Tôn trọng bản quyền để phát triển không gian sáng tạo bền vững

Là DJ hoạt động trong lĩnh vực nhạc điện tử, Kim Chol có nhiều trải nghiệm thực tế với việc sử dụng, phối khí và khai thác các tác phẩm âm nhạc. Theo anh, tôn trọng và tuân thủ bản quyền không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là điều kiện để người làm nhạc phát triển bền vững, chuyên nghiệp.

Ranh giới giữa sáng tạo và vi phạm đôi khi rất mong manh

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của các nền tảng trực tuyến, việc tiếp cận và khai thác các tác phẩm âm nhạc trở nên thuận lợi hơn. Tuy nhiên, đi cùng với đó là nguy cơ gia tăng vi phạm quyền tác giả và các quyền liên quan nếu người sử dụng không nắm rõ quy định pháp luật.

Từ góc nhìn của người trực tiếp hoạt động trong lĩnh vực nhạc điện tử, Kim Chol cho rằng nhận thức về bản quyền trong cộng đồng làm nghề đã có nhiều chuyển biến tích cực. Theo anh, những tranh luận xoay quanh việc sử dụng, phối lại hay khai thác tác phẩm đã góp phần nâng cao ý thức tôn trọng quyền tác giả.

“Trong EDM, ranh giới giữa sáng tạo và vi phạm đôi khi rất mong manh”, nam DJ chia sẻ, đồng thời cho biết nếu trước đây nhiều người chủ yếu tập trung vào yếu tố kỹ thuật hay hiệu ứng nghệ thuật thì hiện nay, việc khai thác một tác phẩm còn đòi hỏi sự hiểu biết về khía cạnh pháp lý. Việc sử dụng một phần hay chỉnh sửa tác phẩm có sẵn chưa chắc đã tạo thành một sản phẩm độc lập về mặt quyền tác giả.

“Việc remix hay sử dụng lại một tác phẩm không còn đơn thuần là vấn đề kỹ thuật hay sáng tạo, mà còn là câu chuyện về trách nhiệm đối với quyền lợi của tác giả và chủ sở hữu tác phẩm”, anh cho biết.

Từ góc nhìn thực tiễn, DJ Kim Chol nhận định vẫn còn không ít nghệ sĩ trẻ chưa thực sự quan tâm đúng mức đến các quy định về quyền sở hữu trí tuệ. Nhiều trường hợp vi phạm xuất phát từ sự thiếu hiểu biết hơn là cố ý xâm phạm quyền tác giả.

“Có thể nhiều người không cố tình làm sai, nhưng việc không hiểu luật hay không tìm hiểu kỹ về bản quyền sẽ tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Người làm nghề cần chủ động trang bị kiến thức để bảo vệ chính mình cũng như tôn trọng công sức sáng tạo của người khác”, anh nhấn mạnh.

Theo anh, việc tìm hiểu các quy định pháp luật về bản quyền cần được xem là một phần của quá trình phát triển nghề nghiệp. Đây không chỉ là yêu cầu đối với người làm nghề mà còn góp phần hình thành văn hóa tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ trong cộng đồng sáng tạo.

Tuân thủ bản quyền không phải là rào cản của sáng tạo

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, việc bảo vệ quyền tác giả được xem là một trong những nền tảng quan trọng để khuyến khích đổi mới sáng tạo và nâng cao sức cạnh tranh của thị trường văn hóa, nghệ thuật.

Khi quyền lợi của người sáng tạo được bảo đảm, các nghệ sĩ sẽ có thêm động lực đầu tư cho những sản phẩm chất lượng, đồng thời hạn chế tình trạng khai thác, sử dụng tác phẩm khi chưa được sự cho phép của chủ sở hữu.

Đáng chú ý, từ ngày 1/7/2026, việc áp dụng biểu mức tiền bản quyền đối với hoạt động sử dụng âm nhạc trong kinh doanh sẽ được quy định cụ thể hơn. Động thái này cho thấy yêu cầu tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ ngày càng được đề cao, góp phần xây dựng môi trường sáng tạo, kinh doanh minh bạch và công bằng hơn. Trong bối cảnh đó, việc nâng cao nhận thức và chủ động tuân thủ các quy định về bản quyền không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là yêu cầu tất yếu đối với mỗi cá nhân, tổ chức tham gia hoạt động sáng tạo và khai thác các sản phẩm âm nhạc.

“Việc thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ liên quan đến bản quyền không nên được nhìn nhận là rào cản đối với hoạt động sáng tạo. Ngược lại, đây là yếu tố góp phần tạo dựng môi trường cạnh tranh công bằng, minh bạch và chuyên nghiệp hơn”, DJ Kim Chol nhấn mạnh

Chia sẻ với các DJ và producer trẻ, anh cho rằng bên cạnh việc trau dồi chuyên môn, kỹ năng biểu diễn và sản xuất âm nhạc, việc chủ động tìm hiểu kiến thức pháp lý ngay từ đầu là điều cần thiết để tránh những sai sót không đáng có trong quá trình hành nghề.

Đặc biệt, giá trị cốt lõi của người nghệ sĩ vẫn nằm ở khả năng tạo ra dấu ấn riêng thông qua các sản phẩm mang bản sắc cá nhân. Thay vì phụ thuộc vào việc khai thác những thành quả sáng tạo sẵn có, người làm nghề cần đầu tư nhiều hơn cho tư duy đổi mới và năng lực sáng tạo của chính mình.

“Tuân thủ bản quyền không phải là rào cản của sáng tạo. Ngược lại, đó là cách để người làm nghề khẳng định sự chuyên nghiệp và tôn trọng những giá trị mà cộng đồng sáng tạo đã tạo dựng”, DJ Kim Chol chia sẻ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số tác động ngày càng sâu rộng đến lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, việc hoàn thiện chính sách pháp luật về sở hữu trí tuệ và nâng cao ý thức tuân thủ trong cộng đồng sáng tạo có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm môi trường phát triển lành mạnh, công bằng và bền vững cho ngành công nghiệp âm nhạc.