Phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: Bảo đảm nguồn lực cho giáo dục

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc:
Bảo đảm tối thiểu 20% tổng chi ngân sách cho giáo dục

Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 281/NQ-CP của Chính phủ, Bộ Tài chính đã chủ động phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, xây dựng, hoàn thiện các cơ chế, chính sách tài chính quan trọng trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Bảo đảm nguồn lực là điều kiện quan trọng để thực hiện các mục tiêu của Nghị quyết 71. Bộ Tài chính sẽ tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các cấp có thẩm quyền bảo đảm chi ngân sách nhà nước cho giáo dục và đào tạo đạt tối thiểu 20% tổng chi ngân sách. Bên cạnh đó, ngân sách nhà nước cũng đã bố trí nguồn lực cho giai đoạn 2026 - 2035 trong Chương trình mục tiêu quốc gia, trong đó có các nhiệm vụ phát triển giáo dục và đào tạo.

Về chính sách miễn phí sách giáo khoa, theo quy định tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP của Chính phủ, lộ trình được thực hiện từ nay đến năm học 2029 - 2030, hướng tới miễn sách giáo khoa cho tất cả học sinh trên phạm vi cả nước. Đối với những địa phương có khả năng cân đối ngân sách, chính sách này có thể được triển khai sớm hơn. Nghị định cũng quy định cụ thể điều kiện để ngân sách nhà nước hỗ trợ. Theo đó, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xây dựng dự toán nhu cầu kinh phí, tổng hợp và gửi Bộ Tài chính để tổng hợp chung.

Về các chương trình tín dụng hỗ trợ học sinh, sinh viên, theo số liệu tổng hợp đến cuối tháng 6/2026, chương trình có dư nợ trên 24.000 tỷ đồng, trong khi tỷ lệ nợ quá hạn ở mức rất thấp, chỉ khoảng 0,21%. Đối với chương trình tín dụng dành cho người học các ngành STEM, dư nợ hiện đạt 4.423 tỷ đồng và chưa phát sinh nợ quá hạn, nợ khoanh. Đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực, là công cụ hiệu quả hỗ trợ bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng:
Tiếp tục hoàn thiện chính sách tiền lương, phụ cấp đối với nhà giáo

Trên cơ sở Kết luận số 206 ngày 10/11/2025 của Bộ Chính trị, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 182/2026/NĐ-CP quy định phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục công lập. Theo đó, phụ cấp ưu đãi nghề nhà giáo được điều chỉnh lên mức cao nhất là 80% mức lương hiện hưởng.

Về cải cách tiền lương, Chính phủ chỉ đạo đặt chính sách tiền lương, phụ cấp của nhà giáo trong tổng thể cải cách tiền lương của toàn hệ thống chính trị. Bộ Nội vụ đang chủ trì rà soát, đánh giá tổng thể để trình cấp có thẩm quyền trong năm 2027; sau khi đề án được thông qua sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách tiền lương, phụ cấp đối với nhà giáo.

Về biên chế giáo viên, giai đoạn 2022 - 2026, Trung ương đã bổ sung 65.980 biên chế giáo viên. Tuy nhiên, tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ vẫn còn. Thời gian qua, nhiều giải pháp đồng bộ đã được triển khai, như sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế, điều động, luân chuyển giáo viên...

Tinh giản biên chế góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ, đổi mới phương pháp giảng dạy, giảm chi thường xuyên, tạo thêm nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường. Tuy nhiên, tại một số địa phương, việc tinh giản còn mang tính cơ học nhằm bảo đảm chỉ tiêu, dẫn đến thiếu giáo viên ở một số cấp học, môn học, mất cân đối đội ngũ giữa các địa bàn và cơ sở giáo dục. Trong khi đó, quy mô học sinh tăng ở một số nơi khiến sĩ số lớp, số giờ giảng dạy tăng, tạo thêm áp lực cho giáo viên.

Để khắc phục tình trạng trên, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Nội vụ tiếp tục rà soát, cơ cấu lại đội ngũ gắn với nhu cầu từng môn học, địa bàn và cơ sở giáo dục; điều tiết nhân lực từ nơi thừa sang nơi thiếu, ưu tiên giáo viên trực tiếp đứng lớp. Với các vị trí đặc thù như giáo viên tin học, nghệ thuật, năng khiếu, ngoại ngữ, có thể nghiên cứu hình thức hợp đồng phù hợp.

Cùng với đó, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, năng lực nghề nghiệp và kỹ năng công nghệ thông tin; hoàn thiện chính sách tiền lương, đãi ngộ, đẩy mạnh đặt hàng đào tạo, thu hút và tuyển dụng giáo viên theo nhu cầu thực tế của từng địa phương, cấp học.