Thu hẹp khoảng cách thành thị - nông thôn

NTM là tiên phong

- Mức thu nhập bình quân/người khu vực thành thị ở Hà Nội hiện tại là 72 triệu đồng/người/năm, trong khi đó, khu vực nông thôn mới chỉ đạt 33 triệu đồng/người/năm, thậm chí, những xã vùng sâu, vùng xa có thu nhập 20 - 22 triệu đồng/người/năm...

Chi cục trưởng Chi cục Phát triển Nông thôn Hà Nội Lê Thiết Cương

- Đó là chênh lệch quá lớn. Hà Nội là địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh ở khu vực thành thị, còn ở nông thôn với số lượng xã nhiều, các xã của huyện vùng sâu, vùng xa có tốc độ phát triển chậm khiến khoảng cách giữa thành thị và nông thôn hiện rất lớn. Việc thu hẹp khoảng cách giàu - nghèo giữa khu vực thành thị và nông thôn là bài toán khó đối với nhiều địa phương, không riêng gì Hà Nội.

- Nhiều ý kiến cho rằng, chương trình xây dựng NTM Hà Nội sẽ tiên phong cải thiện khoảng cách giữa thành thị và nông thôn của Thủ đô, thưa ông?

- Tôi hoàn toàn đồng tình. Minh chứng rõ nhất là sau khi xây dựng NTM, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn Hà Nội đã tăng lên đáng kể, từ 14 triệu đồng (năm 2011) lên 33 triệu đồng (2015). Hà Nội là Thủ đô nhưng quỹ đất nông nghiệp còn chiếm tới 88,3%. Theo đó, dân số tham gia sản xuất lĩnh vực này chiếm 63,1%, lao động ở nông thôn chiếm trên 60%. Xây dựng NTM vẫn đang là chương trình trọng tâm với mục tiêu nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân nông thôn, xóa dần cách biệt giữa nông thôn và thành thị. Tuy nhiên, đây không phải là vấn đề có thể giải quyết trong một sớm, một chiều, cần có lộ trình cụ thể.

Kết hợp phát triển nông nghiệp và các ngành nghề

- Thu nhập của người dân nông thôn Hà Nội hiện chủ yếu dựa vào nông nghiệp. Vậy, phải chăng muốn nâng cao thu nhập cho nông dân ở Thủ đô, rút ngắn khoảng cách đó, phải có giải pháp cải tạo sản xuất nông nghiệp?

- Nông nghiệp là đòn bẩy của xây dựng NTM, do vậy, nông nghiệp hiện vẫn là ngành được chú trọng ở tất cả các địa phương. Sau xây dựng NTM, đặc biệt là khâu đột phá trong dồn điền đổi thửa, nông nghiệp Thủ đô đã và đang có triển vọng lớn. Ruộng đất đã không còn manh mún, từ đó hình thành nhiều vùng chuyên canh cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao. Những loại cây trồng mới, năng suất được đưa vào trồng thay thế. Bên cạnh đó, việc ứng dụng KHKT, đưa cơ giới hóa vào sản xuất giúp giảm công lao động cho nông dân. Từ đó, thu nhập của người dân được nâng lên đáng kể. Tuy nhiên, muốn thu nhập của người dân cao hơn, phải kết hợp phát triển nông nghiệp với các ngành nghề khác.

Thành phố luôn rất quan tâm đến phát triển nông nghiệp. Thời gian tới sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp; xây dựng các chuỗi liên kết để một mặt thúc đẩy sản xuất, mặt khác chú trọng hơn đến tiêu thụ nông sản. Để làm được những vấn đề trên, Thành phố sẽ có những chính sách ưu đãi để thu hút các doanh nghiệp đầu tư nhiều và sâu hơn vào nông nghiệp.

- Như ông vừa nói, phải kết hợp với các ngành nghề khác thì thu nhập của nông dân mới nhanh chóng được nâng cao. Xin ông cho biết cụ thể về phương án phối hợp này?

- Tốc độ đô thị hóa đang diễn ra ngày càng nhanh, cơ sở hạ tầng được đầu tư xây dựng ngày càng nhiều khiến cho diện tích đất nông nghiệp tới đây sẽ bị thu hẹp đáng kể. Bên cạnh đầu tư vào sản xuất nông nghiệp, cần chú trọng phát triển các ngành nghề truyền thống để không chỉ nâng cao thu nhập mà còn giải quyết việc làm cho lực lượng lao động rất lớn tại địa phương. Hà Nội có khá nhiều làng nghề, đó là lợi thế nếu biết phát huy. Tới đây, cần đầu tư KHKT vào sản xuất theo dây chuyền, đào tạo nghề cho lao động, kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư quảng bá và tiêu thụ nông sản. Những địa phương có làng nghề, hay có hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ thường có thu nhập cao hơn nhiều so với những địa phương khác. Do đó, cần kết hợp phát triển nông nghiệp, ngành nghề truyền thống và kinh doanh dịch vụ để nâng cao thu nhập cho khu vực nông thôn nhanh nhất.

Diện mạo nông thôn mới xã Phú Minh, huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội	Ảnh: Huyền Loan

Chú trọng giải quyết tiêu chí khó

- Hà Nội còn 185 xã chưa đạt NTM, hầu hết là các xã khó khăn, ở các huyện xa trung tâm. Bên cạnh khó khăn về cơ sở vật chất, những xã này mức thu nhập cũng chỉ trên dưới 20 triệu đồng/người/năm. Đây có thể là cản trở lớn trên con đường hoàn thiện các mục tiêu NTM với thu nhập lên đến 49 triệu đồng/người vào năm 2020 của Hà Nội, thưa ông?

- Tôi cho đó là khó khăn và thách thức lớn đối với Hà Nội trong giai đoạn tiếp theo của xây dựng NTM. 185 xã chưa đạt NTM đều là những xã khó khăn. Các tiêu chí về cơ sở vật chất văn hóa, trường học, đường giao thông, môi trường đều là những tiêu chí khó mà các xã này vẫn chưa hoàn thành được. Chính sách hỗ trợ của Nhà nước, Thành phố đưa ra nhưng địa phương không có nguồn lực đối ứng nên tiến độ xây dựng NTM đã chậm lại càng chậm hơn.

- Vậy, Hà Nội sẽ làm gì để song song với việc đẩy nhanh tiến độ chương trình xây dựng NTM là thu hẹp khoảng cách giữa thành thị - nông thôn, thưa ông?

- Thời gian tới, Thành phố xác định chú trọng vào giải quyết các tiêu chí khó ở các địa phương như đã nêu ở trên. Trong đó, tập trung nguồn lực vào 83 xã khó khăn (10 - 13 tiêu chí đạt). Theo kế hoạch, mỗi năm chúng tôi phấn đấu trên 30 xã, 3 huyện hoàn thành các mục tiêu xây dựng NTM; đến năm 2020, chương trình NTM Hà Nội cơ bản hoàn thành.

- Xin cảm ơn ông!