Thành phố Hồ Chí Minh Khơi thông nguồn cung, mở rộng cơ hội an cư

Khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn từ các dự án

Trưởng Ban Đô thị HĐND thành phố Hoàng Tùng cho biết, phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ nhiều thách thức khi nhu cầu còn rất lớn, trong khi tiến độ triển khai chưa đáp ứng yêu cầu. Băn khoăn về nguồn lực thực hiện chỉ tiêu nhà ở xã hội giai đoạn 2026 - 2030 cao gần 10 lần so với giai đoạn 2021 - 2025, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Việt Đức Nguyễn Ngọc Hiếu đặt câu hỏi thành phố sẽ huy động nguồn lực ra sao để đáp ứng nhu cầu nhà ở của người lao động, người thu nhập thấp? Phó Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Trần Chí Trung cho biết, Thành phố đang rà soát, hoàn thiện quy hoạch quỹ đất phát triển nhà ở xã hội đến năm 2030, định hướng đến năm 2040, với nhu cầu khoảng 1.800ha. Qua rà soát, 191 khu đất với tổng diện tích 600,43ha được xác định có mục tiêu xây dựng nhà ở xã hội; trong đó, 31 khu đất do cơ quan, tổ chức nhà nước quản lý, diện tích 69,6ha, có khả năng phát triển khoảng 39.000 căn hộ, đã được báo cáo UBND thành phố để lựa chọn chủ đầu tư.

Thành phố cũng đã ban hành cơ chế quản lý khoản tiền thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội của chủ đầu tư dự án thương mại; thu hút doanh nghiệp, phối hợp tổ chức tín dụng triển khai tín dụng ưu đãi. Luật Phát triển đô thị bổ sung cơ chế về lựa chọn chủ đầu tư, chuyển đổi công năng nhà ở và chính sách ưu đãi, tạo thêm điều kiện đưa chỉ tiêu thành những căn nhà thực tế.

Không chỉ nguồn lực đầu tư, vị trí và tính kết nối của các dự án cũng là mối quan tâm của doanh nghiệp. Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Bcons Đỗ Thanh Bình đề cập việc chuẩn bị quỹ đất nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê gần khu công nghiệp, ga metro và nơi tập trung việc làm. Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Thương mại - Xây dựng Lê Thành Lê Hữu Nghĩa phản ánh, một số dự án phải điều chỉnh quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và chỉ tiêu dân số, khiến thời gian triển khai kéo dài; đồng thời, đặt vấn đề rút ngắn thủ tục nhưng vẫn bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.

Trước băn khoăn của doanh nghiệp, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Phan Văn Tuấn cho biết, Quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm xác định phát triển nhà ở phù hợp, trong đó có nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Các dự án được định hướng bố trí gần khu công nghiệp, trung tâm logistics, khu đô thị mới và hệ thống giao thông công cộng, nhất là các ga metro; đồng thời, gắn với trường học, cơ sở y tế, cây xanh và tiện ích thiết yếu. Luật Phát triển đô thị và Nghị quyết số 54/2026/NQ-HĐND cũng bổ sung cơ chế tháo gỡ vướng mắc.

Ưu tiên nhà ở cho thuê, đưa chính sách đến gần người lao động

Nếu tháo gỡ vướng mắc về đất đai, quy hoạch, thủ tục là điều kiện để tăng nguồn cung thì phát triển đa dạng loại hình, nhất là nhà ở cho thuê, sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người lao động. Để thu hút doanh nghiệp đầu tư phân khúc này, cần cơ chế khuyến khích đủ mạnh. Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Thương mại - Xây dựng Lê Thành Lê Hữu Nghĩa cho biết, vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn kéo dài khiến nhà ở cho thuê chưa thực sự hấp dẫn nhà đầu tư. Do đó, cần chính sách ưu đãi về pháp lý, nguồn vốn, đầu tư; đồng thời rút ngắn thủ tục, tạo điều kiện tiếp cận vốn vay lãi suất thấp, dài hạn.

Một trong những giải pháp thành phố đang triển khai là rà soát, ưu tiên quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê. Phó Giám đốc Sở Xây dựng Trần Chí Trung cho biết, quỹ đất phù hợp giúp giảm chi phí đầu vào, qua đó giữ giá thuê ở mức phù hợp với khả năng chi trả của người lao động, người thu nhập thấp. Thành phố cũng định hướng phát huy vai trò của Quỹ Phát triển nhà ở trong đầu tư, tiếp nhận, mua lại và quản lý nhà ở cho thuê; đồng thời nghiên cứu cơ chế ưu đãi vượt trội để thu hút nhà đầu tư.

Nhu cầu chỗ ở phù hợp càng rõ nét tại các khu công nghiệp, nơi tập trung đông lao động. Công nhân Công ty TNHH Pouyuen Việt Nam Phạm Thị Kim Thùy phản ánh, nhiều công nhân vẫn phải thuê trọ xa nơi làm việc, vừa mất thời gian đi lại, vừa tăng chi phí sinh hoạt. Theo đại diện Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp thành phố Nguyễn Bá Khải, trong 58 khu chế xuất, khu công nghiệp đang hoạt động, hiện có 9 dự án nhà lưu trú công nhân với khoảng 9.000 căn đã đưa vào sử dụng. Thành phố đặt mục tiêu phát triển thêm 10.000 căn đến năm 2030; hiện hỗ trợ 5 dự án với khoảng 3.100 căn, đồng thời rà soát khoảng 23ha tại 11 khu công nghiệp để bố trí nhà lưu trú phù hợp quy hoạch. Bên cạnh tăng nguồn cung, giá thuê và các khoản phí dịch vụ cũng cần được công khai, minh bạch.

Nhấn mạnh phát triển nhà ở xã hội phải gắn với từng dự án, lộ trình, nguồn lực và trách nhiệm cụ thể, Trưởng Ban Đô thị HĐND thành phố Hoàng Tùng cho biết, thành phố sẽ tiếp tục tháo gỡ các vướng mắc về đất đai, quy hoạch, thủ tục, vốn; đồng thời ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê để mở rộng cơ hội an cư cho người lao động. Thông tin về dự án, giá bán, giá thuê, điều kiện và thủ tục đăng ký cũng cần được công khai, cập nhật đầy đủ. Thường trực HĐND thành phố sẽ phối hợp, đề nghị UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành tích hợp kịp thời những thông tin này trên ứng dụng Công dân số thành phố, giúp người dân thuận tiện theo dõi, tra cứu. Qua đó, chính sách nhà ở xã hội từng bước đến gần hơn với người có nhu cầu, để sớm hiện thực hóa mục tiêu an cư.