Phiên giải trình về công tác cải cách hành chính trên địa bàn Thành phố Hồ Chí MinhCải thiện hiệu quả vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Những “nút thắt” cần sớm được tháo gỡ

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Trường Nhật Phượng cho biết, sau hơn một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, quá trình vận hành cũng bộc lộ không ít hạn chế, khó khăn, vướng mắc cần được nhìn nhận thẳng thắn để cùng tháo gỡ. Đặc biệt, Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước cơ hội lớn khi Quốc hội trao những cơ chế mới thông qua Luật Phát triển đô thị, kỳ vọng tạo động lực mạnh mẽ, mở ra dư địa để thành phố bứt phá và vươn mình trong giai đoạn mới.

Đây cũng là phiên giải trình đầu tiên của nhiệm kỳ 2026 - 2031. Thường trực HĐND thành phố mong muốn các đại biểu, ban HĐND, sở, ngành và địa phương tập trung trao đổi những vấn đề cụ thể. Qua đó, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả vận hành của cả hệ thống chính trị, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Tại phiên họp, các đơn vị tập trung thảo luận, giải trình 3 nhóm vấn đề trọng tâm. Trong đó, nhóm cải cách thể chế và tài chính công tập trung vào phân cấp, ủy quyền như tuyển dụng viên chức, quản lý kết cấu hạ tầng, nguyên tắc phân bổ dự toán và định mức chi thường xuyên. Nhóm cải cách thủ tục hành chính tập trung đánh giá kết quả chuyển đổi số, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đối với cải cách chế độ công vụ, nội dung thảo luận xoay quanh việc triển khai các chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, bảo đảm phù hợp với yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Một trong những vấn đề được quan tâm là chính sách hỗ trợ người hoạt động không chuyên trách ở khu phố, ấp nghỉ công tác do sắp xếp, cơ cấu lại đội ngũ. Các địa phương còn vướng trong việc xác định đối tượng dôi dư để giải quyết chế độ. Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Nguyễn Tấn Phong cho biết, Sở đã xây dựng chính sách đặc thù, sử dụng ngân sách thành phố để hỗ trợ một lần; đồng thời, tham mưu UBND thành phố trình cấp có thẩm quyền chủ trương xây dựng nghị quyết của HĐND thành phố làm cơ sở thực hiện. Thường trực HĐND thành phố đề nghị khẩn trương rà soát, thống kê, cân đối nguồn lực và phấn đấu chốt phương án giải quyết trong năm 2026.

Phiên giải trình cũng đặt vấn đề về hiệu quả hoạt động của 38 tổ công tác địa bàn thuộc Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố. Từ tháng 11/2025, các tổ tiếp nhận 489 hồ sơ, bình quân khoảng 1,42 hồ sơ/tổ/tháng. Chánh Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND thành phố Võ Anh Tuấn băn khoăn về việc duy trì các tổ trong khi nhiều đơn vị đang thiếu nhân lực.

Phó Giám đốc Trung tâm Dương Văn Thơm cho biết, ngoài hồ sơ trực tiếp, các tổ còn hướng dẫn khoảng 55 - 100 hồ sơ trực tuyến mỗi ngày. Tuy nhiên, phần mềm một cửa mới chưa liên thông đầy đủ giữa các cấp, ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận trực tiếp. Trung tâm sẽ sơ kết một năm hoạt động để đánh giá, từ đó đề xuất duy trì, sắp xếp lại hoặc chấm dứt hoạt động các tổ.

Đẩy mạnh liên thông dữ liệu, rút ngắn thời gian xử lý

Phát biểu tại phiên họp, Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Võ Hoàng Ngân đánh giá, khối lượng công việc sau khi thực hiện phân cấp, phân quyền, tổ chức lại bộ máy là rất lớn, đòi hỏi cải cách hành chính phải được triển khai nhanh nhưng vẫn bảo đảm đúng quy định. Dù 100% hồ sơ dịch vụ công đã được thực hiện trực tuyến, hiệu quả giải quyết hồ sơ vẫn cần được quan tâm. Thực tế tại một số bộ phận một cửa cho thấy cán bộ phải nhập dữ liệu trên nhiều phần mềm, cổng thông tin khác nhau; đồng thời, xử lý song song hồ sơ điện tử và hồ sơ giấy, gây mất thời gian và làm tăng áp lực công việc.

Một vấn đề khác được Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố nhấn mạnh là kết nối, liên thông cơ sở dữ liệu. Thành phố hiện có 18 cơ sở dữ liệu ngành nhưng cần làm rõ mức độ đồng bộ, kết nối giữa các sở, ngành và cấp xã. Theo đó, nếu dữ liệu được liên thông đầy đủ, cán bộ sẽ không phải nhập thông tin nhiều lần, qua đó rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm áp lực nhân sự và nâng cao tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý. Thời gian tới, thành phố cần có chủ trương và giải pháp quyết liệt hơn trong xây dựng, đồng bộ hóa cơ sở dữ liệu, nhất là trong bối cảnh Trung ương đang đẩy mạnh chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên quản lý rủi ro.

Kết luận phiên giải trình, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Trường Nhật Phượng đánh giá, các nội dung được trao đổi, giải trình đã tập trung vào những vấn đề thiết thực, gắn với quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và những yêu cầu đặt ra trong thực tiễn. Qua đó, các cơ quan, đơn vị đã bước đầu làm rõ những kết quả đạt được, đồng thời nhận diện những khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục tập trung tháo gỡ.

Phó Chủ tịch HĐND thành phố nhấn mạnh, ngay sau khi HĐND thành phố ban hành Nghị quyết, các sở, ngành chuyên môn phải khẩn trương tham mưu, ban hành các văn bản hướng dẫn triển khai thực hiện. Trong đó, đặc biệt lưu ý các nội dung liên quan đến thủ tục và việc bố trí kinh phí, bảo đảm Nghị quyết được triển khai kịp thời, hiệu quả, đúng quy định.

Đồng thời, Phó Chủ tịch HĐND thành phố đề nghị các đại biểu HĐND thành phố, các ban HĐND và các địa phương chủ động theo dõi, giám sát quá trình tổ chức thực hiện, nhất là đối với những nội dung đã được các cơ quan cam kết, đưa ra giải pháp, lộ trình thực hiện tại phiên họp. Qua đó, kịp thời nắm bắt những khó khăn, vướng mắc phát sinh và đề xuất giải pháp xử lý, bảo đảm các nội dung sau phiên giải trình được triển khai thực chất, hiệu quả.