Quyết sách kịp thời, giám sát đúng, trúng vấn đề cử tri quan tâm

Quyết định kịp thời những vấn đề quan trọng của tỉnh

Những tháng đầu năm 2026 là khoảng thời gian có khối lượng công việc lớn đối với HĐND tỉnh Thanh Hóa, vừa tiếp tục thực hiện nhiệm vụ của nhiệm kỳ 2021 - 2026, vừa tổ chức thành công cuộc bầu cử, kiện toàn tổ chức và đưa HĐND tỉnh khóa XIX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đi vào hoạt động.

Ngay từ đầu năm, Thường trực HĐND tỉnh đã triển khai chương trình công tác theo phương châm “6 rõ”; chỉ đạo các Ban HĐND tỉnh và Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh xây dựng chương trình công tác đồng bộ, khoa học. Một trong những dấu ấn quan trọng là việc Thường trực HĐND tỉnh phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan chuẩn bị, tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Công tác chuẩn bị, kiểm tra, giám sát được triển khai chặt chẽ, đúng tiến độ; tỷ lệ cử tri đi bầu trên địa bàn tỉnh đạt 99,94%, cao nhất từ trước tới nay và thuộc nhóm 10 địa phương có tỷ lệ cử tri đi bầu cao nhất cả nước.

Ngay sau bầu cử, Kỳ họp thứ Nhất, HĐND tỉnh khóa XIX được tổ chức, hoàn thành việc kiện toàn các chức danh chủ chốt của HĐND, UBND tỉnh và bầu Hội thẩm nhân dân. Đồng thời, Thường trực HĐND tỉnh ban hành 330 nghị quyết phê chuẩn kết quả bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND cấp xã, góp phần để chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động đồng bộ, thông suốt ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Vai trò quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương được thể hiện tập trung qua các kỳ họp. HĐND tỉnh khóa XIX đã tổ chức 5 kỳ họp, ban hành 97 nghị quyết, tạo cơ sở pháp lý để triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh. Đáng chú ý, nhiều quyết sách được ban hành gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển của tỉnh như điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; các nội dung về đầu tư công, tài chính - ngân sách và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn. Việc kịp thời xem xét, quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền không chỉ bảo đảm hoạt động quản lý, điều hành liên tục mà còn góp phần khơi thông nguồn lực, tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Có thể thấy, điểm nổi bật trong hoạt động của HĐND tỉnh không nằm đơn thuần ở số lượng nghị quyết được thông qua, mà quan trọng hơn là sự chủ động trong lựa chọn, xem xét và quyết định những vấn đề thực tiễn đang đặt ra. Phương châm chuẩn bị “từ sớm, từ xa”, cùng việc nâng cao chất lượng thẩm tra của các Ban đã tạo nền tảng để các quyết sách của HĐND tỉnh bảo đảm đúng thẩm quyền, sát thực tiễn và có tính khả thi.

Cùng với đổi mới nội dung, HĐND tỉnh cũng từng bước đổi mới phương thức hoạt động trong bối cảnh chuyển đổi số. Công tác bồi dưỡng kỹ năng cho đại biểu được chú trọng, trong đó tập trung nâng cao nhận thức, kỹ năng số; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong công tác tham mưu, phục vụ. Đây là bước chuyển cần thiết để nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử, nhất là trong một nhiệm kỳ đặt ra yêu cầu ngày càng cao về tốc độ xử lý công việc và chất lượng quyết sách.

Giám sát phải “đúng, trúng, thực chất”

Cùng với chức năng quyết định, hoạt động giám sát tiếp tục là một trọng tâm thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm của HĐND tỉnh trước cử tri và Nhân dân. Quan điểm xuyên suốt được Thường trực HĐND tỉnh xác định là lựa chọn đúng và trúng những vấn đề nổi cộm, bức xúc, tăng cường giám sát, chất vấn gắn với trách nhiệm giải trình của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu. Đây cũng là hướng đổi mới nhằm đưa hoạt động giám sát đi sâu hơn vào hiệu quả thực thi, thay vì chỉ dừng ở việc ghi nhận kết quả hay chỉ ra tồn tại.

