Tiếp tục hoàn thiện mô hình tăng trưởng mới cho Thủ đô

Báo cáo tại buổi làm việc, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội Nguyễn Việt Hùng nhận định, mục tiêu tăng trưởng GRDP khoảng 11% trong năm 2026 của Thủ đô là khả thi nếu khai thác hiệu quả các cơ chế, chính sách mới của Luật Thủ đô năm 2026 và phát huy được hiệu ứng lan tỏa giữa các ngành kinh tế. Báo cáo được xây dựng trên cơ sở mô hình cân đối liên ngành, qua đó đánh giá năng lực truyền dẫn chính sách, xác định các động lực tăng trưởng, những rủi ro và đề xuất giải pháp điều hành trong 6 tháng cuối năm.

Trên cơ sở mô phỏng các kịch bản tăng trưởng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội đánh giá, nếu chỉ tính đóng góp trực tiếp của từng ngành, GRDP Hà Nội năm 2026 có thể đạt khoảng 11,14%, qua đó cho thấy mục tiêu tăng trưởng 11% là khả thi. Những ngành đóng góp lớn nhất cho tăng trưởng gồm bán buôn, bán lẻ; vận tải, kho bãi; thông tin và truyền thông; công nghiệp chế biến, chế tạo; tài chính, ngân hàng và xây dựng. Tuy nhiên, kịch bản này đòi hỏi hầu hết các ngành đều phải đạt hoặc vượt chỉ tiêu tăng trưởng đã đề ra.

Bên cạnh triển vọng tích cực, Viện cũng cảnh báo những rủi ro nếu các ngành động lực không đạt kế hoạch. Để đạt mục tiêu tăng trưởng trong những tháng cuối năm, Viện đề xuất thành phố tập trung thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, đẩy nhanh tiến độ các công trình hạ tầng trọng điểm, tháo gỡ khó khăn cho các dự án nhà ở, khu đô thị, khu công nghiệp và khu công nghệ cao; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp về vốn, thủ tục hành chính, mặt bằng và thị trường tiêu thụ.

Cùng với đó là đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kích cầu tiêu dùng, phát triển du lịch, kinh tế đêm, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm tạo thêm động lực tăng trưởng mới.

Trên cơ sở phân tích định lượng, Viện kiến nghị tập trung ưu tiên 9 nhóm ngành động lực, gồm: Điện và hạ tầng năng lượng; công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao; xây dựng - hạ tầng - TOD; công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu; tài chính - đầu tư; logistics, vận tải, kho bãi; bán buôn, bán lẻ và thương mại điện tử; khoa học công nghệ, nghiên cứu - phát triển; cùng dịch vụ lưu trú, du lịch, MICE và kinh tế đêm.

Tại buổi làm việc, các chuyên gia, nhà khoa học gồm: TS Nguyễn Thắng, nguyên Giám đốc Trung tâm Phân tích và Dự báo, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam; TS Võ Trí Thành, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương; PGS.TS Đỗ Văn Thành, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - Xã hội quốc gia, Bộ Kế hoạch và Đầu tư; PGS.TS Vũ Hoàng Nam, Trưởng phòng Nghiên cứu khoa học trường Đại học Ngoại Thương; đại diện lãnh đạo các sở, ngành… đã phân tích, đưa ra những giải pháp để phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô trong 6 tháng cuối năm 2026 cũng như tầm nhìn dài hạn.

Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, thành phố đang bước vào giai đoạn phát triển mới, gắn với yêu cầu thực hiện mục tiêu đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Điều đó đòi hỏi công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành phải dựa trên cơ sở khoa học, dữ liệu, phân tích và dự báo có chất lượng.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, sau hơn 6 tháng đầu năm 2026, nhiều chủ trương lớn của Trung ương đã và đang được triển khai, nhiều kết quả tích cực đã đạt được, đồng thời cũng bộc lộ không ít khó khăn, thách thức. Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong buổi làm việc với Thành ủy Hà Nội đã chỉ rõ nhiều yêu cầu mới đối với cả nước. Trong đó, Hà Nội được kỳ vọng giữ vai trò đầu tàu với vị thế là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ.

Tuy nhiên, kết quả tăng trưởng GRDP của Hà Nội trong 6 tháng đầu năm mới đạt khoảng 8,22%, chưa đáp ứng mục tiêu tăng trưởng 11% mà thành phố đặt ra, cũng như chưa tương xứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đây là thách thức rất lớn đối với công tác điều hành của thành phố trong những tháng cuối năm và các năm tiếp theo.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng, để ban hành những quyết sách đúng đắn, nhất là các chương trình, đề án lớn, thành phố rất cần hệ thống dữ liệu đầy đủ, các phân tích khách quan và căn cứ khoa học vững chắc. Chất lượng thông tin, dữ liệu, công tác phân tích và dự báo sẽ quyết định chất lượng điều hành.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đánh giá, thời gian qua, thành phố đã tập trung rất lớn cho việc triển khai các công trình, dự án cụ thể, song công tác nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách chiến lược chưa được đầu tư tương xứng. Trong bối cảnh mới, vai trò của Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội cần được phát huy mạnh mẽ hơn với tư cách là cơ quan nghiên cứu chiến lược, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ xây dựng cơ chế, chính sách và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho rằng, Hà Nội có lợi thế rất lớn khi quy tụ được nhiều chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, các nhà quản lý giàu kinh nghiệm luôn tâm huyết, sẵn sàng đóng góp trí tuệ cho sự phát triển của Thủ đô. Thời gian qua, vai trò và dấu ấn của Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội vẫn chưa thực sự rõ nét; các nghiên cứu chủ yếu còn phục vụ giải quyết những vấn đề ngắn hạn, chưa hình thành được những nghiên cứu chiến lược mang tầm dài hạn.

Phân tích cơ cấu kinh tế của Hà Nội, Chủ tịch UBND thành phố cho biết, khu vực dịch vụ hiện chiếm trên 72% GRDP, trong khi công nghiệp và xây dựng chỉ chiếm khoảng 18%, riêng công nghiệp chỉ khoảng 9%. Với quy mô dân số trên 10 triệu người, nếu nền kinh tế chủ yếu dựa vào khu vực dịch vụ mà thiếu nền tảng sản xuất vật chất sẽ rất khó tạo ra động lực tăng trưởng bền vững.

Theo Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng, thành phố đã có Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, có Luật Thủ đô năm 2026 và các nghị quyết, định hướng rất quan trọng của Trung ương. Vấn đề đặt ra hiện nay không còn là định hướng mà là tổ chức thực hiện như thế nào để biến các chủ trương đó thành hiện thực.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, quá trình phát triển phải được nghiên cứu một cách toàn diện, không chỉ ở lĩnh vực kinh tế mà cả công nghiệp, nông nghiệp, an sinh xã hội và chất lượng cuộc sống của người dân. Hà Nội hiện có hơn 300.000 đối tượng đang hưởng trợ cấp xã hội, trong đó có số lượng rất lớn người cao tuổi. Đây đều là những vấn đề cần có nghiên cứu chuyên sâu để phục vụ hoạch định chính sách.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch UBND thành phố giao Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội khẩn trương rà soát, đổi mới toàn diện phương thức hoạt động, phát huy đầy đủ vai trò là cơ quan nghiên cứu chiến lược của thành phố.

“Tất cả các nghiên cứu của Viện phải xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của thành phố và phục vụ trực tiếp công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành. Những vấn đề chung có thể do các viện nghiên cứu Trung ương thực hiện, nhưng các vấn đề đặc thù của Hà Nội thì Viện phải giữ vai trò đầu tàu", Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu.