Thái NguyênĐột phá sau một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp
Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Thái Nguyên từng bước khẳng định hiệu quả của cuộc cải cách tổ chức, bộ máy lớn nhất từ trước đến nay. Bộ máy được tinh gọn, phương thức quản trị đổi mới, hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp được nâng lên, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Tinh gọn bộ máy, tối ưu năng lực điều hành
Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước chuyển lớn trong tổ chức bộ máy của tỉnh Thái Nguyên sau khi hợp nhất hai tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn (cũ); đồng thời, triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Tỉnh có tổng diện tích tự nhiên là 8.375,21km2, quy mô dân số 1.799.489 người. Toàn tỉnh có 92 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 15 phường, 77 xã.
Trước sắp xếp, 2 tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn có tổng cộng 280 đơn vị hành chính cấp xã. Sau sắp xếp còn 92 đơn vị (giảm 188 đơn vị, tương đương giảm hơn 67%). Về tổ chức bộ máy, ở cấp tỉnh, số cơ quan chuyên môn giảm từ 26 xuống còn 13; số phòng chuyên môn giảm từ 213 xuống còn 89. Hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập cũng được tỉnh tổ chức lại theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Đến tháng 5/2026, toàn tỉnh còn 144 đơn vị sự nghiệp cấp tỉnh, giảm 31 đơn vị so với trước đó.
Sau 1 năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Thái Nguyên đã đạt nhiều kết quả tích cực. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo từ cấp tỉnh đến cơ sở duy trì thông suốt. Việc phân cấp, phân quyền được thực hiện đồng bộ, rõ ràng, góp phần nâng cao tính chủ động của địa phương, cơ sở. Công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số được đẩy mạnh. Hạ tầng công nghệ thông tin được đầu tư đồng bộ, kết nối liên thông từ tỉnh đến cơ sở. Các nền tảng số vận hành ổn định, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.
Đặc biệt, năng lực điều hành phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh được nâng lên rõ rệt. Điều này thể hiện qua sự phục hồi và tăng trưởng tích cực trên hầu hết các lĩnh vực. Trong đó, công nghiệp tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng chủ lực của nền kinh tế. Năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp đạt trên 1.058 nghìn tỷ đồng. Quý I/2026, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 17,13%, góp phần tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng cả năm.
Xuất khẩu là điểm sáng khi tỉnh duy trì vị thế trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước. Kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt gần 30 tỷ USD. Riêng quý I/2026 đạt trên 9,1 tỷ USD, tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong 4 tháng đầu năm 2026, Thái Nguyên thu hút trên 6,06 tỷ USD vốn FDI mới. Kết quả này giúp tỉnh trở thành địa phương đứng đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Đột phá chuyển đổi số, nâng cao chất lượng phục vụ
Một trong những chuyển biến rõ nét nhất sau sắp xếp là cách thức cung ứng dịch vụ công. Mô hình Trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã được triển khai đồng bộ; đảm nhiệm vai trò “một cửa, một cửa liên thông” giải quyết cả các thủ tục trước đây thuộc cấp huyện. Người dân chỉ cần đến trụ sở xã, phường để thực hiện đăng ký hộ tịch, giải quyết thủ tục về đất đai, chứng thực hay dịch vụ công trực tuyến.
Tại xã Bằng Thành - địa bàn xa nhất, khó khăn nhất của tỉnh, mô hình này đã tạo ra thay đổi rất rõ rệt. Xã có địa bàn rộng, nhiều thôn cách trung tâm tới hơn 25km, điều kiện hạ tầng thiếu thốn. Dù vậy, đội ngũ cán bộ vẫn chủ động đi từng thôn, đến từng nhà, hướng dẫn người dân nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán trực tuyến. Sau gần 3 tháng vận hành, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đã giải quyết 100% hồ sơ đúng và trước hạn, chỉ số hài lòng đạt tuyệt đối.
Còn tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phan Đình Phùng, lượng giao dịch hằng ngày rất lớn nhưng không còn cảnh chờ đợi như trước. Không gian giao dịch đồng bộ, quy trình tiếp đón khoa học, cán bộ công chức có chuyên môn và tác phong chuẩn mực. Đặc biệt, Kiosk tích hợp AI được đưa vào vận hành tại Trung tâm giúp người dân chủ động tra cứu thông tin, tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn. Mô hình này cũng góp phần giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ trong những thời điểm lượng người đến làm thủ tục tăng cao.
Tháng 3/2026, phường Quyết Thắng trở thành địa phương đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên đưa robot AI hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính vào vận hành tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả. Tại phường Vạn Xuân, mô hình tương tự tiếp tục được triển khai từ tháng 4/2026 nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, thúc đẩy chuyển đổi số ở cơ sở.
Những mô hình nói trên không đơn thuần là việc ứng dụng công nghệ mới. Các mô hình còn phản ánh sự chuyển đổi sâu sắc trong tư duy quản trị, từ xử lý công việc theo lối hành chính truyền thống sang phục vụ trên nền tảng số, lấy người dân làm trung tâm. Công nghệ trở thành công cụ thiết thực để chính quyền cơ sở nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân.
Những chuyển động trong cải cách hành chính không chỉ thể hiện ở quầy giao dịch hay bộ phận một cửa. Kết quả này còn được phản ánh qua các chỉ số phát triển kinh tế. Khi môi trường đầu tư ngày càng thông thoáng, thủ tục hành chính được giải quyết nhanh hơn, niềm tin của doanh nghiệp cũng được củng cố.
Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức hai cuộc khảo sát dư luận xã hội trực tuyến với hơn 85 nghìn lượt người tham gia. Kết quả cho thấy, đa số cán bộ, đảng viên, Nhân dân đồng thuận, đánh giá tích cực về mô hình mới; khẳng định niềm tin, sự hài lòng của người dân đo đếm được khi công việc được giải quyết nhanh hơn, thuận lợi hơn.
