Thúc đẩy công nghiệp văn hóa xanh và sáng tạo số

Phát huy tối đa giá trị văn hóa biển, đảo

Trao đổi bên lề phiên thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa ngày 10/11, ĐBQH Tạ Đình Thi (Hà Nội) đánh giá cao sự chuẩn bị công phu của Chính phủ và các cơ quan liên quan, đồng thời bày tỏ tán thành với nhiều nội dung của dự thảo Luật.

Theo đại biểu, tiếp nối Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, việc Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật là bước thể chế hóa quan trọng Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và các nghị quyết trụ cột, chiến lược, quan trọng của Đảng. Từ đó, đại biểu tập trung góp ý ba nội dung trọng tâm nhằm tạo thêm động lực và không gian phát triển cho các ngành công nghiệp văn hóa.

Về phát huy giá trị văn hóa biển Việt Nam, ĐBQH Tạ Đình Thi nhận định, dự thảo Luật đã thể hiện tinh thần phát huy sức sáng tạo trên nền tảng tài nguyên văn hóa, hệ giá trị quốc gia và hệ giá trị văn hóa tại khoản 1 Điều 3. Tuy nhiên, để thực sự tạo ra không gian phát triển mới cho công nghiệp văn hóa, cần có cơ chế đặc thù, mạnh mẽ hơn nhằm khai thác tiềm năng văn hóa biển, đảo – lợi thế so sánh đặc biệt của Việt Nam.

Đại biểu dẫn Nghị quyết số 20-NQ/TW của Trung ương về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, trong đó xác định phát triển toàn diện văn hóa biển Việt Nam trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của quốc gia biển; khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý thức làm chủ, khát vọng vươn ra biển lớn và trách nhiệm bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

Trên cơ sở đó, đại biểu kiến nghị bổ sung vào Điều 4 về chính sách phát triển công nghiệp văn hóa nội dung ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp văn hóa dựa trên lợi thế văn hóa biển, đảo; hình thành các tổ hợp sáng tạo văn hóa gắn với không gian biển, hải đảo và các đô thị ven biển.

Đồng thời, tại Điều 17 về tổ hợp sáng tạo văn hóa, cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa, cần có quy định ưu đãi vượt trội về thủ tục đầu tư, thuê đất và thuế đối với các dự án công nghiệp văn hóa tại khu kinh tế ven biển, đặc khu, hải đảo.

Theo ĐBQH Tạ Đình Thi, những cơ chế này không chỉ góp phần tạo sinh kế bền vững cho cư dân ven biển mà còn hiện thực hóa mục tiêu bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa bằng sức mạnh mềm văn hóa.

Phát triển công nghiệp văn hóa thân thiện với môi trường

Về phát triển ngành công nghiệp văn hóa thân thiện với môi trường, đại biểu cho rằng dự thảo Luật đã có những quy định mang tính nguyên tắc về bảo vệ môi trường tại nhiều điều khoản. Tuy nhiên, các quy định cần được cụ thể hóa hơn nữa để tương xứng với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững theo chủ trương của Đảng, nhất là Kết luận số 75-KL/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

Đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 3 về nguyên tắc phát triển một khoản quy định rõ: phát triển công nghiệp văn hóa phải gắn với bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu; khuyến khích các mô hình sản xuất, tiêu dùng văn hóa xanh, tuần hoàn, carbon thấp.

Cùng với việc hoàn thiện nguyên tắc phát triển, tại Điều 31 và Điều 32 về hỗ trợ, ưu đãi đầu tư, ĐBQH Tạ Đình Thi đề nghị bổ sung ưu đãi về thuế và tín dụng đối với các dự án công nghiệp văn hóa áp dụng công nghệ sạch, sử dụng vật liệu tái chế hoặc có tác động tích cực đến hệ sinh thái.

Theo đại biểu, chính sách này sẽ khuyến khích doanh nghiệp văn hóa tiên phong thực hiện trách nhiệm xã hội, đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Đối với chủ trương đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ĐBQH Tạ Đình Thi đánh giá đây là nội dung đã được dự thảo Luật quan tâm, thể hiện qua các quy định về thử nghiệm có kiểm soát và nền tảng số hỗ trợ sở hữu trí tuệ.

Tuy nhiên, để tạo đột phá theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, đại biểu đề nghị làm rõ hơn cơ chế tại Điều 9 về thử nghiệm có kiểm soát. Theo đó, phạm vi thử nghiệm cần được mở rộng, không chỉ giới hạn ở công nghệ, quy trình mới mà còn bao gồm các mô hình kinh doanh mới, phương thức phân phối và tiêu dùng sản phẩm văn hóa mới trên môi trường số, đặc biệt là các mô hình dựa trên tài sản số và quyền sở hữu trí tuệ.

Đại biểu cho rằng, việc mở rộng phạm vi thử nghiệm theo hướng này sẽ giúp Việt Nam đi trước, đón đầu các xu hướng công nghiệp văn hóa toàn cầu.

Từ ba nhóm vấn đề nêu trên, ĐBQH Tạ Đình Thi bày tỏ mong muốn dự thảo Luật sẽ góp phần hiện thực hóa các nghị quyết của Đảng, biến văn hóa, trong đó có văn hóa biển và văn hóa số, thành nguồn lực nội sinh, động lực phát triển kinh tế - xã hội, đưa Việt Nam vững bước trong kỷ nguyên mới.