chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng, chính quyền tiếp tục tuyên truyền, vận động, đối thoại và giải quyết đầy đủ quyền lợi hợp pháp. Tuy nhiên, sau khi thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục, bảo đảm quyền lợi và tổ chức vận động, đối thoại mà người sử dụng đất vẫn không chấp hành quyết định thu hồi, cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện các biện pháp theo quy định, kể cả cưỡng chế thu hồi đất khi đủ điều kiện pháp luật.

Yêu cầu đặt ra là hài hòa giữa bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người dân với bảo đảm kỷ cương và tiến độ các công trình trọng điểm.

Từ góc độ này, Đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh không chỉ là một dự án giao thông mà còn thể hiện cách tiếp cận mới trong tổ chức không gian phát triển của Đồng Nai: lấy hạ tầng chiến lược làm động lực, gắn quy hoạch với tái thiết đô thị và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

Chủ động quỹ đất, giải quyết thỏa đáng quyền lợi của người dân, nhất là người trực tiếp sản xuất nông nghiệp, đồng thời tách bạch với hoạt động mua gom, đầu cơ chờ tăng giá sẽ là điều kiện quan trọng để Đồng Nai đẩy nhanh tái thiết không gian ven sông.

Qua đó, thành phố hướng tới tổ chức không gian phát triển mở, đa trung tâm, đa cực, đa tầng; gắn kết đồng bộ quy hoạch, hạ tầng chiến lược với nguồn lực đất đai, tạo nguồn tái đầu tư và từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới có sức cạnh tranh, lan tỏa đối với vùng và cả nước.