Tại kỳ họp thường lệ giữa năm, các nội dung chất vấn được lựa chọn từ tổng hợp kiến nghị của cử tri và kết quả giám sát, khảo sát. HĐND tỉnh tập trung chất vấn Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo về quy hoạch mạng lưới trường, lớp, sĩ số học sinh, cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học, nhất là tại khu vực bãi ngang, ven biển; chất vấn Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ về triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, phát triển nguồn nhân lực, hạ tầng phục vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đáng chú ý, HĐND tỉnh dành hơn 1/4 thời gian kỳ họp thường lệ giữa năm cho chất vấn và trả lời chất vấn. Cách bố trí này cho thấy chất vấn không phải một nội dung mang tính hình thức trong chương trình kỳ họp, mà được xác định là công cụ quan trọng để làm rõ trách nhiệm, xác định giải pháp và thời hạn khắc phục đối với những vấn đề cử tri đang chờ đợi. Quan điểm của Thường trực HĐND tỉnh được thể hiện rõ: chất vấn phải “đúng, trúng, thực chất”, tập trung vào những vấn đề bức xúc, nổi cộm, được cử tri và Nhân dân quan tâm.

Hoạt động giám sát chuyên đề cũng đi vào nhiều lĩnh vực sát với đời sống và yêu cầu phát triển của tỉnh. Các Ban HĐND tỉnh đã tổ chức 46 cuộc giám sát đối với 4 chuyên đề, tập trung vào tình hình thu hút đầu tư, tiến độ và hoạt động của các cụm công nghiệp; chất lượng khám, chữa bệnh trong hệ thống y tế công lập; việc giải quyết các ý kiến, kiến nghị của cử tri; việc thực hiện đề án sắp xếp, ổn định dân cư tại khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất.

Bên cạnh đó, các Ban HĐND tỉnh triển khai 52 cuộc khảo sát, phục vụ trực tiếp cho công tác thẩm tra, xây dựng và đánh giá cơ chế, chính sách. Nội dung khảo sát trải rộng từ chính sách phát triển nông nghiệp, môi trường; hỗ trợ vận tải biển qua Cảng Nghi Sơn; cơ sở vật chất trường học vùng ven biển đến tải trọng phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng, thi hành án hành chính và chính sách đối với người dân tộc thiểu số.

Điểm đáng chú ý là hoạt động giám sát không kết thúc khi báo cáo được ban hành. Thường trực HĐND tỉnh thường xuyên theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát; những nội dung chậm được giải quyết có thể tiếp tục được đưa vào chương trình chất vấn, giám sát hoặc tái giám sát. Cách làm này góp phần tăng sức nặng của kiến nghị giám sát, hướng hoạt động của HĐND đến kết quả cuối cùng là những tồn tại phải được xử lý và những vấn đề của người dân phải được giải quyết.

Mối liên hệ giữa đại biểu dân cử với cử tri cũng tiếp tục được tăng cường. Trước kỳ họp thường lệ giữa năm, Thường trực HĐND tỉnh phối hợp tổ chức 27 hội nghị tiếp xúc cử tri để đại biểu thông tin nội dung dự kiến của kỳ họp, đồng thời trực tiếp tiếp thu ý kiến, kiến nghị của người dân. Trước đó, trong quá trình vận động bầu cử, 52 hội nghị tiếp xúc cử tri được tổ chức đối với 143 người ứng cử đại biểu HĐND tỉnh, với sự tham gia của 14.350 cử tri.

Những kết quả trên cho thấy, hoạt động của HĐND tỉnh Thanh Hóa đang được triển khai theo một chu trình ngày càng rõ hơn: lắng nghe từ cử tri, khảo sát từ thực tiễn, quyết định tại kỳ họp, giám sát việc thực hiện và tiếp tục truy đến cùng những vấn đề chưa được giải quyết. Đây chính là cơ sở để vai trò của cơ quan dân cử không chỉ được thể hiện trong các kỳ họp, mà hiện diện cụ thể hơn trong đời sống kinh tế - xã hội và trong việc giải quyết những vấn đề người dân quan tâm.