Thúc đẩy thương mại hóa, tài chính hóa tài sản trí tuệ

Hoàn thiện cơ chế thế chấp, định giá tài sản trí tuệ

Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, ĐBQH Trần Vũ Khiêm cho rằng, việc ban hành hoặc sửa đổi luật cần đáp ứng ba yêu cầu: cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ và thời gian cho người dân, doanh nghiệp; đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, quản trị hiện đại; đồng thời phát huy vai trò kiến tạo phát triển, tạo chuyển biến thực chất khi đi vào cuộc sống.

Từ yêu cầu đó, đại biểu nhấn mạnh, một trong những kỳ vọng quan trọng đối với lần sửa đổi này là chuyển từ tư duy bảo hộ, kiểm soát sang thúc đẩy thương mại hóa và tài chính hóa tài sản trí tuệ.

Qua nghiên cứu các Điều 138, 148 và 150 của dự thảo, đại biểu nhận thấy các quy định đang được sửa đổi theo hướng bãi bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp, xác định hiệu lực hợp đồng giữa các bên theo thỏa thuận. Riêng đối với quyền được xác lập trên cơ sở đăng ký, việc chuyển nhượng chỉ có hiệu lực khi được cơ quan nhà nước ghi nhận.

Theo đại biểu Trần Vũ Khiêm, những điều chỉnh này thể hiện nỗ lực cải cách thủ tục hành chính. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng dự thảo chưa tạo được đầy đủ công cụ pháp lý để tài sản trí tuệ tham gia sâu hơn vào thị trường tài chính, chẳng hạn như sử dụng làm tài sản bảo đảm để vay vốn ngân hàng hoặc tiến tới huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu doanh nghiệp.

Đại biểu cho rằng, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo hiện còn gặp khó khăn khi sử dụng sáng chế, nhãn hiệu làm tài sản bảo đảm do thiếu cơ chế định giá minh bạch.

Từ thực tế này, đại biểu Trần Vũ Khiêm đề nghị nghiên cứu bổ sung khung pháp lý rõ ràng về thế chấp và đăng ký thế chấp quyền sở hữu công nghiệp, bảo đảm phù hợp với pháp luật dân sự và pháp luật về các tổ chức tín dụng... Đồng thời, cần giao Chính phủ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về giá giao dịch quyền sở hữu trí tuệ, cung cấp dữ liệu tham chiếu thực tế phục vụ công tác định giá tài sản trí tuệ.

Theo đại biểu, đây là những nội dung cần được quan tâm trong quá trình hoàn thiện dự thảo, nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp khi sử dụng tài sản trí tuệ để huy động vốn, qua đó thúc đẩy khai thác giá trị kinh tế của tài sản trí tuệ.

Sửa đổi luật đồng bộ, tránh gia tăng chi phí tuân thủ

Bên cạnh các kiến nghị về khai thác giá trị tài sản trí tuệ, ĐBQH Trần Vũ Khiêm đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc kỹ phạm vi và thời điểm sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ, bảo đảm tính đồng bộ, ổn định và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Theo đại biểu, Luật Sở hữu trí tuệ đã trải qua nhiều lần sửa đổi, trong đó có những quy định mới có hiệu lực chưa lâu. Một số nội dung của dự thảo lần này liên quan đến việc luật hóa các quy định về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính mới được triển khai. Vì vậy, cần tiếp tục rà soát, đánh giá tác động thực tiễn để có cơ sở nghiên cứu, hoàn thiện các quy định.

Đại biểu lưu ý, việc sửa đổi luật liên tục trong thời gian ngắn có thể dẫn đến tình trạng chắp vá, thiếu đồng bộ, làm gia tăng chi phí tuân thủ và gây khó khăn cho doanh nghiệp khi phải thường xuyên thích ứng với những thay đổi về thể chế. Đối với những nội dung chưa bao quát hết các vấn đề đặt ra trong thực tiễn, cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá để có phương án hoàn thiện phù hợp.

Khẳng định đồng tình với việc sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh, việc sửa đổi cần được thực hiện theo hướng tổng thể, toàn diện hơn, đáp ứng những yêu cầu đặt ra từ thực tiễn, trong đó có yêu cầu thúc đẩy thương mại hóa và tài chính hóa tài sản trí tuệ.